Bu yazımız içerisinde Bingöl Tarihi Yerler üzerine konuşacağız. Bingöl, Türkiye haritasında doğunun en dağlık, en zorlu ve en geçit vermez noktalarından biridir. Etrafı devasa fay hatları, sarp uçurumlar ve yılın büyük bir bölümü kardan geçilmeyen zirvelerle çevrilidir. Antik çağlarda bu…
[caption id="attachment_16631" align="aligncenter" width="1024"] Murat Nehri'nin Gözcüleri ve Kayalara Oyulmuş Şehirler (Solhan & Merkez)[/caption] Bingöl'ü fethederken, o deli akan Murat Nehri'nin kenarındaki uçurumlara ve antik çağın en şaşırtıcı mühendislik harikalarına doğru yola koyuluyoruz. 1. Uçurumdaki 5 Katlı Gizem: Zağ Mağaraları Solhan ilçesine bağlı Yenibaşak (Kuşburnu) köyü civarında, Murat Nehri vadisine girdiğinizde, nehre dimdik (neredeyse 90 derece) inen sarp kireçtaşı kayalıklarının yüzeyinde akıl almaz bir manzarayla karşılaşırsınız. Hikayesi ve Gizli Merdivenler: M.S. 5. yüzyıl (Erken Hristiyanlık/Bizans) dönemine ait olduğu düşünülen bu kompleks, sıradan mağaralar değil, kayanın içine bir arı kovanı gibi oyulmuş 5 katlı devasa bir yeraltı/kaya apartmanıdır! Kayaların dış yüzeyindeki deliklerden (pencerelerden) içeri girdiğinizde, odaların birbirine kayaya oyulmuş gizli merdivenler, bacalar ve dehlizlerle bağlandığını görürsünüz. İçerideki odalarda erzak küpleri için oyuklar ve yaşam alanları vardır. Nehre karşı o daracık pencereden bakarken, binlerce yıl önce insanların düşmanlardan korunmak için bu uçurumlara…
[caption id="attachment_16630" align="aligncenter" width="1002"] Sarp Uçurumların ve Akkoyunluların Mührü (Kiğı)[/caption] Bingöl merkezden kuzeye, sarp vadilerin, deprem fay hatlarının ve derin kanyonların diyarı Kiğı ilçesine doğru o zorlu virajları aşarak çıkıyoruz. 4. Kartalların Şatosu: Kiğı Kalesi Kiğı ilçe merkezine yaklaştığınızda, etrafı sarp vadilerle ve uçurumlarla çevrili, sadece kuzey yönünden tek ve dar bir patikayla çıkılabilen inanılmaz dik bir kayalık görürsünüz. Bu kayalığın zirvesi, bölgenin en eski ve en korunaklı savunma hattı olan Kiğı Kalesi'dir. Hikayesi: Urartular döneminde temelleri atılan, daha sonra Bizans, Selçuklu ve Akkoyunlular tarafından kullanılan bu devasa şato, adeta yeryüzünün gökyüzüne açtığı bir savaş kulesidir. Surların büyük bir kısmı zamanla ve depremlerle yıkılmış olsa da, o dik patikayı tırmanıp kalenin tepesinden o vahşi Kiğı vadisine ve akan derelere bakmak, insanda ciddi bir yükseklik ve güç sarhoşluğu yaratır. Konum: Kiğı ilçe merkezinin hemen yanındaki sarp tepe. Giriş Ücreti: Açık ören…
[caption id="attachment_16629" align="aligncenter" width="1024"] Efsaneler, Kiliseler ve Doğanın Tarihi Mimarisi (Genç & Sancak)[/caption] Murat Nehri'nin sarp kayalıklarından ve Kiğı'nın o efsanevi kalelerinden çıkıp, ağaçların ardına saklanmış hüzünlü tapınaklara ve Kapadokya'yı aratmayan doğa harikalarına iniyoruz. 7. Ormanın İçindeki Yalnız Şato: Kral Kızı Kalesi (Dara Hini) Bingöl'ün Genç ilçesinin eski adı "Dara Hini"dir ve ismini antik çağın o efsanevi Pers Kralı Dara'dan (Darius) alır. İlçenin hemen yamacındaki ormanlık ve sarp bir tepede, tüm vadiye kuşbakışı bakan bir kale kalıntısı yükselir. Hikayesi: Efsaneye göre Pers Kralı Dara, çok sevdiği kızı için bu kaleyi, dağların o temiz havasını soluması ve güvende olması için yaptırmıştır. Günümüzde devasa surların sadece bir kısmı ayakta kalmış olsa da, o çam ağaçlarının arasından kaleye doğru tırmanıp, Murat Nehri'nin Genç ovasında çizdiği o devasa kıvrımları izlemek, binlerce yıllık bir imparatorluk masalının içine girmek gibidir. Konum: Genç ilçe merkezi, Kral Kızı…
[caption id="attachment_16628" align="aligncenter" width="1024"] YeGez Bingöl Ziyaretçi Rehberi[/caption] Bingöl, Ege veya Akdeniz gibi turistik tesislere boğulmuş bir yer değildir; doğası sert, iklimi acımasız ama mutfağı ve kültürü inanılmaz derecede sıcaktır. Bu sarp coğrafyayı fethederken doğanın kurallarına boyun eğmelisiniz: İklim Stratejisi: Ne Zaman Gidilir? Kar Esareti ve Tipi: Bingöl'de kış demek (Kasım-Nisan arası), kelimenin tam anlamıyla yolların kapanması, metrelerce kar ve dondurucu bir tipi demektir. Kış aylarında Zağ mağaralarına inmek veya Kiğı kalesine çıkmak imkansıza yakındır, donma tehlikesi geçirirsiniz. (Ancak Hesarek Kayak Merkezi kış sporları için bölgenin parlayan yıldızıdır). YeGez Altın Ayları: Bingöl'ün o karlı zirvelerinin eriyip yaylaların yemyeşil olduğu, Çır şelalesinin en deli aktığı ve o uçurumlardaki kaleleri üşümeden gezebileceğiniz o kısacık ama efsanevi altın dönem Mayıs sonu, Haziran, Temmuz ve Eylül aylarıdır. Gastronomi: Tereyağının ve Hamurun Hükümranlığı Tereyağlı Zirve: Mastuva: Sadece ayran ve pirincin (veya bulgurun) saatlerce ve büyük…
Bingöl; sadece Doğu'da kışın sert geçtiği bir dağ kenti değil, Urartulardan Akkoyunlulara kadar devasa orduların kayaları kırarak yol açtığı, nehirlerin ve ormanların tarihle omuz omuza savaştığı asil bir sınır boyudur. Zağ mağaralarında o 5 katlı yeraltı apartmanının penceresinden Murat Nehri'ne bakarken antik insanların hayatta kalma zekasına hayret eder, Kiğı Kalesi'nin sarp uçurumunda Akkoyunlu rüzgarını yüzünüzde hissedersiniz. Buban Bacaları'nda doğanın asırlık sanatıyla büyülenir, Löl yerken Zaza kültürünün o sıcacık ve doyurucu misafirperverliğini yaşarsınız. Burası, yolların kıvrıldığı, taşın ve buzun efsaneye dönüştüğü yeryüzündeki o sarsılmaz mühürdür. YeGez olarak hazırladığımız bu 12 duraklık devasa Bingöl rehberinin; o sarp vadilerde ve tarihi köprülerde size kusursuz bir yol arkadaşı olmasını diliyoruz. Tereyağının o eşsiz kokusu ve Urartuların ayak izleri hep sizinle, yollarınız hep açık olsun!