Bu yazımız içerisinde Muş Tarihi Yerler üzerine konuşacağız. Muş; türkülerde "yolu yokuş" olarak anılsa da, aslında tarih kitaplarında "Türklerin Anadolu'daki ilk büyük adımı" olarak altın harflerle yazılıdır. Burası sıradan bir Doğu Anadolu kenti değil; 1071'de Sultan Alparslan'ın cuma namazını kılıp,…
[caption id="attachment_16869" align="aligncenter" width="1000"] Şehrin Kalbi, Selçuklu Mühürleri ve Murat'ın Gerdanlığı (Merkez)[/caption] Muş fethimize, şehrin merkezinden ve o efsanevi nehrin üzerindeki asırlık taş kelepçeden başlıyoruz. 1. Nehrin Üzerindeki Asırlık Gerdanlık: Tarihi Murat Köprüsü Muş merkezine sadece 10 km uzaklıkta, Fırat Nehri'nin en büyük kolu olan Murat Nehri'nin o deli ve hırçın sularına vurulmuş, kelimenin tam anlamıyla devasa bir mühendislik harikasıdır. Hikayesi ve Önemi: 13. yüzyılda (Selçuklu dönemi) inşa edildiği düşünülen bu efsanevi köprü, 143 metre uzunluğunda ve 12 devasa kemere sahiptir. Doğu Anadolu'daki en ihtişamlı, en ağırbaşlı taş köprülerden biridir. Asırlar boyunca doğudan batıya giden İpek Yolu kervanları, ordular ve seyyahlar, Murat Nehri'nin o tehlikeli sularını ancak bu köprünün sarsılmaz kemerleri sayesinde aşabilmiştir. İlginç Detaylar: Ortadaki kemerlerin genişliği ve yüksekliği, ilkbaharda nehrin coştuğu o devasa sel taşkınlarına karşı kusursuz bir eğimle tasarlanmıştır. Köprünün üzerinde yürüyüp altınızdan köpürerek akan o buz gibi suları…
[caption id="attachment_16868" align="aligncenter" width="1000"] Anadolu'nun Kapısı ve Alparslan'ın Meydanı (Malazgirt)[/caption] Muş merkezin o ağırbaşlı Selçuklu dokusundan çıkıp, Türk tarihinin ve dünya haritasının yeniden çizildiği, Romen Diyojen'in gururunun kırıldığı o devasa, mukaddes Malazgirt Ovası'na uzanıyoruz. 7. Siyah Taşların Sessiz Şahidi: Malazgirt Kalesi Muş'un o devasa Malazgirt ilçesine girdiğinizde, ilçeyi çepeçevre saran, simsiyah volkanik kesme taşlardan inşa edilmiş o efsanevi garnizonla göz göze gelirsiniz. Bizans'ın ve Selçuklu'nun Kalkanı: Yapım tarihi Urartulara kadar uzanan, Bizans İmparatorluğu'nun Doğu'daki en büyük askeri üslerinden biri olan bu kale, 1071'den çok önce de defalarca kanlı kuşatmalara sahne olmuştur. Siyah taşları ona inanılmaz ürkütücü ve mağrur bir hava katar. O surların üzerinde yürürken, 26 Ağustos 1071 sabahı kaledeki Bizans askerlerinin ufukta beliren o devasa Selçuklu ordusunu gördüklerindeki dehşeti iliklerinize kadar hissedersiniz. Konum: Malazgirt ilçe merkezi. Ulaşım: Muş merkeze yaklaşık 130 km. Asfalt yolla ilçeye girildiğinde hemen karşınızdadır. Giriş Ücreti: Açık hava anıtıdır, dışından ve…
[caption id="attachment_16867" align="aligncenter" width="1000"] Sarp Dağların İnzivası, Urartular ve Çanlı Kiliseler (Varto & Merkez)[/caption] Sultan Alparslan'ın ovasından çıkıp, tarih öncesinin sarp kayalıklarına, Urartu krallarının gizli tünellerine ve sarp dağlara oyulmuş devasa Ermeni manastırlarına uzanıyoruz. 11. Sarp Kayaların Aslanlı Krallığı: Varto Kayalıdere Ören Yeri (Urartu Kalesi) Varto ilçesine bağlı Kayalıkaya köyüne tırmandığınızda, Murat Nehri'ne hakim sarp ve yüksek bir tepe üzerinde, M.Ö. 8. yüzyıldan kalma aklı durduran bir krallık karargahı yatar! Urartu Şatosu ve Yeraltı Mahzenleri: Urartu Kralı II. Sarduri döneminde inşa edilen bu efsanevi garnizon, devasa kesme taşlardan yapılmış surları, yeraltı şarap/erzak mahzenleri ve en önemlisi krallık tapınağıyla bir dağ kentidir. Kazılarda bulunan o efsanevi "Tunç Aslan Heykelleri" müzelerde olsa da, bu sarp kayalıkların üzerine çıkıp Urartu mimarisinin o sarsılmaz gücüne dokunmak insanı dehşete düşürür. Konum: Varto ilçesi, Kayalıkaya Köyü. Ulaşım: Varto merkeze 20 km uzaklıkta, sarp dağ yollarıyla ulaşılır (4x4 araç veya yürüyüş…
[caption id="attachment_16866" align="aligncenter" width="1024"] YeGez Muş Ziyaretçi Rehberi[/caption] Muş; kışın insan boyunu aşan karlarıyla Anadolu'nun en sert, en dondurucu yüzünü; baharda ise laleleriyle yeryüzünün en kızıl ve bereketli ovasını sunan iki yüzlü efsanevi bir krallıktır. Bu sancağı fethederken rotanızı şu kurallara göre çizin: İklim Stratejisi: Ne Zaman Gidilir? Dondurucu Tipi ve Karlı Yollar: Muş'ta kış şaka yapmaz. Kasım sonundan Nisan'a kadar ova kara teslim olur. Arak Manastırı veya Kayalıdere'ye çıkmak imkansızlaşır. YeGez Altın Ayları (Muş Lalesi Efsanesi): Dünyada sadece bu ovada yetişen ve endemik bir tür olan efsanevi Muş Lalesi'nin (Kırmızı Şamdan) tüm ovayı kan kırmızıya boyadığı o büyülü şöleni görmek için Nisan sonu ile Mayısın ilk iki haftası arası Muş'a gitmenin kelimenin tam anlamıyla altın vaktidir! Ayrıca Malazgirt Zaferi törenleri için Ağustos sonu muazzamdır. Gastronomi: Doğanın Şifası, Çorti Aşı ve Etin Zirvesi Zirvenin Tek Hakimi: Muş Köftesi (Hafta Direği): Diğer içli köftelere benzemez! Yağsız sinirsiz dana etinin tokmakla dövülerek macun haline getirilip yarmayla yoğrulduğu, içine soğanlı, cevizli devasa bir…
Muş; sadece karlı dağlarla çevrili sıradan bir ova değil, 1071'de dünya haritasını değiştiren o beyaz kefenli komutanın, Murat Nehri'ne 12 kemer vuran efsanevi Selçuklu mühendislerinin, sarp dağlarda aslan heykelleri yontan Urartu krallarının ve her bahar kan kırmızı açan lalelerin o devasa ve mağrur başkentidir. Malazgirt ovasının rüzgarında dururken koca bir Bizans imparatorluğunun çöküş sesiyle sarsılır, Arak Manastırı'nın o ıssız dağlarında inancın asırlık yalnızlığıyla ürperirsiniz. Murat Köprüsü'nün o efsanevi kemerlerinden köpüren sulara bakıp, sıcak bir Çorti Aşı yediğinizde ise bu sert ve dondurucu coğrafyanın aslında ne kadar bereketli, destansı ve efsanevi bir ruha sahip olduğunu anlarsınız. Burası, kanın laleye, ovanın ise yeryüzündeki ilk Türk sancağına dönüştüğü o eşsiz mühürdür. YeGez olarak hazırladığımız bu devasa 15 duraklık Muş rehberinin; o Urartu şatolarında, çanlı kiliselerde ve mukaddes savaş meydanlarında senin o usta kalemine kusursuz bir yol arkadaşı olmasını diliyoruz. Uçkunun o ekşi ferahlığı ve Malazgirt'in o asil rüzgarı hep seninle, yolların ve…