Çorum’da Ne Yapılır? Mutlaka Yaşamanız Gereken 18 Harika Deneyim

Çorum’da ne yapılır diye sorduğunuzda, alacağınız cevap bir avuç leblebiden çok daha derindir. Burası, Türkiye’nin değil, dünya tarihinin en önemli başkentlerinden birine (Hattuşa) ev sahipliği yapan, 4000 yıllık bir imparatorluğun sessiz tanığıdır. Çorum, bozkırın ortasında, Anadolu’nun “Ana-dolu” (Anavatan) olmasının başladığı yerdir.

Çorum’da Ne Yapılır? “Hititlerin Başkenti”nde Yaşanacak 18 Unutulmaz Deneyim

Bu şehir, size bir yanda 3000 yıllık bir yeraltı tünelinde yürüme heyecanını, diğer yanda “İskilip Dolması” gibi bir gastronomi ritüelini ve bir başka yanda da Mimar Sinan’ın zarafetini sunar. Eğer siz de bu “Leblebi Diyarı”nın ardındaki o devasa Hitit mirasını “yaşamaya” hazırsanız, işte size Çorum’da yapmanız gereken 18 eylem dolu deneyim.

1. Hattuşa Antik Kenti’nde (UNESCO) Bir İmparatorluğun Başkentinde Yürüyün

Bu, Çorum’daki bir numaralı, dünya çapında bir eylemdir. Anadolu’nun ilk büyük imparatorluğu olan Hititlerin 400 yıl boyunca başkentliğini yapmış bu devasa (Boğazkale) ören yerine girin.

Sivas’ta Ne Yenir? Tadına Bakmanız Gereken 15 Meşhur Lezzet

×

Ne Yapmalı: O 6 kilometrelik sur duvarlarını, tapınakları (Büyük Tapınak) ve saray kalıntılarını (Büyükkale) gezin. Oksijeni bol bu bozkır tepesinde yürürken, 3500 yıl önce burada at koşturan savaşçıları ve kralları hayal edin.

2. Hattuşa’nın “Aslanlı Kapı” ve “Kral Kapısı”ndan Geçin

Hattuşa’yı “anlamak” için, onun anıtsal kapılarından geçmelisiniz. Şehrin batıdaki ana girişi olan Aslanlı Kapıya gidin. O devasa taş blokların üzerine oyulmuş, şehri koruyan o iki aslanın heybeti karşısında durun. Ardından, iç yüzeyindeki o meşhur Tanrı kabartmasıyla (Savaşçı Tanrı) ünlü Kral Kapısını görün.

3. 3000 Yıllık “Yerkapı Tüneli”nden Yerin Altına İnin

Burası, Hattuşa’nın en mistik ve en heyecan verici deneyimidir. Şehrin güneyindeki o devasa Sfenksli Kapının hemen altında, 71 metre uzunluğunda, tamamen taştan yapılmış bir yeraltı geçidi (potern) bulunur.

Ne Yapmalı: O 3000 yıllık tünelin serin, karanlık ve nemli atmosferine adım atın. Tünelin içinde yürüyerek, Hititlerin bu mühendislik harikasını (düşmanları şaşırtmak veya gizli bir geçit için yapıldığı düşünülür) bizzat deneyimleyin.

4. Yazılıkaya Açık Hava Tapınağı’nda “Hittite Tanrıları”nı Okuyun

Hattuşa’nın hemen yanı başında (2 km), imparatorluğun en kutsal dini merkezi olan Yazılıkaya bulunur. Burası, kayaların arasına gizlenmiş bir “açık hava tapınağı”dır.

Ne Yapmalı: O kayalıkların arasındaki “Büyük Galeri”ye (A Odası) girin. Duvarlara bir geçit töreni gibi, sıra sıra oyulmuş o Hittite tanrı ve tanrıçalarının (Fırtına Tanrısı Teşup, Güneş Tanrıçası Hepat…) kabartmalarını inceleyin. Bu, binlerce yıllık bir mitolojiyi kendi kitabından okumak gibidir.

5. Alacahöyük Müzesi ve Ören Yeri’nde “Hatti Güneş Kursları”nı Görün

Burası Hititlerden bile eskidir. Anadolu’nun ilk medeniyetlerinden olan Hattilerin (M.Ö. 2500) o muazzam zenginlikteki Kral Mezarlarının bulunduğu yerdir.

Ne Yapmalı: Ören yerindeki o meşhur Sfenksli Kapıyı (Hattuşa’dakinden farklıdır) görün. Ama asıl olarak, hemen yanındaki müzeye girin. O kral mezarlarından çıkarılan, bugün Ankara’daki Medeniyetler Müzesi’nin sembolü olan o altın taçların, güneş kurslarının ve geyik heykellerinin orijinallerini (veya en iyi kopyalarını) görün.

6. Çorum Müzesi’nde “Hittite Tabletleri”ni ve Hazineleri İnceleyin

Gezdiğiniz tüm o ören yerlerinden (Hattuşa, Alacahöyük, Şapinuva) çıkarılan binlerce eserin evi, Türkiye’nin en önemli ve en modern müzelerinden biridir.

Ne Yapmalı: Bu tarihi (eski hastane) binaya en az 2 saatinizi ayırın. O meşhur çivi yazılı Hitit tabletlerini (antlaşmalar, mektuplar), Alacahöyük’ün altın hazinelerini ve Hitit kılıçlarını (bilinen en eski kılıçlar) görün. Bu, “Hitit Yolu” gezinizi tamamlayacak olan son duraktır.

7. “Çorum Leblebisi”ni Sıcak Sıcak Tadın

Leblebinin anavatanındasınız. Çorum leblebisinin sırrı, o “çift kavurma” tekniğinde ve ustalığındadır.

Ne Yapmalı: Şehir merkezindeki Tarihi Leblebiciler Çarşısına gidin. O onlarca dükkandan birine girin ve ustadan size taze kavrulmuş, dumanı tüten, sıcak sarı leblebiden ikram etmesini isteyin. Sadece sarı değil; beyaz, tuzlu, biberli, şekerli ve çikolatalı gibi 40’tan fazla çeşidini tadın.

8. Efsanevi “İskilip Dolması” Ritüeline Katılın

Bu bir yemek değil, bir “ritüel”dir. İskilip ilçesine özgü bu yemek, genellikle düğünlerde veya büyük ziyafetlerde yapılır. Akçamsakızı (çamlardan elde edilen sakız) ile sıvanmış dev kazanlarda, altında sirke salatasının buharıyla pişen etler ve özel “Lenger” tepsilerinde sunulan pilavdan oluşur.

Ne Yapmalı: Bu yemeği en iyi yapan, İskilip’teki (veya merkezdeki) otantik lokantalara gidin. O dev “kazan”ın ve “dolma ocağı”nın başına geçin. Yemeğin o meşakkatli yapılış hikayesini dinleyin ve o muazzam lezzeti, yanında sirke salatasıyla birlikte tadın.

9. “Kargı Tulum Peyniri”nin Farkını Keşfedin

Çorum’un Kargı ilçesi, Türkiye’nin en özel peynirlerinden birini üretir. Sırrı, koyun sütünden yapılan peynirin, tulumun içine kıl yüzeyi bakacak şekilde (ters basım) basılmasıdır.

Ne Yapmalı: Çarşıdaki peynircilere gidin. O keskin, aromatik ve hafifçe ufalanan Kargı Tulum Peyniri’nin (veya “Kargı Bezi Peyniri”) tadına bakın.

10. “Çatal Aşı” Çorbası ile içinizi Isıtın

Bozkırın en sevilen, en doyurucu çorbası. Yeşil mercimek, yarma (buğday) ve soğanla yapılan, üzerine naneli sos gezdirilen bir klasiktir.

Ne Yapmalı: Esnaf lokantalarından birine oturun ve yemeğe başlamadan önce bir kase sıcak “Çatal Aşı” (veya “Toyga Aşı”) söyleyin.

11. “Sırık Kebabı”nı (Kargı) Orijinal Yerinde Arayın

Kastamonu Kuyu Kebabı’nın bir benzeri, Kargı ilçesinde “Sırık Kebabı” olarak yapılır. Kuzu, bir sırığa geçirilip, odun ateşinde saatlerce ağır ağır pişirilir.

Ne Yapmalı: Eğer yolunuz Kargı’ya düşerse (veya merkezde yapan bir yer bulursanız), o lokum gibi, dışı çıtır, içi yumuşacık etin tadına bakın.

12. Çorum Saat Kulesi’nin Önünde Şehrin Ritimini Hissedin

Burası Çorum’un “Taksim Meydanı”dır, şehrin buluşma noktasıdır. 1894’te, II. Abdülhamid döneminde yapılan bu zarif kule, şehrin simgesidir.

Ne Yapmalı: O tarihi kulenin (eski bir kale burcu üzerine yapılmıştır) önünde durun. Çevresindeki o hareketli kalabalığı, modern dükkanları ve şehrin gündelik yaşam ritmini izleyin.

13. Tarihi Çorum Kalesi’nin (Selçuklu) Görkemine Bakın

Şehir merkezinde, Selçuklu Sultanı Kılıçarslan tarafından yaptırıldığı rivayet edilen bu kale, şehrin “eski” kalbidir.

Ne Yapmalı: (Not: Yakın zamanda restore edilmiştir, ziyaret durumunu kontrol edin). O devasa taş duvarların ve burçların arasında dolaşın. Kalenin içindeki Sultan Süleyman Camiini (Kanuni) ziyaret edin.

14. Osmancık’taki “Koyunbaba Köprüsü”nde (Mimar Sinan) Yürüyün

Burası, Mimar Sinan’ın Anadolu’daki en zarif eserlerinden biridir. Kızılırmak’ın üzerine, 19 kemerli ve 250 metre uzunluğunda bir inci gibi dizilmiştir.

Ne Yapmalı: Osmancık ilçesine gidin ve o tarihi köprünün üzerinden yürüyerek geçin. Köprünün ortasında durup, Fatih Sultan Mehmet döneminden kalma Kandiber Kalesinin, Kızılırmak’ın sularına yansıyan o muazzam manzarasını fotoğraflayın.

15. İskilip’teki “Kaya Mezarları”na Tırmanın

Hattuşa’nın Hititleri varsa, İskilip’in de Romalıları vardır. İskilip Kalesi’nin eteklerindeki sarp kayalıklara, Roma döneminde oyulmuş devasa kaya mezarları bulunur.

Ne Yapmalı: O sarp tepeye tırmanın. O devasa sütunlu, tapınak cepheli mezarların önüne gelin ve o 2000 yıllık emeğin önünde, İskilip Ovası’nın manzarasını izleyin.

16. “İncesu Kanyonu”nda Tekne Turu Yapın veya Yürüyün

Burası Çorum’un saklı kalmış doğa cennetidir. 12 km uzunluğundaki bu kanyon, sarp kayalıkları ve içinden akan Çekerek Irmağı ile nefes kesicidir.

Ne Yapmalı: Kanyonun içine gidin. O 1.5 km’lik ahşap yürüyüş platformunda, suyun hemen üzerinden yürüyün. Veya bir tekne turuna (veya kano) katılarak, o sarp kayalıkların arasından, Fırat’ın (Kızılırmak’ın kolu) üzerinde ilerleyin.

17. Laçin’deki “Kapılıkaya Anıt Mezarı”nı Keşfedin

İskilip’tekilerden farklı olarak bu, Helenistik dönemden kalma, daha da sarp ve etkileyici bir anıt mezardır.

Ne Yapmalı: O dağ yolunu göze alın ve o devasa kaya kütlesinin üzerine oyulmuş, “Kapılıkaya” adını alan bu anıtsal mezarın önüne (veya içine) tırmanın. Burası, bir kâşif gibi hissetmek isteyenler için saklı bir hazinedir.

18. Kargı ve Çatalköprü Yaylaları’nda “Karadeniz Havası” Alın

Çorum bozkırdır ama kuzeyi (Kargı, Osmancık) tam bir Karadeniz’dir.

Ne Yapmalı: O yemyeşil çam ormanlarıyla kaplı Kargı Yaylalarına (Örn: Eğinönü, Aksu) çıkın. O serin, temiz dağ havasını soluyun, yayla evlerinin arasında dolaşın ve otantik Kargı Bezi (el dokuması) arayın.

Çorum’da ne yapılır sorusunun cevabı, bu şehrin mütevazı leblebi kabuğunun altında sakladığı o devasa Hitit İmparatorluğunda gizlidir. Bir yanda 4000 yıllık Hattuşa’nın tarihi ağırlığı, diğer yanda taze kavrulmuş leblebinin hafif keyfi; bir yanda İskilip Dolması’nın ritüeli, diğer yanda İncesu Kanyonu’nun serin suları… Çorum, size “Anadolu Medeniyeti”nin başladığı yere bir yolculuk vaat eder.