Sivas’tan ne alınır? Bu soru, Anadolu’nun kalbinde, Selçuklu mirasının ve cumhuriyetin temellerinin atıldığı bu kadim şehre adım atan her gezginin aklını kurcalar. Burası, sadece tarihi medreseleri ve Divriği’nin mucizevi mimarisiyle değil, aynı zamanda bu topraklara özgü, el emeği göz nuru zanaatları ve yaylalarının sunduğu doğal lezzetleriyle de dolu bir hazine sandığıdır.
Bir SEO uzmanı ve içerik yazarı olarak, Sivas’tan alınacak ürünlerin birer “hediyelik eşya”dan çok daha fazlası olduğunu söyleyebilirim; bunlar, bir kültürün, emeğin ve asırlık bir geleneğin yansımasıdır. Sivas çarşıları, özellikle de tarihi Bedesten ve Şifaiye Medresesi içindeki dükkanlar, sizi seri üretimden uzak, otantik ve anlamlı ürünlerle buluşturur. Gelin, bu “Yiğidolar Diyarı”ndan evinize ve sevdiklerinize hangi eşsiz hazineleri götürebileceğinize detaylı bir yolculuk yapalım.
El Emeği Göz Nuru: Sivas’ın Otantik Zanaatları
Sivas’ın hediyelik eşya kültürü, her şeyden önce sabır ve ustalık gerektiren, köklü el sanatlarıyla öne çıkar.
- Sivas Bıçağı ve Çakısı: Keskin Bir Miras
Sivas’tan alınacak hediyelerin başında, şehrin adıyla anılan, sağlamlığı ve keskinliğiyle ünlü Sivas Bıçağı gelir.
- Neden Özeldir? Bu bıçakların sırrı, kullanılan çeliğin kalitesi ve sapında gizlidir. Sap yapımında genellikle koç, keçi veya öküz boynuzu kullanılır. Bu boynuzlar, ateş üzerinde ustalıkla işlenerek bıçağa ergonomik ve estetik bir form kazandırılır.
- Ne Alınmalı? Koleksiyonluk, el yapımı çakılar, mutfak kullanımı için et bıçakları veya “balerin bıçağı” olarak da bilinen, kendine has estetik forma sahip özel bıçaklar.
- Kemik Tarak: Kaybolmaya Yüz Tutmuş Bir Sanat
Sivas, Türkiye’de kemik tarakçılığının son ustalarına ev sahipliği yapan nadir yerlerdendir.
- Neden Özeldir? Tıpkı bıçak sapları gibi, koç, manda veya öküz boynuzundan yapılır. Boynuzun doğal yapısı gereği saçı elektriklendirmez (statik elektrik yapmaz), kırmaz ve saç derisine masaj yaparak kan dolaşımını hızlandırır.
- Ne Alınmalı? Tamamen el emeği olan, farklı boyutlardaki bu kemik taraklar, alabileceğiniz en sağlıklı ve en otantik hediyelerden biridir.
- Sivas Halı ve Kilimleri: Binlerce Yıllık Desenler
Sivas, Türkiye’nin en önemli el halısı üretim merkezlerinden biridir. Özellikle Divriği, Gürün, Kangal ve Şarkışla bölgelerinde dokunan halılar, dünya çapında bir üne sahiptir.
- Neden Özeldir? Sivas halıları, genellikle yün ve Türk (Gördes) düğümü tekniğiyle, sıkı bir şekilde dokunur. İpliğinin inceliği, ilmek sayısının fazlalığı ve renklerindeki (genellikle lacivert ve kırmızı tonları hakimdir) ahenk ile bilinir.
- Ne Alınmalı? Büyük bir halı almak bir yatırım olsa da, aynı ustalıkla dokunmuş küçük yolluklar, seccadeler, heybeler veya halı yastıklar, evinize Selçuklu ve Türkmen motiflerinin asaletini katacaktır.
- Gümüş İşlemeciliği (Telkari)
Sivas, gümüş işçiliği konusunda da köklü bir geçmişe sahiptir. İnce gümüş tellerin işlenmesiyle yapılan “telkari” sanatı, burada da ustaların elinde hayat bulur.
- Ne Alınmalı? El işi gümüş kemerler, bilezikler, kolyeler, fincan zarfları ve tesbih süsleri, alabileceğiniz en zarif ve değerli hatıralardandır.
Yaylaların Bereketi: Eve Götürülecek Lezzetler
Sivas’ın yüksek rakımlı, zengin floraya sahip yaylaları, doğal ve lezzetli gıda ürünlerinin de kaynağıdır.
- Zara ve İmranlı Balı
Sivas’ın Zara ve İmranlı ilçeleri, Türkiye’nin en kaliteli ballarından bazılarının üretildiği, el değmemiş yaylalara sahiptir.
- Ne Alınmalı? Bu yüksek rakımlı yaylalardan elde edilen, binbir çiçeğin aromasını taşıyan doğal süzme çiçek balı veya karakovan balı, kahvaltı sofraları ve şifa için alabileceğiniz en değerli ürünlerdendir.
- Sivas Ketesi ve Katmeri
Bu lezzetler yerinde taze taze tadılsa da, fırınlardan paketletip yanınızda götürmeniz de mümkündür.
- Sivas Ketesi: Özellikle sabah kahvaltılarında veya çay saatlerinde tüketilen, içi cevizli veya sade olarak hazırlanan, yumuşak ve lezzetli bir hamur işidir.
- Sivas Katmeri: Taş fırınlarda pişirilen, ince ve çıtır çıtır yapısıyla bilinen, genellikle kahvaltılık olarak tercih edilen bir lezzettir.
- Diğer Yöresel Ürünler
- Divriği Pilavı Malzemeleri: Yerinde yediğiniz o meşhur, etli, nohutlu ve kuru meyveli Divriği pilavını evinizde denemek isterseniz, çarşılardan Besni üzümü (kuru üzüm) ve badem gibi malzemelerini temin edebilirsiniz.
- Pezik (Pancar) Turşusu: Sivas mutfağının en sevilen turşularından olan ve pancar sapından yapılan bu lezzeti, kavanozlanmış halde bulabilirsiniz.
- Kurutulmuş Madımak: Sivas’ın en meşhur ot yemeği olan madımağın, mevsimi dışında da tüketilebilmesi için kurutulmuş halini aktarlardan alabilirsiniz.
Sembolik Hatıralar: Şehrin Simgeleri
- Çifte Minareli Medrese Figürleri: Sivas’ın simgesi olan Çifte Minareli Medrese, Gök Medrese veya Divriği Ulu Camii gibi mimari harikaların maketleri, bibloları ve magnetleri, bu şehirden alınacak en klasik hatıralardır.
- Ahşap Oymacılığı: Ahşaptan yapılmış, geleneksel motifli rahleler, bastonlar ve sandıklar da Sivas’ın el sanatları arasında önemli bir yer tutar.
- Nakışlı Yün Çoraplar: Özellikle Doğanşar, Zara ve Hafik gibi ilçelerde hâlâ örülen, diz kapağına kadar uzanan, rengarenk motifli el örgüsü yün çoraplar, alabileceğiniz en sıcak ve en samimi hediyedir.
Ziyaretçi İpuçları: Sivas Alışveriş Rehberi
- Ana Merkez: Tarihi Çarşılar: Bıçakçıları, kemik tarakçıları ve gümüşçüleri bulmak için en doğru adres, Sivas merkezdeki Hükümet Meydanı‘nın (Vilayet Konağı) etrafındaki tarihi çarşılar ve hanlardır.
- Kültürel Alışveriş:Şifaiye Medresesi ve Buruciye Medresesi‘nin avluları, günümüzde el sanatları dükkanlarının ve kafelerin bulunduğu, hem alışveriş yapıp hem de tarihi soluyabileceğiniz harika mekanlardır.
- Lezzet Durakları: Bal, kete, katmer ve diğer yöresel gıdalar için şehir merkezindeki yerel fırınları ve şarküterileri tercih edin.
Sivas’tan dönerken, bir elinizde kemik bir tarağın doğal dokunuşu, diğer elinizde el dokuması bir kilimin binlerce yıllık deseniyle, bu kadim Selçuklu başkentinin hem sağlam karakterini hem de zengin kültürünü yanınızda götürmüş olacaksınız.
