Bu yazımız içerisinde Mardin Tarihi Yerler üzerine konuşacağız. Bazı şehirler toprağın üzerine inşa edilir, Mardin ise toprağın ve taşın bizzat kendisidir. Mazıdağı'nın güney yamaçlarına, uçsuz bucaksız Mezopotamya Ovası'na karşı basamak basamak dizilmiş bu sarı kalker taşından evlerin hiçbiri, diğerinin manzarasını,…
[caption id="attachment_16558" align="aligncenter" width="1024"] Taşın Dantel Gibi İşlendiği İslami Şaheserler (Merkez)[/caption] Mardin'in tarihi silüetini oluşturan o dilimli minareler ve devasa medreseler, Artuklu ve Akkoyunlu beyliklerinin Anadolu'ya bıraktığı en büyük miraslardır. 1. Şehrin Ufuk Çizgisi: Mardin Ulu Camii (Cami-i Kebir) Mardin fotoğraflarına baktığınızda, o üst üste yığılmış taş evlerin arasından gökyüzüne doğru incecik ve zarif bir şekilde yükselen o meşhur dilimli minare işte bu camiye aittir. 12. yüzyılda Artuklular döneminde inşa edilen Ulu Camii, şehrin kalbidir ve en eski camisidir. Hikayesi ve Minarenin Sırrı: Aslında caminin orijinalinde iki minaresi vardı ancak biri yıkılmış, diğeri ise asırlarca depremlere ve savaşlara direnerek günümüze ulaşmıştır. Minarenin gövdesine dikkatlice bakarsanız, taşların üzerine Kufi ve Nesih hat sanatıyla "Aşere-i Mübeşşere"nin (Cennetle müjdelenen 10 sahabenin) isimlerinin oya gibi işlendiğini görürsünüz. Caminin geniş avlusunda oturup, o dilimli minarenin gölgesinden uçsuz bucaksız Mezopotamya Ovası'na bakmak, insanın dünya dertlerini saniyeler…
[caption id="attachment_16557" align="aligncenter" width="1024"] Süryani Hafızası ve Asırlık Manastırlar[/caption] Mardin'i Mardin yapan en büyük özellik, taşın sadece İslam ile değil, Hristiyanlığın en kadim mezheplerinden biri olan Süryanilik ile de bir dantel gibi işlenmiş olmasıdır. Asırlardır çan sesiyle ezan sesinin birbirine karıştığı o efsanevi manastırların kapılarını aralıyoruz. 6. Güneş Tapınağının Üzerindeki Sarı Efsane: Deyrulzafaran Manastırı Şehrin merkezinden çıkıp Mezopotamya ovasına doğru hafifçe indiğinizde, dağların arasına gizlenmiş devasa, sapsarı bir şato karşınıza çıkar. 5. yüzyılda inşa edilen Deyrulzafaran Manastırı, tam 640 yıl boyunca dünya Süryani Kadim Ortodoks Patrikhanesi'nin merkezi (Vatikan'ı) olmuş, yeryüzünün en kutsal yapılarından biridir. Hikayesi ve Güneş Tapınağı: Bu manastırın en alt katına indiğinizde tüyleriniz diken diken olur. Çünkü manastır, antik çağda güneşe tapanların (Şemsilerin) inşa ettiği devasa bir Güneş Tapınağı'nın tam üzerine kurulmuştur! Alt kattaki bu tapınağın tavanını oluşturan tonlarca ağırlıktaki yassı taşlar, aralarında hiçbir harç olmadan sadece kilit…
[caption id="attachment_16556" align="aligncenter" width="900"] Antik Çağın İzleri ve Dünyanın İlkleri[/caption] Mardin sadece İslam ve Süryani tarihi değil; aynı zamanda Roma İmparatorluğu'nun uç karakollarına, devasa yeraltı sarnıçlarına ve dünyanın "ilk" üniversitelerine de ev sahipliği yapar. 10. Mezopotamya'nın Efes'i ve Kemik Tarlaları: Dara Antik Kenti Sizi uyarıyorum Fatih, bu antik kent Türkiye'de bugüne kadar gördüğünüz hiçbir yere benzemez! Mardin'in 30 km güneydoğusunda, Suriye sınırına sıfır noktasında yer alan Dara Antik Kenti, Doğu Roma İmparatorluğu'nun Sasanilere (Farslara) karşı kurduğu en büyük askeri garnizon kentidir. Hikayesi ve Zindan (Sarnıçlar): Kentin içine girdiğinizde sizi yerin onlarca metre altına inen, devasa sütunlarla desteklenmiş akıl almaz büyüklükte yeraltı sarnıçları (Halk arasında "Zindan" denir) karşılar. Yerebatan Sarnıcı'ndan çok daha derin ve gizemlidir. Kemiklerle Dolu Galeri Mezarlar (Nekropol): Dara'yı asıl efsane yapan şey nekropol alanıdır. Kayalara oyulmuş devasa mağaraların içine girdiğinizde, cam zeminlerin altında binlerce insana (Romalı askerlere ve…
[caption id="attachment_16555" align="aligncenter" width="1024"] Sivil Mimari, Çarşılar ve Labirent Sokaklar[/caption] Mardin'i bir müze şehir yapan şey sadece camileri veya kiliseleri değil, halkın içinde yaşadığı evlerin, altından geçtiği tünellerin ve alışveriş yaptığı çarşıların bizzat kendisidir. 14. Taşın Altındaki Gizli Geçitler: Tarihi Mardin Sokakları ve Abbaralar Mardin'in tarihi merkezinde (Eski Mardin) arabaların giremediği, ulaşımın asırlardır sadece yük taşıyan katırlarla ve insan gücüyle yapıldığı binlerce dar, merdivenli sokak vardır. Ancak bu sokakların en büyük efsanesi "Abbara" adı verilen taş tünellerdir. Abbara'nın Sırrı: Mardin'de evler yamaçta üst üste yapıldığı için bazen bir sokağın geçebileceği tek yer, bir başkasının evinin altıdır! Ev sahipleri, evlerinin altından geçen bu kamuya açık (halka ait) kemerli geçitleri inşa ederek hem sokakların kesintisiz devam etmesini sağlamış hem de yazın o 45 derecelik Mezopotamya sıcağında gölgelik, buz gibi esen rüzgar tünelleri yaratmışlardır. Abbaraların altından geçerken o loş ve serin havayı içinize…
[caption id="attachment_16554" align="aligncenter" width="1024"] YeGez Mardin Ziyaretçi Rehberi[/caption] Mardin, ovaya bakan konumu ve binlerce yıllık mutfak kültürüyle sizi hem zorlayan hem de büyüleyen bir şehirdir. Bu efsanevi şehri hakkıyla yaşamak için şu kurallara riayet etmek şarttır: İklim Stratejisi: Ne Zaman Gidilir? Alev Rüzgarları ve Toz Taşınımı: Mardin, yaz aylarında (Haziran-Ağustos) kelimenin tam anlamıyla kavrulur. Gündüz 40-45 dereceleri bulan bu sıcaklık yetmezmiş gibi, Suriye ve Irak çöllerinden esen, gökyüzünü sarımtırak bir pusa bürüyen "Toz Taşınımı" (Çöl tozları) ve sıcak "Sam Yeli" rüzgarları nefes almanızı bile zorlaştırabilir. Dar sokaklarda (Abbaralar hariç) gölgelik alan bulmak zordur. YeGez Altın Ayları: Bu taş labirenti terlemeden, serin ve berrak bir gökyüzü altında, uçsuz bucaksız ovanın o yemyeşil (veya altın sarısı) manzarasını en net haliyle izleyerek gezmek için en kusursuz zaman Nisan, Mayıs, Eylül Sonu ve Ekim aylarıdır. Gastronomi: Farklı İnançların Aynı Tencerede Kaynaması Zirvenin Adı: Kaburga…
Mardin; sadece üst üste dizilmiş taş evlerden ibaret bir şehir değil, insanlığın birbirine tahammül etmeyi değil, birbirini sevmeyi ve aynı avluyu paylaşmayı öğrendiği devasa bir okuldur. Kasımiye Medresesi'nde suyun ömrümüzü nasıl özetlediğini izlerken gözyaşlarınızı tutamaz, Dara'nın kemik tarlalarında yaşamın ve ölümün o ince çizgisine şahit olursunuz. Mor Gabriel'de 1600 yıllık Süryani çanlarının sesini dinler, Ulu Cami'nin gölgesinde güvercinlerin Mezopotamya ovasına doğru kanat çırpışını izlerken kendinizi zamanın tamamen dışında hissedersiniz. Mardin, toprağın taşa, taşın ise şiire dönüştüğü yeryüzündeki tek yerdir. YeGez olarak hazırladığımız bu 20 duraklık, Türkiye'nin en devasa ve en detaylı Mardin rehberinin; daracık sokaklarda ve abbaraların altında size kusursuz bir yol arkadaşı olmasını diliyoruz. Şahmeran'ın bereketi ve ovanın rüzgarı hep sizinle, yollarınız hep açık olsun!