
Van’da ne yapılır diye sorduğunuzda, alacağınız ilk cevap muhtemelen “kahvaltı” olacaktır ki bu, sonuna kadar doğrudur. Ancak Van, bir kahvaltı salonundan ibaret değildir. Burası, Urartu krallarının güneşi selamladığı kalelerin, sodalı suyunda yüzebileceğiniz bir “deniz”in, efsanelere konu olan adaların ve dünyanın en dost canlısı kedilerinin anavatanıdır.
- 1. Van’da Ne Yapılır? Listesi
- 1.1. 1. Dünyaca Ünlü Van Kahvaltısı Ritüelini İcra Edin
- 1.2. 2. Akdamar Adası’na Bir Vapur Yolculuğu Yapın
- 1.3. 3. Akdamar Kilisesi’nin Duvarlarındaki İncil’i “Okuyun”
- 1.4. 4. Van Kalesi’ne Tırmanın ve Güneşi Batırın (Tuşpa Ritüeli)
- 1.5. 5. Van Gölü’nün Sodalı Suyunda Yüzün
- 1.6. 6. Van Kedievi’nde Orijinal Bir Van Kedisi Sevin
- 1.7. 7. Muradiye Şelalesi’nin Gürültüsünde Huzur Bulun
- 1.8. 8. Hoşap Kalesi’nde Bir “Kartal Yuvası” Fethedin
- 1.9. 9. Peynirciler Çarşısı’nda Otlu Peynir Tadımı Yapın
- 1.10. 10. Yeni Van Müzesi’nde Urartu Medeniyetini Çözün
- 1.11. 11. Savatlı Gümüş Atölyesinde Bir Zanaata Şahit Olun
- 1.12. 12. “Keledoş” veya “Ayran Aşı” Yemeğini Deneyin
- 1.13. 13. Çavuştepe Kalesi’nde Urartuca “Merhaba” Deyin
- 1.14. 14. Edremit Sahilinde Bir “Ege” Havası Alın
- 1.15. 15. İnci Kefali Göçüne Tanık Olun (Mevsimindeyse)
- 1.16. 16. Çarpanak Adası’nın Terk Edilmiş Manastırında Dolaşın
- 1.17. 17. Cumhuriyet Caddesi’nde “Tur Atın”
Van’da Ne Yapılır? Listesi
Van’ı keşfetmek, bir tarih kitabının sayfalarını çevirmek, bir gastronomi yolculuğuna çıkmak ve bozkırın ortasında bir okyanus mavisini bulmak demektir. Eğer siz de bu kadim şehre hakkını vermek, onun ruhunu hissetmek istiyorsanız, işte size Van’da yapmanız gereken 17 eylem dolu deneyim.
1. Dünyaca Ünlü Van Kahvaltısı Ritüelini İcra Edin
Bu bir öğün değil, bir kültür mirasıdır.
- Nereye Gitmeli? Merkezdeki meşhur kahvaltıcılar sokağı (Örn: Sütçü Kenan, Sütçü Fevzi).
- Ne Yapmalı? Buraya “hızlıca bir şeyler atıştırmak” için gelmeyin. En az iki saatinizi ayırın. Masaya gelen 20’den fazla çeşidin her birini deneyin. O meşhur otlu peynir küplerini, un, tereyağı ve yumurtadan yapılan murtuğayı, kavrulmuş buğdayla hazırlanan kavutu ve kaymak ile balı karıştırarak yiyin. Bol bol taze çay için ve bu ziyafetin keyfini çıkarın.
2. Akdamar Adası’na Bir Vapur Yolculuğu Yapın
Gölün ortasındaki bu tarihi mücevhere ulaşmanın kendisi de bir deneyimdir.
- Nereye Gitmeli? Gevaş ilçesindeki Akdamar İskelesi.
- Ne Yapmalı? İskeleden kalkan vapurlara binin. Yaklaşık 20-25 dakikalık bu yolculukta, kendinizi bir denizde hissedeceksiniz. Van Gölü’nün o masmavi, sodalı suyunun ve etrafınızı saran dağların manzarasının tadını çıkarın. Martılara simit atmayı unutmayın.
3. Akdamar Kilisesi’nin Duvarlarındaki İncil’i “Okuyun”
Adaya vardığınızda, sizi bir mimari harikası bekliyor.
- Nereye Gitmeli? Akdamar Adası’ndaki Kutsal Haç Kilisesi.
- Ne Yapmalı? Sadece kilisenin fotoğrafını çekip dönmeyin. Binanın dış cephesini bir rehber gibi, santim santim inceleyin. Duvarlardaki o muazzam taş kabartmalar, İncil’den ve Tevrat’tan sahneleri (Yunus’un balığın karnından çıkışı, Davut ile Golyat’ın mücadelesi vb.) anlatır. Bir taş ustasının kayaya nasıl bir hikaye işlediğine hayran kalın.
Ziyaretçi İpucu: Eğer gezinizi ilkbahara (Nisan sonu – Mayıs başı) denk getirebilirseniz, adadaki badem ağaçlarının pembe çiçekleriyle kilisenin kızıl taşının oluşturduğu kontrastı gördüğünüzde nefesiniz kesilecek.
4. Van Kalesi’ne Tırmanın ve Güneşi Batırın (Tuşpa Ritüeli)
Bu, Van’da yapılması gereken en görkemli eylemdir.
- Nereye Gitmeli? Şehir merkezindeki devasa Van Kalesi (Tuşpa).
- Ne Yapmalı? Gün batımından en az bir saat önce kaleye tırmanışa başlayın. Yolda Urartu krallarının kaya mezarlarını ve çivi yazılı kitabeleri görün. Zirveye ulaştığınızda, kalenin batı ucuna oturun ve bekleyin. Güneşin, Van Gölü’nün üzerinde yavaş yavaş alçalmasını ve gölün yüzeyini kızıla, turuncuya, mora boyamasını izleyin. Bu, dünyanın en güzel gün batımlarından biridir.
5. Van Gölü’nün Sodalı Suyunda Yüzün
“Göl” demeyin, burası bir “deniz” ve suyu eşsiz.
- Nereye Gitmeli? Edremit sahili, Gevaş’taki plajlar veya Çarpanak Adası civarı.
- Ne Yapmalı? Van Gölü’nün suyu sodalı ve tuzludur. Bu yüzden sadece yüzeyde kalmak bile çok kolaydır. Kendinizi o ipeksi suya bırakın. Cildinizin nasıl yumuşadığını ve sabunsuz köpüren bu suda yüzmenin ne kadar farklı bir his olduğunu deneyimleyin.
6. Van Kedievi’nde Orijinal Bir Van Kedisi Sevin
Şehrin yaşayan sembolleriyle tanışın.
- Nereye Gitmeli? Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) kampüsündeki Van Kedisi Araştırma Merkezi (Kedi Villası).
- Ne Yapmalı? Burası bir hayvanat bahçesi değil, bu özel ırkın korunduğu bir merkez. İçeri girin ve o meşhur biri mavi, biri kehribar gözlü, bembeyaz kedilerle vakit geçirin. Onların ne kadar sosyal, oyuncu ve (şaşırtıcı bir şekilde) suyu seven canlılar olduğunu kendi gözlerinizle görün.
7. Muradiye Şelalesi’nin Gürültüsünde Huzur Bulun
Doğanın gücüne tanıklık edin.
- Nereye Gitmeli? Muradiye ilçesindeki Muradiye Şelalesi.
- Ne Yapmalı? Şelalenin döküldüğü noktaya kadar yürüyün. O muazzam suyun sesini dinleyin ve yüzünüze çarpan serin su zerreciklerini hissedin. Asma köprüden karşıya geçin ve şelaleyi tam karşıdan gören bir noktada oturup bir çay için.
Kış İpucu: Eğer Van’a kışın giderseniz (Ocak-Şubat), şelale donar. Pamukkale’deki travertenlere benzeyen devasa buz kütleleri, masalsı bir “Buzlar Kraliçesi” sarayı manzarası yaratır. Bu, başlı başına farklı bir deneyimdir.
8. Hoşap Kalesi’nde Bir “Kartal Yuvası” Fethedin
İpek Yolu üzerinde, sarp bir kayalığa tünemiş bir zaman makinesine girin.
- Nereye Gitmeli? Gürpınar ilçesindeki Hoşap Kalesi.
- Ne Yapmalı? Oraya giden yolda kalenin uzaktan görüntüsü bile sizi büyüleyecek. Kalenin kapısına (özellikle taç kapısına) ve duvarlardaki aslan kabartmalarına dikkat edin. İçeri girin, zindanları, mescidi ve seyir teraslarını dolaşın. Bu kaleden aşağıdaki ovaya baktığınızda, bir zamanlar kervanları kontrol eden bir bey gibi hissedeceksiniz.
9. Peynirciler Çarşısı’nda Otlu Peynir Tadımı Yapın
Kahvaltıdaki lezzeti, kaynağından keşfedin.
- Nereye Gitmeli? Şehir merkezindeki Peynirciler Çarşısı.
- Ne Yapmalı? Tezgahlardaki devasa peynir kalıplarının fotoğrafını çekin. Satıcılarla sohbet edin. Sirmo, heliz, yabani nane gibi 20’den fazla farklı otun hangisinin peynire ne tat kattığını öğrenin. Taze (yazlık) ve toprağa gömülüp bekletilmiş (kışlık) peynirlerin farkını tadarak anlayın.
10. Yeni Van Müzesi’nde Urartu Medeniyetini Çözün
Türkiye’nin en modern ve en iyi müzelerinden birini gezin.
- Nereye Gitmeli? Van Kalesi’nin yanındaki yeni Van Müzesi.
- Ne Yapmalı? Burayı hızlıca gezmeyin. Özellikle Urartu salonuna zaman ayırın. O muazzam savaş arabalarını, tanrı heykellerini, çivi yazılı tabletleri ve binlerce yıllık o ince işçilikli takıları görün. Urartuların neden “Doğu’nun Efendileri” olarak anıldığını burada anlayacaksınız.
11. Savatlı Gümüş Atölyesinde Bir Zanaata Şahit Olun
Van’a özgü, kaybolmaya yüz tutmuş bir el sanatını yerinde görün.
- Nereye Gitmeli? Merkezdeki gümüşçü atölyeleri.
- Ne Yapmalı? “Savat”, gümüş üzerine sürülen siyah renkli, özel bir alaşımdır. Bir ustanın, gümüş bir takıyı veya tepsiyi nasıl ince ince işlediğini (kalemkarlık) ve ardından bu siyah “savat” ile nasıl desenler yarattığını izleyin. Bu zarif sanat eserlerinden kendinize bir hatıra alın.
12. “Keledoş” veya “Ayran Aşı” Yemeğini Deneyin
Van mutfağı sadece kahvaltıdan ibaret değildir.
- Nereye Gitmeli? Geleneksel yemekler yapan esnaf lokantaları.
- Ne Yapmalı? “Keledoş” sipariş edin. Bu, içinde et, nohut, buğday, çeşitli otlar ve süzme yoğurt bulunan, oldukça doyurucu ve farklı bir tattır. Eğer daha hafif bir şey isterseniz, soğuk içilen “Ayran Aşı” çorbasını deneyin.
13. Çavuştepe Kalesi’nde Urartuca “Merhaba” Deyin
Tarih meraklıları için gizli bir hazine.
- Nereye Gitmeli? Gürpınar’daki Çavuştepe Kalesi.
- Ne Yapmalı? Burası diğer kaleler kadar restore edilmiş değildir, bu da onu daha otantik kılar. Kalenin bekçisi olan ve dünyada Urartuca okuyup yazabilen sayılı kişilerden biri olan Mehmet Amca’yı (eğer oradaysa) bulun. Size tapınak duvarlarındaki çivi yazılarını okumasını ve o taşların sırrını anlatmasını isteyin.
14. Edremit Sahilinde Bir “Ege” Havası Alın
Van’ın en lüks ve en keyifli sahil şeridinde yürüyüş yapın.
- Nereye Gitmeli? Edremit ilçesinin sahil yolu.
- Ne Yapmalı? Özellikle akşamüstü, bu güzel düzenlenmiş kordonda yürüyün. Göl kenarındaki şık kafelerden birine oturun, bir kahve için ve “Van Denizi”ni izleyin. Buradaki atmosfer, size Doğu Anadolu’dan çok bir Ege kasabasını hatırlatacak.
15. İnci Kefali Göçüne Tanık Olun (Mevsimindeyse)
Dünyada eşi benzeri az olan bir doğa olayını yakalayın.
- Nereye Gitmeli? Erciş ilçesindeki Deli Çay veya Muradiye’deki Bendimahi Çayı.
- Ne Yapmalı? Eğer gezinizi Nisan sonu – Mayıs aylarına denk getirirseniz, bu mucizeye şahit olabilirsiniz. Van Gölü’nün sodalı suyunda yaşayan tek balık olan inci kefali, üremek için akarsuların tatlı suyuna doğru uçarcasına zıplayarak göç eder. Somon balıklarınınkine benzeyen bu inanılmaz mücadeleyi izleyin.
16. Çarpanak Adası’nın Terk Edilmiş Manastırında Dolaşın
Akdamar’ın kalabalığından uzakta, gizemli bir adayı keşfedin.
- Nereye Gitmeli? Çitören Köyü’nden kalkan teknelerle Çarpanak Adası.
- Ne Yapmalı? Buraya ulaşım Akdamar kadar kolay değildir, bir balıkçı teknesiyle anlaşmanız gerekebilir. Bu çaba, size tam bir sükunetle ödüllendirilecek. Adadaki terk edilmiş Ktuts (Çarpanak) Manastırı’nın yıkıntıları arasında dolaşın. Yaban kuşlarının sesi ve dalga sesinden başka hiçbir şeyin olmadığı bu adada kendinizi bir kaşif gibi hissedin.
17. Cumhuriyet Caddesi’nde “Tur Atın”
Şehrin modern kalbinin nasıl attığını görün.
- Nereye Gitmeli? Şehrin ana arteri olan Cumhuriyet Caddesi.
- Ne Yapmalı? Akşam saatlerinde, tüm Vanlıların yaptığı gibi bu caddeyi baştan başa yürüyün. Mağazalara bakın, bir dondurma yiyin, AVM’nin önündeki kalabalığa karışın. Bir şehrin tarihini anladıktan sonra, onun modern ve gündelik yaşamını hissetmek için en iyi yer burasıdır.
Van, size aynı gün içinde 3.000 yıllık bir kaleden güneşi batırma, “denizde” yüzme, dünyanın en zengin kahvaltısını yapma ve eşsiz kedileri sevme lüksünü sunar. Burası, sadece gidilen değil, her lokması, her adımı ve her manzarasıyla deneyimlenen bir şehirdir.



