Bu yazımız içerisinde Hakkari Tarihi Yerler üzerine konuşacağız. Hakkari, Türkiye'de doğanın insana karşı en acımasız, en dik ve en sarp yüzünü gösterdiği yerdir. Etrafı 3000-4000 metrelik devasa buzul dağlarıyla (Cilo, Sat, Sümbül) çevrili bu şehirde, düzlük bulmak neredeyse imkansızdır. İşte…
[caption id="attachment_16759" align="aligncenter" width="1024"] Mirlerin, Medreselerin ve Sarp Kiliselerin Merkezi (Merkez)[/caption] Hakkari fethimize, Sümbül Dağı'nın eteklerine kurulan, "Colemêrg" beylerinin asırlarca hüküm sürdüğü o devasa merkez vadiden ve sarp kalelerden başlıyoruz. 1. Şehrin Ağırbaşlı Kalbi: Meydan Medresesi Hakkari merkezde, Biçer Mahallesi'ne adım attığınızda sizi şehrin o sarp coğrafyasına inat, inanılmaz derecede estetik, simetrik ve ağırbaşlı bir Osmanlı/Yerel mimari şaheseri karşılar. Hikayesi ve Mimarisi: 1700-1701 yıllarında Hakkari yöneticisi İzzeddin Oğlu İbrahim Bey tarafından yaptırılan bu medrese, Hakkari'nin günümüze en sağlam ulaşabilmiş anıtsal yapısıdır. Devasa kesme taşlardan iki katlı olarak inşa edilmiştir. Açık avlulu ve revaklı (sütunlu) yapısıyla klasik medrese planını yansıtır. İçeri girdiğinizde o daracık öğrenci odalarının (hücrelerin) ve mescidin asırlık sessizliği sizi sarar. Avlusunda durup başınızı kaldırdığınızda o efsanevi Sümbül Dağı'nın zirvesini görürsünüz; ilim ve doğanın bu kadar muazzam birleştiği nadir yerlerdendir. İlginç Detaylar: Medresenin giriş kapısındaki (Taç kapı) taş oymacılığı ve kitabeler, o dönem Hakkari beylerinin ne kadar güçlü ve…
[caption id="attachment_16758" align="aligncenter" width="1024"] Şemdinli'nin Taş Köprüleri ve Alimlerin Sarayları (Şemdinli & Zap Vadisi)[/caption] Şimdi Hakkari'nin o en yeşil, en efsanevi ormanlarına ve alimlerin dağların içine devasa saraylar inşa ettiği Şemdinli (Şemzinan) diyarına geçiyoruz. 10. Deli Sulara Vurulan Kemer: Şemdinli Taş Köprü (Nehri Köprüsü) Şemdinli ilçesine bağlı Derecik yolunda, iki sarp kayalığın arasından gürleyerek akan Şemdinli Deresi'nin tam üzerine 1898 yılında Seyyid Muhammed Sıddık tarafından yaptırılmış muazzam bir mühendislik harikasıdır. Tek Kemerli Zarafet: Yüksekliği 11 metre, uzunluğu ise 21 metreyi bulan bu köprü, devasa kesme taşlardan tek gözlü (kemerli) olarak inşa edilmiştir. İki yaka arasındaki bu efsanevi bağ, doğanın o vahşi gücüne karşı Osmanlı/Yerel mimarinin o asil direnişidir. Köprünün üzerine çıkıp altınızdan köpürerek akan dereyi izlemek ve o temiz dağ havasını ciğerlerinize çekmek Şemdinli'nin en büyük ritüelidir. Konum: Şemdinli ilçe merkezine 13 km mesafede, Nehri (Bağlar) Köyü yolu üzeri. Ulaşım: Özel araçla asfalt yoldan rahatça ulaşılır. Giriş…
[caption id="attachment_16757" align="aligncenter" width="800"] YeGez Hakkari Ziyaretçi Rehberi: Buzul Ayazı ve Doğanın Kalbi[/caption] Hakkari, doğanın şakası olmayan, Türkiye'nin en yüksek ve en sarp ilidir. Bu uç beyliğini fethederken masanızda şu altın kurallar mutlaka olmalıdır: İklim Stratejisi: Ne Zaman Gidilir? Aylarca Kapanan Yollar: Hakkari'de kış demek (Kasım-Nisan sonu), metrelerce kar, çığ tehlikesi ve eksi 20'leri gören o efsanevi buzul ayazı demektir. Kış aylarında Merga Bütan Kayak Merkezi harikadır ancak Şemdinli'nin dağ köylerine, Koçanis'e veya Tirşin yaylasına çıkmak imkansıza yakındır. YeGez Altın Ayları: Zap Suyu'nun en gür aktığı bahar taşkınlarını görmek, Taş Evleri üşümeden gezmek ve Cilo buzullarına doğru efsanevi tırmanışlar yapabilmek için en kusursuz zaman Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül başıdır. (Bu sarp coğrafyada yola çıkmadan önce daima yerel hava durumunu ve yol koşullarını kontrol etmek şarttır). Gastronomi: Keledoş'un Hükmü ve Süzme Balın Sırrı Zirvenin Tek Hakimi: Keledoş: Sadece Hakkari ve çevresine has, yapımı inanılmaz zahmetli ve efsanevi bir şölendir. Kurut (kurutulmuş süzme yoğurt), nohut, buğday, mercimek ve dağlardan toplanan Akpancar otunun, kemikli kuzu veya dana…
Hakkari; sadece televizyonlarda zorlu kış şartlarıyla anılan bir sınır şehri değil, Urartuların kayalara ölüm uykularını kazıdığı, Nasturi patriklerinin sarp dağların kalbinde sığınaklar bulduğu ve o muazzam Selçuklu/Osmanlı taş işçiliğinin gökyüzüne en yakın vadilerde hayat bulduğu devasa bir efsanedir. Meydan Medresesi'nin o ağırbaşlı avlusunda Sümbül Dağı'na bakarken o sarsılmaz iradeye boyun eğer, Koçanis'in yalnız katedralinde inancın sarp dağları nasıl aştığına şahit olursunuz. Zap Suyu'nun üzerindeki Gençlik Köprüsü'nde kardeşlik rüzgarını hisseder, bir lokma Keledoş yediğinizde o sarp dağların sunduğu o sıcak ve şifalı cömertliği anlarsınız. Burası, kayanın şatoya, buzulun ise o efsanevi bir mirasa dönüştüğü yeryüzündeki o eşsiz mühürdür. YeGez olarak hazırladığımız bu 15 duraklık devasa Hakkari rehberinin; o sarp vadilerde ve tarihi taş köprülerde size kusursuz bir yol arkadaşı olmasını diliyoruz. Şemdinli balının o şifalı tadı ve Zap Suyu'nun gürleyen sesi hep sizinle, yollarınız hep açık olsun!