Bu yazımız içerisinde Çankırı Tarihi Yerler üzerine konuşacağız. Dışarıdan bakıldığında Çankırı, İç Anadolu'nun o sessiz, sarı ve mütevazı bozkır şehirlerinden biri gibi görünür. Oysa bu toprakların asıl ihtişamı gökyüzüne değil, yerin metrelerce altına ve dağların o geçit vermez dondurucu zirvelerine…
[caption id="attachment_16613" align="aligncenter" width="864"] Yeraltının Kristal Sarayı ve Şifanın Taşa Kazınmış Hali (Merkez)[/caption] Çankırı'yı fethederken gökyüzüne veya kalelere değil, önce yeryüzünün en büyük yeraltı harikalarından birinin derinliklerine, Hititlerin asırlık mirasına iniyoruz. 1. 5000 Yıllık Yeraltı İmparatorluğu: Yeraltı Tuz Şehri (Tuz Mağarası) Sıradan bir mağara veya ufak bir tünel beklentisiyle giderseniz aklınız başınızdan gider! Hititler döneminden beri insan eliyle kazılan bu devasa maden, Türkiye'nin en büyük kaya tuzu rezervidir ve kelimenin tam anlamıyla bir yeraltı metropolüdür. Hikayesi ve Kristal Labirentler: Yerin yaklaşık 150 metre altına indiğinizde, devasa kamyonların bile içinde rahatça manevra yaptığı, tavan yüksekliği inanılmaz boyutlara ulaşan kilometrelerce uzunluğunda galerilerle karşılaşırsınız. Mağaranın içi tamamen saf kaya tuzundan oluşur ve o antibakteriyel yapısı sayesinde havası astım/bronşit hastaları için tam bir şifadır. İçeride tuzdan yapılmış devasa rölyefleri, Orhun Abideleri'nin tuzdan kopyalarını ve en ilginci, 200 yıl önce mağarada ölen ama tuzun etkisiyle…
[caption id="attachment_16612" align="aligncenter" width="800"] Kurtuluşun Ayak İzleri, Sivil Hafıza ve Efsanevi Ahşap (Merkez)[/caption] Yeraltından ve milyonlarca yıllık fosillerden çıkıp, Çankırı'nın yakın tarihte tüm ulusu nasıl ayakta tuttuğuna ve Osmanlı'nın o ahşap kokulu sivil mimarisine geçiyoruz. 5. Kağnıların Yazdığı Destan: İstiklal Yolu Tarihi Milli Parkı Çankırı, Kurtuluş Savaşı'nda sıcak bir cephe değildi; ancak o cepheyi ayakta tutan, ordunun kan pompalamasını sağlayan asıl şah damarıydı! İnebolu limanına teknelerle indirilen silah ve cephaneler, kağnılarla Kastamonu üzerinden Ilgaz Dağları'nı aşarak Çankırı'ya, oradan da Ankara'ya taşınmıştır. Sessiz Kahramanlar: Yağmur, çamur ve dondurucu kar altında, mermiler ıslanmasın diye çocuğunun battaniyesini cephaneye örten Şerife Bacıların, yaşlıların ve çocukların yürüdüğü bu destansı güzergah, günümüzde bir açık hava müzesi ve tescilli bir yürüyüş rotasıdır. O tarihi yolda attığınız her adımda, tekerlek gıcırtıları ve vatan sevgisinin o dondurucu soğuktaki sıcaklığı kulaklarınızda çınlar. (Güzergah İnebolu'dan başlar, Çankırı içinden geçip Ankara'ya uzanır).…
[caption id="attachment_16611" align="aligncenter" width="1024"] Bozkırın Ortasındaki Peri Bacaları ve Yeraltı Sırları (İlçeler)[/caption] Merkezden çıkıp ilçelere, Çankırı'nın Kapadokya'yı aratmayan o devasa doğa harikalarına, gizemli sığınaklarına ve termal sularına doğru direksiyon kırıyoruz. 9. Bozkırın Kapadokya'sı: Sakaeli Kaya Mezarları ve Peri Bacaları Çankırı'nın sadece tuzdan ve bozkırdan ibaret olmadığını kanıtlayan, Orta ilçesine bağlı Sakaeli köyündeki bu vadi tek kelimeyle bir şaheserdir. Kaya Şatoları: Devrekâni (Devrez) çayının kenarında, sarp kayalıkların yüzeyine tıpkı Kapadokya gibi Roma ve Bizans döneminde yüzlerce mezar odası ve yaşam alanı oyulmuştur. Birbirine gizli merdivenler ve dehlizlerle bağlanan bu kaya mağaralarına tırmanmak, rüzgarın şekillendirdiği devasa peri bacalarının arasında kaybolmak tam bir macera rotasıdır. O devasa kayaların içine girip ovaya baktığınızda antik insanların korkularını anlarsınız. Konum: Orta ilçesi, Sakaeli Köyü. Ulaşım: Çankırı merkezden Orta ilçesi tabelaları takip edilerek (yaklaşık 70 km) özel araçla ulaşılır. Giriş Ücreti: Açık hava doğal sit alanıdır, ücretsizdir.…
[caption id="attachment_16610" align="aligncenter" width="1000"] YeGez Çankırı Ziyaretçi Rehberi[/caption] Çankırı, kültürünü Ahilik geleneğiyle harmanlamış, iklimi sert ama sofrası çok geniş bir şehirdir. Gezinizi planlarken şunlara dikkat edin: İklim Stratejisi: Ne Zaman Gidilir? Ilgaz'ın Karı ve Bozkır Ayazı: Kış aylarında Ilgaz dağlarından inen dondurucu soğuk Çankırı'yı kelimenin tam anlamıyla esir alır. Kış ayları (Aralık-Mart) Ilgaz'da kayak yapmak ve Çavundur kaplıcalarında ısınmak için mükemmelken, İstiklal Yolu'nda yürümek veya Sakaeli kaya mezarlarına tırmanmak dondurucu ve oldukça zordur. YeGez Altın Ayları: Tuz Mağarası'nın o serinliğini yaz sıcağında bir şifa gibi hissetmek, asırlık ahşap konakları üşümeden gezmek ve kaya mezarlarına terlemeden tırmanmak için en kusursuz zaman Mayıs, Eylül ve Ekim aylarıdır. Gastronomi: Sarımsaklı Etin ve Yarenliğin Sırrı Sadece Bir Yemek Değil, Kardeşlik: Yaren Gecesi: Çankırı denilince akla sadece yemek değil, "Yarenlik" kültürü gelir! UNESCO listelerine girmiş, Ahilik geleneğinden gelen bu asırlık sosyalleşme kurumunda; saygı, sevgi, yardımlaşma…
Çankırı; sadece Türkiye haritasının ortasında içinden geçilip gidilen bir bozkır durağı değil; toprağın hem altını hem de üstünü destanlarla örmüş, asil ve boyun eğmez bir şifa merkezidir. Yerin 150 metre altındaki Tuz Mağarası'nda yürürken 5000 yıllık bir medeniyetin nefesini solur, Taş Mescit'teki birbirine sarılmış yılanlara bakarken bilimin asırlar önce bu topraklardan nasıl fışkırdığına şahit olursunuz. Çorakyerler'de 8 milyon yıl öncesinin vahşi doğasıyla yüzleşir, İstiklal Yolu'nda ise o kağnı tekerleklerinin gıcırtısında bir milletin donarak nasıl yeniden doğduğunu iliklerinize kadar hissedersiniz. Burası, kayanın şifaya, bozkırın ise kurtuluşun kalesine dönüştüğü yeryüzündeki o eşsiz mühürdür. YeGez olarak hazırladığımız bu devasa 12 duraklık Çankırı rehberinin; o yeraltı saraylarında ve Ilgaz'ın çam ormanlarında size kusursuz bir yol arkadaşı olmasını diliyoruz. Yarenlerin o asırlık saygısı ve Sarımsaklı Et'in o efsanevi lezzeti hep aklınızda, yollarınız hep açık olsun!