Bu yazımız içerisinde Bitlis Tarihi Yerler üzerine konuşacağız. Bitlis, doğası gereği adeta devasa bir kanyonun (Deresi'nin) içine hapsolmuş, geçit vermeyen dağlarla çevrili bir kaledir. Ancak bu sarp coğrafyanın sadece birkaç kilometre ötesine, Van Gölü'nün o tatlı esintili kıyılarına (Ahlat ve…
[caption id="attachment_16625" align="aligncenter" width="1024"] Kubbet-ül İslam ve Taşın Destanı (Ahlat)[/caption] Bitlis fethimize, dünya tarihindeki en büyük Türk-İslam açık hava müzesinden, Van Gölü'nün hemen kıyısındaki o efsanevi ovadan, Ahlat'tan başlıyoruz. 1. Taşa Yazılan Sonsuzluk: Ahlat Selçuklu Meydan Mezarlığı Göktürk (Orhun) Kitabeleri'nden sonra Türk tarihinin en büyük, en anıtsal taş hafızasındayız. Ahlat Selçuklu Meydan Mezarlığı, sıradan bir kabristan değil, tam 210 dönümlük bir alana yayılmış, 8 binden fazla devasa taşın bir araya geldiği dünyanın en büyük Türk-İslam mezarlığıdır. Ejderhalar ve Şahideler: Buradaki mezar taşlarının (şahidelerin) boyları 3.5 - 4 metreyi bulur. Kırmızımsı ve gri Ahlat taşından (tüf) yapılan bu devasa kütlelerin üzeri, sıradan yazılarla değil; ejderha başları, aslan figürleri, hayat ağacı motifleri, kandiller ve muazzam geometrik geçmelerle bir dantel gibi işlenmiştir. Mezarlığın o uçsuz bucaksız sessizliği içinde, Van Gölü'nün mavisini arkanıza alıp bu asırlık anıtların arasında yürürken, 12. ve 14. yüzyıl taş…
[caption id="attachment_16624" align="aligncenter" width="1024"] Vadinin İçindeki Şato ve Beş Minare (Bitlis Merkez)[/caption] Ahlat'ın o düz ve engin göl kıyısından çıkıp, Bitlis Deresi'nin aktığı o sarp, dar ve geçit vermez V şeklindeki devasa kanyonun içine (şehir merkezine) giriyoruz. 6. İskender'in Komutanının Mührü: Bitlis Kalesi Şehrin tam kalbinde, iki derenin (Kösür ve Rabat) birleştiği noktada, etrafı tamamen uçurum olan sarp ve sivriltilmiş bir kayalığın üzerine adeta bir taç gibi oturtulmuş bu devasa garnizon, Doğu'nun en efsanevi kalelerinden biridir. Hikayesi: M.Ö. 330 yılında Büyük İskender'in emriyle komutanı Bedlis (şehre adını veren komutan) tarafından yaptırılmıştır. Kale öylesine dik bir kayalığın üzerindedir ki, asırlar boyunca aşılmaz, fethedilemez olarak ün salmıştır. Surların büyük bir kısmı zamanla ve kuşatmalarla yıkılmış olsa da, o devasa taş blokların arasından aşağıya, vadinin içine sıkışmış tarihi Bitlis evlerine bakmak insanın başını döndürür. (Şehrin tam ortasında olduğu için her yerden görülür, restorasyon…
[caption id="attachment_16623" align="aligncenter" width="900"] Kervanların Yolu, Urartu'nun Sırrı ve Ateşin Krateri (Tatvan & Adilcevaz)[/caption] Bitlis vadisinin o dar boğazından çıkıp, İpek Yolu'nun en ölümcül geçitlerinden birine ve Van Gölü'nün kuzeyindeki asırlık Urartu sırlarına, cevizin başkentine uzanıyoruz. 10. Ölümcül Tipinin Kurtarıcısı: El Aman Hanı (Tatvan) Bitlis ile Tatvan arasındaki o efsanevi "Rahva Ovası", kışın koptuğu an aylarca bitmeyen, göz gözü görmeyen dondurucu ve ölümcül tipisiyle meşhurdur. İşte bu ovada, 16. yüzyılda Hüsrev Paşa tarafından yaptırılan El Aman Hanı, Anadolu'nun en büyük kervansaraylarından biridir. Hanın Sırrı: İsmi, kışın tipiye yakalanıp donmak üzere olan kervanların hanı gördüklerinde "El Aman!" (Aman Allahım, kurtulduk!) demesinden gelir. Devasa kemerli kapısından içeri adım attığınızda, o kalın taş duvarların (hamam, cami ve devasa konaklama odalarının) dışarıdaki o vahşi doğayı nasıl kestiğini, tüccarların ve atların bu serin/sıcak kubbeli tavanlar altında nasıl hayatta kaldığını iliklerinize kadar hissedersiniz. Günümüzde restore edilmiş…
[caption id="attachment_16622" align="aligncenter" width="900"] YeGez Bitlis Ziyaretçi Rehberi[/caption] Bitlis, doğanın kurallarının insan yapımı eserlerden çok daha acımasız olduğu, "Sibirya" efsanelerinin konuşulduğu sarp bir coğrafyadır. Bu Kubbet-ül İslam'ı fethederken şu altın kuralları aklınıza kazıyın: İklim Stratejisi: Ne Zaman Gidilir? Rahva Tipisi ve Kar Tünelleri: Bitlis merkezde ve Tatvan (Rahva) ovasında kış, Türkiye'nin hiçbir yerine benzemez. Bazen tek bir gecede 2 metre kar yağar! Geçmiş yıllarda kar kalınlığı öylesine artardı ki, insanların evden çıkabilmek için "Kar Tünelleri" kazdığı bir şehirdir burası. Kışın (Kasım-Nisan sonu) özel kış sporları donanımı olmadan dağlık alanlara (Nemrut Krateri'ne veya Kef Kalesi'ne) çıkmak kelimenin tam anlamıyla hayati bir risktir. YeGez Altın Ayları: O devasa Selçuklu taşlarının üzerindeki ejderha motiflerini güneşin altında inceleyebilmek, Van Gölü'nün o efsanevi mavisinde serinlemek ve üşümeden Nemrut'un kalbine girmek için en kusursuz zaman Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarıdır. Gastronomi: Kuyu Ateşinin ve Cevizin…
Bitlis; sadece kışın sert geçtiği bir dağ sığınağı değil, Türk-İslam tarihinin taşa en görkemli, en devasa imzalarını attığı, Van Gölü'nün o efsanevi sularıyla omuz omuza vermiş yıkılmaz bir kaledir. Ahlat Meydan Mezarlığı'nda o 4 metrelik şahidelerin arasında karınca gibi hissederken asırlar önceki taş ustalarının sabrına secde eder, Bitlis Kalesi'nin sarp uçurumunda İskender'in o fetih rüzgarını yüzünüzde hissedersiniz. El Aman Hanı'nda o ölümcül kışların tüccarlara yaşattığı dehşeti anlar, kuyu ateşinden yeni çıkmış Büryanı yerken bu dağlık coğrafyanın o cömert ve doyurucu misafirperverliğini yaşarsınız. Burası, taşın efsaneye, gölün ise okyanusa dönüştüğü yeryüzündeki tek sarsılmaz mühürdür. YeGez olarak hazırladığımız bu 15 duraklık devasa Bitlis rehberinin; o sarp vadilerde ve Nemrut'un kraterinde size kusursuz bir yol arkadaşı olmasını diliyoruz. Cevizin o tatlı dokusu ve Selçuklu'nun ağırbaşlı ruhu hep sizinle, yollarınız hep açık olsun!