Afyon’da ne yapılır diye sorduğunuzda, alacağınız cevap genellikle otoyol kenarındaki bir sucuk molası veya bir kaplıca tatili olur. Ancak bu, bu “zırhlı kale” şehrinin sakladığı o muazzam tarihi ve doğal hazineleri görmezden gelmektir. Burası, bir ulusun kaderinin yazıldığı Kocatepe‘nin, 3000 yıllık bir Frig Vadisi‘nin (Kapadokya’nın sessiz rakibi) ve 40 sütunlu bir Selçuklu camiinin bekçisidir.
Afyon’da Ne Yapılır? “Zaferin ve Lezzetin Başkenti”nde Yaşanacak 18 Unutulmaz Deneyim
Afyon’da Ne Yapılır? “Zaferin ve Lezzetin Başkenti”nde Yaşanacak 18 Unutulmaz DeneyimPlanlama bölümü — genişlet / daralt
Bu şehir, size bir yanda 226 metrelik volkanik bir kayanın zirvesine tırmanma heyecanını, diğer yanda “ağzı açık” bir böreğin lezzetini ve bir başka yanda da dünyanın en eski “modern sanat” eserlerinin (Midas/Yazılıkaya) sessiz bilgeliğini sunar. Eğer siz de bu “kavşak şehri”ni, bir “hedef” olarak keşfetmeye hazırsanız, işte size Afyon’da yapmanız gereken 18 eylem dolu deneyim.
1. O “İmkansız” Karahisar Kalesi’ne Tırmanın ve Şehri Fethedin
Bu, Afyon’daki bir numaralı, en ikonik eylemdir. 226 metre yüksekliğinde, sarp bir volkanik kayanın üzerine oturtulmuş bu kale, “zaptedilemez” unvanının hakkını verir.
Ne Yapmalı: O 7000 yıllık tarihe (Hititlerden Osmanlı’ya) tanıklık eden bu “zırhlı kaya”ya tırmanmayı göze alın. O dik, 625 basamaklı merdiveni (nefes nefese kalacaksınız) tırmandığınızda, zirvedeki o Frig tapınak kalıntılarına (Kibele) ve Selçuklu sarayının izlerine dokunun. Asıl ödül ise manzaradır: Ayaklarınızın altındaki o muazzam 360 derecelik Afyon Ovası ve şehir manzarası…
2. Bir “Kurtuluş Destanı”na Tanıklık Edin: Kocatepe’de Durun
Burası, bir geziden çok, manevi bir “hac”dır. 26 Ağustos 1922 sabahı, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın, Büyük Taarruz’u “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” emriyle başlattığı o kutsal tepedesiniz.
Ne Yapmalı: O devasa Zafer Anıtının (Atatürk heykeli) bulunduğu tepeye çıkın. O “gözetleme yeri”ne gidin ve o siperlerin arasında durun. O anı, o top seslerini ve bir ulusun kaderinin o sabah, o bozkırda nasıl değiştiğini iliklerinize kadar hissedin.
3. “Kapadokya’nın Sessiz Rakibi” Frig Vadisi’nde Kaybolun
Burası, Afyon’un (ve Eskişehir/Kütahya’nın) en büyük saklı hazinesidir. 3000 yıl önce Friglerin, volkanik tüf kayaları oyarak yarattığı, peribacalarını, kaya kiliselerini ve anıt mezarları barındıran devasa bir vadi…
Ne Yapmalı: Aracınızla bu devasa “Frig Yolu”nu keşfe çıkın. O meşhur Aslantaş ve Yılantaş (kayalara oyulmuş dev aslan ve yılan kabartmaları) anıt mezarlarını bulun. Emre Gölünün kenarında, o “Ayazini Metropolisi”nin (aşağıda) büyüsüne kapılın.
4. Ayazini Metropolisi’nde 3000 Yıllık Bir “Kaya Köyü”nde Yürüyün
Frig Vadisi’nin kalbi… Burası, Friglerden Romalılara, Romalılardan Bizans’a uzanan, kayaların içine oyulmuş devasa bir “metropol”dür.
Ne Yapmalı: O binlerce yıllık kaya evlerinin, kaya kiliselerinin (Avdalaz Kilisesi) ve kaya mezarlarının (Aslanlı Mezar) arasında dolaşın. O 10. yüzyıldan kalma Avdalaz Kalesinin (peribacası gibi) içine tırmanın ve kendinizi “Yüzüklerin Efendisi” setinde gibi hissedin.
5. Gastronomi Başlangıcı: “Ekmek Kadayıfı”nın Üzerine “Manda Kaymağı” Koydurun
Bu, Afyon’daki bir numaralı “lezzet” ritüelidir. Afyon kaymağı bir efsanedir ve sırrı, manda sütünden yapılmasıdır.
Ne Yapmalı: Şehir merkezindeki o meşhur, tarihi tatlıcılara (Örn: Aftat, Nur Lokantası) gidin. O şerbeti tam kıvamında, dumanı tüten ekmek kadayıfının (veya vişneli ekmek kadayıfı) üzerine, o “bıçak kesmez” kıvamdaki manda kaymağından dev bir top koydurun. Bu ikilinin yarattığı o tatlı-tuzlu (hafif) denge, Afyon’a gelme sebebiniz olabilir.
6. Orijinal “Afyon Sucuğu”nu (veya “Sucuk Döneri”) Kaynağında Tadın
Burası, Türkiye’nin tescilli “sucuk” başkentidir. Sırrı, kaliteli et, baharat dengesi ve o “Afyon” havasında kurutulmasıdır.
Ne Yapmalı: Otoyol kenarındakileri değil, şehir merkezindeki tarihi kasapları veya sucukçular çarşısını (Örn: İkbal Lokantası’nın tarihi mekanı) bulun. O ızgarada pişen sucuğun veya sucuk dönerinin tadına bakın.
7. 40 Direkli “Ulu Camii”de (Selçuklu) Bir Ahşap Şaheserin Altında Durun
Kalenin hemen eteğindeki bu 13. yüzyıl Selçuklu camii, Anadolu’daki “ahşap direkli” camilerin en görkemli örneklerinden biridir.
Ne Yapmalı: O sade ama heybetli caminin içine girin. O “kırk direkli” (aslında 40 değil) ahşap tavanın, o rengarenk kök boyalı kalem işi süslemelerinin ve kenevirle (kendir) sağlamlaştırılmış hatıllarının yarattığı o mistik, ahşap kokulu atmosferi soluyun.
8. Anadolu’nun En Eski “Mevlevihane”lerinden Birini (Sultan Divani) Ziyaret Edin
Burası, Konya’dan sonra Mevleviliğin en önemli ikinci merkezidir. “Sultan Divani”, Mevlana’nın 7. kuşak torunudur ve Afyon’u bir Mevlevi merkezi yapmıştır.
Ne Yapmalı: O muazzam, restore edilmiş külliyenin (günümüzde cami) avlusuna girin. O derviş hücrelerini (günümüzde el sanatları atölyesi), semahaneyi ve o manevi huzuru hissedin.
9. Tarihi “Odunpazarı” Konakları Arasında (Bedesten) Kaybolun
Kalenin eteklerindeki bu tarihi mahalle (Odunpazarı/Bedesten civarı), Afyon’un “Eski Şehir”idir.
Ne Yapmalı: O daracık, arnavut kaldırımlı sokaklara dalın. O restore edilmiş veya edilmeyi bekleyen, cumbalı, ahşap Tarihi Afyon Evlerini fotoğraflayın.
10. “Ağzı Açık” ve “Bükme” ile Otantik Bir Ara Öğün Yapın
Afyon mutfağının en sevilen hamur işleri…
Ne Yapmalı: Çarşıdaki fırınları veya börekçileri arayın. Ağzı Açık (kıymalı veya peynirli, kare şeklinde bir börek) veya Bükme (mercimekli, haşhaşlı, kapalı bir pide/börek) ile, yanında bol köpüklü ayranla, o otantik bozkır lezzetini tadın.
11. “Afyon Lokumu”nun O “Duble Kaymaklı” Halini Deneyin
Burası “Lokum”un (Turkish Delight) başkentidir.
Ne Yapmalı: Şehir merkezindeki o meşhur lokumculara (Örn: Altınay, Ogaş) girin. Sadece güllü, fıstıklı değil; o meşhur, kaymaklı (içi manda kaymağı dolgulu) lokumu, duble kaymaklı olanı ve vişneli lokumu tadın.
12. “Haşhaş Ezmesi”nin (Haşgeş) Gücünü Keşfedin
“Afyon” (Opium/Haşhaş) adının hakkını veren lezzet. Burası, Türkiye’nin en kaliteli haşhaşının merkezidir.
Ne Yapmalı: Pazarlardan veya fırınlardan, o meşhur Haşhaş Ezmesini (Haşgeş) alın. O kahvaltılık, tatlı-tuzlu (bazen şekerli, bazen sade) lezzeti, ekmeğe sürerek veya Haşhaşlı Pide (Bükme) içinde tadın.
13. “Zafer Müzesi”nde (Milli Mücadele) O “Tarihi Karar”ın Alındığı Yere Dokunun
Kocatepe “eylem” ise, burası “karar” merkezidir. Büyük Taarruz’un planlandığı, Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa’nın son kararları aldığı o tarihi Belediye Binası…
Ne Yapmalı: Şehir merkezindeki bu müzeye girin. O tarihi odada, komutanların balmumu heykellerinin arasında durun ve o “tarihi gecenin” ciddiyetini hissedin.
14. “Termal Başkenti”nde (Gazlıgöl/Hüdai) Şifa Bulun
Afyon, Türkiye’nin “Termal Başkenti”dir. Suları, binlerce yıllık şifa kaynağıdır.
Ne Yapmalı: Gazlıgöl, Sandıklı Hüdai veya Ömer-Gecek kaplıcalarındaki o devasa, 5 yıldızlı termal otellerden birine gidin. O mineralli, sıcak termal havuzlara, çamur banyolarına kendinizi bırakın ve tüm yorgunluğunuzu atın.
15. “Afyon Kebabı” (veya “Keşkek”) ile Bir Ziyafet Çekin
Afyon mutfağı, sadece sucuktan ibaret değildir.
Ne Yapmalı: Esnaf lokantalarında, o meşhur Afyon Kebabını (bütün kuzu etinin, fırında saatlerce pişirilip, pide üzerine serilmesiyle yapılır) veya düğünlerin baş tacı olan, etle birlikte dövülerek sakız gibi bir kıvama getirilen Keşkek yemeğini tadın.
16. “Eber Gölü”nde (Bozkırın Ortasındaki Vaha) “Yüzen Adalar”ı Arayın
Burası, Afyon’un (ve Konya’nın) saklı kalmış doğa harikasıdır. Binlerce göçmen kuşa ev sahipliği yapan bu sığ göl, üzerindeki yüzen saz adaları (Kopralar) ile ünlüdür.
Ne Yapmalı: Göl kenarına gidin (Bolvadin/Çay civarı). O kayıkçılarla bir tura çıkın. O sazlık labirentlerin arasında ilerleyin ve o “yüzen adacıklar”ın rüzgarla nasıl hareket ettiğine tanıklık edin.
17. Afyon Arkeoloji Müzesi’nde “Midas’ın Torunları”nı Görün
Gezdiğiniz tüm o Frig Vadisi’nin, Hitit kalıntılarının ve Roma şehirlerinin en değerli eserleri bu modern müzededir.
Ne Yapmalı: O modern müzeye girin. O Frig döneminden kalma heykelleri (Kibele), Midas dönemi yazıtlarını ve Roma döneminden (Polybotum/Bolvadin) çıkan o muazzam lahitleri (mezar) görün.
18. “Sultan Divani Anma Törenleri”ne Denk Gelin (Mevlevi Ritüeli)
Eğer gezinizi Aralık ayına (veya özel günlere) denk getirirseniz, Konya’dan sonraki bu en büyük Mevlevi merkezinde, o otantik “Sema” ayinlerine katılma şansını yakalayın.
Ne Yapmalı: O tarihi Mevlevihane’deki Sema gösterilerini izleyin ve “Bozkırın Ortasındaki” o manevi rüzgarı hissedin.
Afyon’da ne yapılır sorusunun cevabı, bu şehrin “zengin” ve “doyurucu” karakterinde gizlidir. Bir yanda Karahisar Kalesi’nin sarp görkemi, diğer yanda Kocatepe’nin tarihi gururu; bir yanda Frig Vadisi’nin 3000 yıllık gizemi, diğer yanda Manda Kaymağı’nın eşsiz lezzeti… Afyon, “yol üstü” bir mola yeri değil, “yolun ta kendisi” olan, derin bir keşif vaat eder.
