Diyarbakır Yüzülecek Yerler: Aquaparklar, Dicle Kıyısı ve Şifalı Sular

Diyarbakır’ın inanç ve doğa turizmi başkenti Eğil, sular altında kalan batık minaresi ve tarihi kaya mezarlarıyla adeta Güneydoğu’nun Halfeti’si konumundadır. Dicle Barajı’nın sarp kireçtaşı kayalıklarını doldurmasıyla oluşan bu devasa göl, fiyortları andıran manzarasıyla nefes kesicidir. Sularına derinlemesine girmek baraj akıntıları sebebiyle riskli olsa da, göl kıyısına kurulan ahşap iskeleler, yüzer restoranlar ve tekne turları sırasında verilen yüzme molaları, Diyarbakır plajları (ve koyları) eksikliğini fazlasıyla giderir. Zümrüt yeşili suların üzerinde süzülürken esen serin rüzgar, Diyarbakır’ın kavurucu sıcağını anında unutturur.

Çermik ilçesinin sarp coğrafyasına gizlenmiş olan Sinek Çayı, kilometrelerce uzanan devasa bir kanyonun tabanından gürül gürül akar. Bölge halkının yaz aylarında en büyük kaçış noktası olan bu kanyon, devasa çınar ve söğüt ağaçlarıyla gölgelenmiştir. Güneş ışınlarının vadi tabanına inmekte zorlandığı bu derin yarıkta, suyun sıcaklığı Diyarbakır merkeze göre inanılmaz derecede düşüktür. Kanyonun içindeki sığ alanlarda çocuklar oynarken, suyun kireçtaşlarını oyarak oluşturduğu doğal kaya havuzlarına atlayan gençler için burası, Diyarbakır doğal yüzme alanları arasında bir adrenalin ve serinlik merkezidir.

Diyarbakır’ın doğa turizminde parlayan yıldızlarından biri olan Şeyhandede Şelalesi, ormanın derinliklerinde sarp kayalıkların üzerinden yaklaşık 30 metre yükseklikten dökülür. Şelalenin döküldüğü noktada oluşan geniş ve zümrüt yeşili doğal havuz, yaz aylarında yöre halkının adeta bir plaj gibi kullandığı eşsiz bir serinleme alanıdır. Su o kadar berrak ve temizdir ki, dipteki taşları rahatlıkla görebilirsiniz. Diyarbakır serinleme noktaları arayanlar için ormanın kalbinde, suyun çıkardığı büyük gürültü ve serin sprey etkisiyle şehir hayatını tamamen unutturan bir sığınaktır.

Tarihi MÖ 12. yüzyıla, Asur krallarına kadar dayanan Birkleyn Mağaraları (Dicle’nin doğduğu yer olarak efsaneleşmiştir), dağın içinden kilometrelerce uzanan devasa bir yeraltı nehri sistemidir. Mağaranın ağzından içeriye doğru esen o dondurucu rüzgar, dışarıdaki 45 derece Diyarbakır sıcağını anında sıfırlar. Yeraltı nehrinin mağara çıkışında oluşturduğu sığ birikintiler ve içerideki gizemli su yolları, yüzmekten ziyade doğanın kalbinde karanlık ve buz gibi bir suya dokunarak Diyarbakır gizli kalmış yüzme noktaları (el/ayak serinletme) deneyimini yaşatır. Tarih ve doğanın en serin birleşimidir.

Diyarbakır’ın en önemli simgelerinden biri olan, Mervaniler döneminden kalma tarihi On Gözlü Köprü (Dicle Köprüsü), şehre ruhunu veren Dicle Nehri’nin iki yakasını birleştirir. Yaz aylarında nehrin sularının azalmasıyla köprünün etrafında büyük kumluk ve çakıllı sığ alanlar oluşur. Yöre halkı akşamüstleri köprünün gölgesine sandalyelerini atar, çocuklarını bu sığ sularda oynatır. Dicle’nin ana akıntısına girmek tehlikeli olsa da, tarihi kemerlerin altında paçaları sıvayıp buz gibi nehir suyunda yürümek, Diyarbakır’daki en geleneksel Diyarbakır koyları hissiyatı yaşatan serinleme yöntemidir.

Doğal su kaynaklarındaki akıntı ve balçık tehlikelerinden uzak, şehir merkezinde modern bir serinleme arayanlar için Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin kente kazandırdığı havuz kompleksleri adeta bir vaha gibidir. Özellikle yaz aylarında termometrelerin tavan yaptığı saatlerde, hijyenik ve cankurtaranlı bu tesisler gençlerin ve çocukların güvenle kulaç attığı yerlerdir. Denizi olmayan bu sıcak şehirde Diyarbakır denize girilecek yerler eksikliğini havuz kültürüyle en iyi şekilde dolduran bu tesisler, şezlongları ve sosyal alanlarıyla tam bir yaz tatili konforu sunar.

Diyarbakır’ın en dağlık ve sarp ilçelerinden biri olan Kulp, Muş ve Batman sınırına doğru uzanan vahşi coğrafyasıyla bilinir. Dağların karlarından beslenen Kulp Çayı, ilçenin kalbinden gürül gürül akarken, etrafında yemyeşil vadiler oluşturur. Üzerindeki tarihi Taş Köprü’nün etrafında genişleyen ve durgunlaşan çay suları, yazın o kavurucu sıcağında yöre halkının piknik yaptığı ve suya girdiği popüler bir alandır. Suyu o kadar soğuktur ki, içine girmek cesaret ister ancak Diyarbakır yüzme noktaları arasında suyun o taze ve dondurucu yapısını arayanların ilk tercihidir.

Dicle ilçesinde, Dicle Nehri’nin (ve Maden Çayı’nın) kolları üzerinde kurulan Kralkızı Barajı, ismini yöresel efsanelerden alan devasa bir su kütlesidir. Bozkır ve sarp dağların arasında mavi bir deniz gibi parlayan bu baraj, rüzgar koridorunda yer alması nedeniyle yazın doğal bir klima etkisi yaratır. Sularına girmek baraj akıntıları sebebiyle riskli olsa da, kıyısındaki düzlüklere araçla inip kamp kurmak, baraj manzarasına karşı çay demlemek ve gölün rüzgarıyla serinlemek Diyarbakır kamp ve yüzme rotaları arayanlar için saklı kalmış harika bir doğa inzivasıdır.

Türkiye’nin en ünlü şifa merkezlerinden biri olan Melike Belkıs Çermik Kaplıcaları, kışın romatizma ve cilt hastalıklarına şifa arayanlarla dolup taşar. Ancak bu devasa tesisler yaz aylarında da boş kalmaz. Kaplıca sularının ılıtılarak dış mekanlardaki büyük açık yüzme havuzlarına verilmesiyle, burası yaz aylarında da bir tatil köyü atmosferine bürünür. Şehrin kuru sıcağından kaçıp, hem şifalı sularla yenilenmek hem de açık havuzda yüzerek serinlemek isteyenler için Diyarbakır en güzel plajlar eksikliğini havuz konforuyla kapatan köklü bir serinleme noktasıdır.

Diyarbakır (Silvan) ile Batman sınırını çizen, dünyanın en geniş kemerli tarihi taş köprüsü olan Malabadi, altından coşkuyla akan Batman Çayı ile muazzam bir peyzaj oluşturur. Bu tarihi köprünün gölgesi ve etrafındaki yeşillik alanlar, yaz aylarında yöre halkının mesire alanıdır. Çayın sığlaşıp genişlediği taşlık kısımlarında sulara girip yürümek, serin sularla yüzü yıkamak, binlerce yıllık bir tarihin gölgesinde Diyarbakır yazın gezilecek yerler arasında kültürel bir serinleme seansıdır. Rüzgarın kanyon ve köprü kemerinden geçerken çıkardığı ses büyüleyicidir.

Çermik’in Sinek Çayı ve Şeyhandede’den sonra bir diğer doğa harikası olan Yabanardı Şelalesi, ormanın ve sarp kayalıkların arasına o kadar iyi gizlenmiştir ki, buraya ulaşmak başlı başına bir keşif macerasıdır. Güneş ışınlarının yoğun yapraklardan zor süzüldüğü bu bölgede, şelalenin döküldüğü ufak doğal havuz, yazın en kavurucu aylarında bile kelimenin tam anlamıyla “buz” gibidir. Kitle turizminden tamamen uzak bu alan, Diyarbakır gizli kalmış yüzme noktaları (şok serinleme) arayan doğa yürüyüşçülerinin bulduğu en tazeleyici su kaynağıdır.

Diyarbakır’ın saklı kalmış ilçelerinden biri olan Hazro, tektonik hareketlerle yarılmış sarp kanyonları ve içinden akan Zuğur Deresi ile eşsiz bir coğrafyadır. Kanyonun daraldığı noktalarda su o kadar hızlı ve derinden akar ki, güneş kanyon tabanına ulaşamadığı için su her daim buzdur. Kanyon sporu (canyoning) meraklılarının sığ kısımlarda suyun içinden yürüyerek ilerlediği, yer yer oluşan doğal kaya çukurlarına atladığı bu vadi, Diyarbakır serinleme noktaları arasında sınırları zorlayan bir ekstrem macera ve ferahlama merkezidir.

Diyarbakır merkez ile Ergani ilçesi arasındaki karayolu üzerinde yer alan Devegeçidi Barajı, etrafında oluşturulan mesire alanları ve geniş su yüzeyiyle hafta sonu piknikçilerinin en kolay ulaştığı yerdir. Bozkırın ortasındaki bu geniş mavi gövde, sularına girip yüzmek için yasaklı ve tehlikeli (balçık) olsa da, suyun üzerinden esen rüzgar kıyıda oturanlar için doğal bir vantilatör görevi görür. Ağaçlık alanlarda çadır kurup, göl manzarasına karşı dinlenmek ve rüzgarla serinlemek, Diyarbakır ücretsiz plajlar mantığını “su kenarı kordonu” hissiyatına dönüştürür.

Çınar ilçesinin güneyinde yükselen sarp Gelincik Dağı, efsanelere konu olan kayalık yapısı ve bağrından fışkıran soğuk pınarlarıyla bilinir. Dağın yamaçlarındaki köylerin içme suyunu sağlayan bu küçük sızıntı sular, yazın kavurucu Çınar ovasından kaçanlar için birer sığınaktır. Çok devasa şelaleler veya yüzülecek göller olmasa da; kayaların arasından sızan o dondurucu ve saf dağ suyunda yüzünüzü yıkamak, kana kana su içmek ve dağ rüzgarını hissetmek, Diyarbakır doğal yüzme alanları (serinleme noktaları) bağlamında en primitif ve en canlandırıcı molalardan biridir.

Diyarbakır’da deniz özlemini güvenli ve hijyenik bir ortamda gidermek isteyenler için Dicle Üniversitesi kampüsü içinde yer alan yüzme havuzları harika bir seçenektir. Hem öğrencilere hem de şehir halkına belirli kurallar çerçevesinde hizmet veren bu tesisler, şehrin kavurucu yaz günlerinde cankurtaran eşliğinde serinlemek, kulaç atarak spor yapmak için idealdir. Doğal suların (nehir/baraj) akıntı ve balçık tehlikesinden tamamen uzak bu modern havuzlar, İç Anadolu ve Güneydoğu illerindeki “şehir plajı” kültürünün en güzel örneklerindendir.

Fırat Nehri üzerinde kurulu olan devasa Karakaya Barajı’nın, Diyarbakır’ın sarp ilçesi Çüngüş sınırlarına değen kıyıları, adeta denizi andıran sonsuz bir mavilik sunar. Dağların doğrudan baraj gölüne indiği bu kıyılar, fiyortları andıran sarp ve rüzgarlı bir yapıya sahiptir. Suya girmek baraj sularının tehlikesi nedeniyle tavsiye edilmese de; suların çekilmesiyle oluşan ufak taşlık koylarda kamp kurmak, barajın devasa su kütlesinin yarattığı doğal esintiyle serinlemek ve feribot/tekne turlarıyla suların üzerinde süzülmek, Diyarbakır koyları hissini doğuya taşıyan eşsiz bir deneyimdir.

Çüngüş ilçesi, Karakaya Barajı’na dökülen ve sarp dağları yararak ilerleyen derin bir kanyona ev sahipliği yapar. Bu kanyonun tabanından akan dere, güneş ışınlarının vadi dibine inememesi sebebiyle yaz ortasında bile buz gibidir. Kanyon yürüyüşçülerinin ve macera tutkunlarının keşfettiği bu sarp vadide, suyun kayaları oyarak oluşturduğu irili ufaklı doğal havuzcuklara ayakları sokmak, yüzünüzü yıkamak ve o dondurucu soğuklukla şoklanmak, Diyarbakır doğal yüzme alanları (ekstrem serinleme) arayanlar için saklı kalmış bir adrenalin ve ferahlama noktasıdır.

Kutsal sayılan ve Zülküf Peygamber Makamı’na ev sahipliği yapan Makam Dağı (Zülküf Dağı), Ergani ilçesinin üzerine bir gölge gibi düşer. Dağın eteklerinde ve yamaçlarındaki ormanlık alanlarda, karların ve yağmurların beslediği küçük pınarlar, sızıntı dereler ve sulama amaçlı ufak göletler bulunur. Dağa tırmanan ziyaretçilerin terini atan bu sızıntı sular, kutsal bir mekanın huzuruyla birleştiğinde ruhani bir serinlik sağlar. Yüzmek için bir plaj olmasa da, bu ulu dağın eteklerindeki çeşmelerden ve göletçiklerden gelen rüzgar Diyarbakır yazın gezilecek yerler arasında huzurlu bir duraktır.

İnsanlık tarihinin en eski tarım yerleşimlerinden biri olan Çayönü Höyüğü ve hemen yanındaki Hilar Mağaraları, kayalara oyulmuş antik yaşam alanlarıyla dikkat çeker. Binlerce yıl önce ilk insanların bu bölgeyi seçmesinin en büyük nedeni, mağaraların hemen altından geçen ve bölgeye hayat veren su kaynaklarıdır. Günümüzde kurumaya yüz tutmuş olsa da, bahar ve erken yaz aylarında kayaların arasından süzülen ince sular, kavurucu kazı alanı sıcağında ziyaretçilerin elini yüzünü yıkadığı tarihi serinleme molaları sunar. Suyun tarihle buluştuğu eşsiz bir noktadır.

Diyarbakır surlarının bitiminde, Dicle Vadisi ve Hevsel Bahçeleri’ne yukarıdan bakan meşhur Fis Kayası, şehrin en eski seyir noktalarından biridir. Son yıllarda yapılan çevre düzenlemeleri ve seyir teraslarına eklenen yapay şelale sistemi, bu sarp kayalıkları suyla buluşturmuştur. Kayalardan dökülen şelalenin yarattığı sprey etkisi ve Dicle vadisinden yukarıya doğru esen rüzgar, sıcak yaz akşamlarında burayı Diyarbakır serinleme noktaları arasında şehrin en cazip açık hava kliması haline getirmiştir. Suya girilmez ancak suyun gölgesinde oturulur.

Bismil ilçesinin bozkır coğrafyasına hayat veren Gözegöl, etrafındaki sazlıklar ve çayırlarla bölge halkının piknik ve nefes alma alanıdır. Barındırdığı kuş türleriyle küçük bir ekosistem olan bu gölet, sularına yüzmek için girilmese de etrafındaki rüzgar koridoruyla doğal bir ferahlık sağlar. Hafta sonları araçlarıyla göl kenarına gelen ailelerin gölgelik alanlarda piknik yaptığı, amatör balıkçıların oltalarını sulara bıraktığı bu alan, Diyarbakır ücretsiz plajlar mantığını “gölge ve rüzgar serinliği” konseptiyle doğuya uyarlar.

Anadolu’nun en eski mağara yerleşimlerinden olan Hasuni Mağaraları, 300’e yakın oyma oda, kilise ve tünelleriyle sarp kireçtaşı kayalıklarına inşa edilmiştir. Bu devasa antik kentin en büyüleyici kısımlarından biri de, dağdan gelen yağmur ve kaynak sularını toplamak için kayalara oyulmuş derin su sarnıçlarıdır. Sarnıçların bazılarında hala buz gibi temiz sular bulunur. Güneşin kavurduğu Silvan ovasında bu mağaraların içine girdiğinizde doğal bir klimayla karşılaşır, sarnıçların yanındaki o nemli ve dondurucu havayı soluyarak Diyarbakır gizli kalmış yüzme noktaları (tarihi su serinliği) hissini yaşarsınız.

Diyarbakır’ın Lice ilçesinde, Duru köyü yakınlarındaki İnceburun Dağları’nda yer alan ve Yedi Uyurlar (Ashab-ı Kehf) efsanesine ev sahipliği yaptığına inanılan bu kutsal mağara, sarp ve zorlu bir dağın yamacındadır. Mağaranın hemen girişinden veya iç kısımlarından kaynayan o dondurucu ve kutsal kabul edilen doğal su kaynağı, dağa tırmanan ziyaretçilerin hem susuzluğunu giderir hem de yüzlerini yıkayarak şok bir serinlik yaşamalarını sağlar. Yüksek rakım, mağaranın karanlığı ve buz gibi pınar suyu, manevi bir huzurla birleşir.

Malabadi Köprüsü’nün çok daha güneyinde, Bismil ilçesi ile Batman il sınırını belirleyerek akan Batman Çayı, Dicle’ye karışmadan önceki geniş ovalık havzasında devasa bir su koridoru oluşturur. Akıntının nispeten yavaşladığı, pamuk ve mısır tarlalarının arasından süzüldüğü bu bölgeler, yöre halkının akşamüstü serinlemek için kıyılarına indiği, çocukların sığ çakıllıklarda oynadığı yerlerdir. Diyarbakır yazın gezilecek yerler arasında, nehrin üzerinden esen rüzgarın bozkırın ateşini söndürdüğü, dümdüz ve ufku geniş pastoral bir dinlenme alanıdır.

Diyarbakır’ın Kocaköy ilçesi sınırlarından doğarak Dicle Nehri’ne doğru yol alan Ambar Çayı, sarp kayalıkların ve meşe ormanlarının arasından kıvrılarak akan şirin bir akarsudur. Yaz aylarında suyu nispeten azalsa da, oluşturduğu ufak gölcükler ve gölgelik vadiler, ilçenin kavurucu sıcağından kaçanların sığınağıdır. Turistik rotaların tamamen dışında kaldığı için sadece yerel halkın ve gezginlerin bildiği bu çayın sığ sularında paçaları sıvayıp yürümek, doğanın kalbinde izole bir Diyarbakır serinleme noktaları keşfi yapmanızı sağlar.

Çermik ile Çınar arasında uzanan Gelincik Dağı’nın Çermik’e bakan sarp yamaçları, ormanlık dokusu ve yaban hayatıyla dikkat çeker. Bu dağın derinliklerinden doğan sızıntı sular ve incecik dereler, vadi boyunca küçük kaskadlar (mini şelaleler) oluşturarak akar. Güneş ışığını sadece tepeden aldığı için suları kelimenin tam anlamıyla buzdur. Çok büyük yüzme havuzları oluşturmasa da, bu dondurucu derelerin önüne taşlardan yapılan mini bentlerde yüz yıkamak ve ayakları suya sokmak, dağcılık ve kamp tutkunları için en doğal Diyarbakır kamp ve yüzme (serinleme) eylemidir.

Çınar ve Bismil ilçeleri sınırlarında, Göksu Çayı üzerinde kurulu olan bu baraj, Diyarbakır ovasının ortasında devasa bir su aynası gibidir. Tarım arazilerine can veren bu geniş su kütlesi, etrafında oluşturduğu mikro iklimle rüzgarlı ve serin bir havzaya dönüşür. Sularına girmek balçık riski sebebiyle tavsiye edilmez; ancak uçsuz bucaksız su manzarasına karşı aracınızı çekip kamp yapmak, rüzgarın gölden taşıdığı o nemli ve serin esintiyi hissetmek Diyarbakır koyları atmosferini bozkırda yaşatan gizli bir kaçış rotasıdır.

Dicle ilçesi, dağlık ve sarp coğrafyasıyla şehrin kuzeyinde bir kale gibi yükselir. İlçeye bağlı Bağlarbaşı (ve civar ormanlık köyler) bölgesinden çıkan yeraltı suları ve pınarlar, üzüm bağlarına ve ceviz ağaçlarına hayat verir. Ağaçların köklerinden fışkıran bu dondurucu ve saf dağ suları, yöre halkının yaz aylarında bağ bozumu yaparken veya tarladan dönerken kana kana içtiği, yüzünü yıkayıp hararet attığı geleneksel serinleme noktalarıdır. Bozkır sıcağını anında unutturan, doğanın kendi buzdolabından çıkan bir mucizedir.

Diyarbakır’ın Bingöl sınırına yakın, Lice’nin en kuzey uçlarında sarp dağların arasından kıvrılarak akan Sarım Çayı, bölgenin en vahşi ve en coşkun akarsularından biridir. Dağlardan süzülen karların beslediği bu çay, yaz ortasında bile buz gibidir. Vadinin genişlediği bazı bölgelerde oluşan doğal kumsallar ve çakıllıklar, ekstrem kampçıların ve doğa sporcularının çadırlarını kurup sadece suyun uğultusunu dinlediği Diyarbakır kamp ve yüzme (ayak sokarak serinleme) sığınaklarıdır. Tamamen izole ve bakir bir tabiat harikasıdır.

Eğil Baraj Gölü’nün devasa sularının aksine, Asur Kalesi’nin sarp kayalıklarının baraj sularıyla birleştiği kıyılarda, kayaların doğal yapısından dolayı rüzgardan ve dalgadan korunan ufak ve gizli kâseler (göletçikler) oluşur. Teknelerle veya sarp kayalıkları dikkatlice inerek ulaşılabilen bu noktalar, suyun barajın geneline göre daha durgun, berrak ve adeta akvaryum gibi olduğu gizli sığınaklardır. Tarihi kalenin gölgesinde, suların içine sarkan incir ve söğüt ağaçlarının altında yüzmek, Eğil’in o efsanevi atmosferini suyun serinliğiyle taçlandırmaktır.

Diyarbakır, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin tam kalbinde yer alan, denize kıyısı olmayan karasal bir şehirdir. Bu nedenle gerçek bir Diyarbakır plajları veya denize girilecek yerler kavramından söz etmek mümkün değildir. Ancak 45 dereceyi bulan cehennem sıcaklarında, “deniz” hasretini dindirmek için yöre halkı devasa baraj göllerine ve modern tesislere sığınır. Eğil Baraj Gölü, kanyonlar arasında süzülen tekneleri, ahşap iskeleleri ve zümrüt yeşili sularıyla Diyarbakır’ın “denizi” olarak kabul edilir. Burada teknelerden sulara atlamak (güvenli bölgelerde) adeta bir Ege koyu hissi yaratır. Gerçek bir yüzme deneyimi arayanlar için ise, cankurtaranlı ve şezlonglu tatil beldesi havası yaratan Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Açık Havuzları ve Dicle Üniversitesi tesisleri, şehir merkezinde deniz eksikliğini kapatan elit serinleme ve spor merkezleridir.

Diyarbakır’ın doğası sarp, vahşi ve şaşırtıcı su kaynaklarıyla doludur. Yüzmekten ziyade, doğanın gücüne meydan okuyarak şok edici bir serinlik yaşamak isteyenler için Diyarbakır doğal yüzme alanları efsanevidir. Çermik ormanlarının derinliklerindeki Şeyhandede Şelalesi ve Yabanardı Şelalesi, döküldükleri devasa kireçtaşı havuzlarında insanı yaz ortasında bile titreten dondurucu sulara sahiptir. Lice’deki Asur kalıntılı Birkleyn Mağaraları Yeraltı Nehri ve Sinek Çayı Kanyonu‘nun güneş görmeyen kaya havuzları, Diyarbakır’ın kavurucu sıcağından kaçıp yeryüzünün derinliklerindeki doğal buzdolaplarına sığınmak isteyen macera tutkunları için eşsiz şoklanma alanlarıdır.

Dicle Nehri ve kanyon sularının akıntı, balçık ve ani derinleşme riskleri sebebiyle çocukların doğal sulara girmesi tehlikeli olabilir. Bu yüzden ailelerin suya girip eğlenmesi için en güvenli yerler hijyenik havuzlardır. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Açık Yüzme Havuzları ve Çermik Kaplıcaları’nın yazlık açık havuzları, cankurtaran eşliğinde en güvenli ve eğlenceli yüzme ortamını sunar. Suya tam girmeden, sadece su kenarında serin bir aile pikniği yapmak isteyenler için ise, çocukların taş sektirebileceği kadar sığ olan On Gözlü Köprü altı (Dicle Sığlıkları), Malabadi Köprüsü kıyıları ve Gayt Deresi Mesire Alanı, ağaç gölgeleriyle en ideal ve konforlu rekreasyon alanlarıdır.

Diyarbakır, bozkırın ortasındaki devasa su koridorlarıyla Türkiye’nin en bakir ve izole kamp rotalarına sahiptir. Eğil Baraj Gölü ve Karakaya Barajı (Çüngüş) kıyıları, gece suların üzerinden esen o dondurucu rüzgarı hissederek karavan veya çadır kampı yapabileceğiniz uçsuz bucaksız maviliklerdir. Daha vahşi ve sesin sadece sudan geldiği bir doğa arayanlar için ise, Bingöl sınırındaki Lice Sarım Çayı ve Kulp Çayı kıyıları, çadırınızı doğrudan o hırçın suların kenarına kurup, sabahın ilk ışıklarıyla yüzünüzü bu buz gibi nehir sularında yıkayacağınız, medeniyetten tamamen kopuk efsanevi sığınaklardır.

Diyarbakır’ın coşkun nehirleri ve barajları tatlı su sporları için biçilmiş kaftandır. Şehrin su sporları merkezi olan Eğil Barajı, jet-ski, sürat teknesi ve durgun sularda kano/kürek sörfü (SUP) yapmak isteyenlerin bir numaralı adresidir. Ekstrem doğa sporları (Canyoning – Kanyon Geçişi) arayan adrenalin tutkunları için ise, Çermik’teki Sinek Çayı Kanyonu ve Hazro’daki Zuğur Deresi Kanyonu, ipli geçişlerin yapıldığı, suların içinden yüzerek veya yürüyerek aşılan sarp kayalıklarıyla bedeni ve ruhu dondurucu sularda sınayan en heyecan verici doğal parkurlardır.