
Tokat’ta ne yapılır sorusu, cevabı içinde onlarca farklı medeniyetin, eşsiz bir gastronominin ve el sanatlarının saklı olduğu bir bilmecedir. Burası, bozkırın ortasında Yeşilırmak’ın hayat verdiği bereketli bir vaha, bir “Dar’ün-Nusret” (Yardım/Zafer Yurdu) şehridir. Tokat; Danişmendliler’den Selçuklu’ya, İlhanlılar’dan Osmanlı’ya kadar her dönemin en zarif eserlerini bir sokak üzerinde görebileceğiniz, 900 yıllık tarihi 900 adımda arşınlayabileceğiniz nadir yerlerden biridir.
- 1. Tokat’ta Ne Yapılır? Listesi
- 1.1. 1. “Gerçek” Tokat Kebabı Ritüeline Katılın
- 1.2. 2. Sulusokak’ta 900 Yıllık Tarih Koridorunda Yürüyün
- 1.3. 3. Taşhan’ın Avlusunda Fincanda Pişen Kahve Molası Verin
- 1.4. 4. Ballıca Mağarası’nda Dünyanın Merkezine İnin
- 1.5. 5. Bir “Yazmacı” Atölyesine Girin ve El Baskısını Deneyin
- 1.6. 6. Tokat Kalesi’ne Tırmanın ve “Drakula”nın İzini Sürün
- 1.7. 7. Tarihi Mevlevihane’de Bir Sema Gösterisi Hayal Edin
- 1.8. 8. Zile Kalesi’nde “Veni, Vidi, Vici” Deyin
- 1.9. 9. Niksar’da Bir Medeniyetin Başkentini Gezin
- 1.10. 10. “Bat” Yemeğini, Asma Yaprağıyla Kaşıklayın
- 1.11. 11. Hıdırlık Köprüsü’nde Yeşilırmak’a Karşı Yürüyün
- 1.12. 12. Pervane Hamamı’nda Terleyin ve Arının
- 1.13. 13. Meşhur “Tokat Yaprağı” Alışverişi Yapın
- 1.14. 14. Tokat Müzesi’nde Hristiyanlığın İlk İncillerinden Birini Görün
- 1.15. 15. Sebastopolis Antik Kenti’nde Roma Hamamında Gezinin
- 1.16. 16. Şehrin Nostaljik “Çarşı” Otobüslerine Binin
- 1.17. 17. Cevizli Sucuk (Köme) ve Kuşburnu Marmelatı Tadımı Yapın
Tokat’ta Ne Yapılır? Listesi
Sadece içinden geçip gitmeyin. Durun. Çünkü Tokat, size bir kebaptan çok daha fazlasını, bir mağaradan çok daha derinini ve bir handan çok daha fazlasını vaat eder. İşte bu vaatleri gerçeğe dönüştürmeniz için Tokat’ta yapmanız gereken 17 şey.
1. “Gerçek” Tokat Kebabı Ritüeline Katılın
Bu, bir yemek değil, bir gastronomi başyapıtıdır ve bu ritüeli yerinde görmelisiniz.
- Nereye Gitmeli? Şehir merkezindeki tescilli, tarihi Tokat Kebabı ocakları.
- Ne Yapmalı? Sadece sipariş verip masada beklemeyin. O özel tasarım kebab ocağının başına gidin. Ustaların, taze kuzu etini, patlıcanı, domatesi, biberi ve o meşhur kuyruk yağını dikey şişlere nasıl ustalıkla dizdiğini izleyin. Şişlerin fırına sürülmesiyle etin yağının, fırının altındaki tepsideli pideyi nasıl lezzetlendirdiğine şahit olun. O dumanı tüten bakır tabağı önünüze alın ve o sarımsaklı domates sosuyla birlikte, bu eşsiz lezzetin tadını çıkarın.
2. Sulusokak’ta 900 Yıllık Tarih Koridorunda Yürüyün
Burası Tokat’ın kalbidir ve “900 Adımda 900 Yıl” sloganının doğduğu yerdir.
- Nereye Gitmeli? Tarihi Sulusokak Çarşısı.
- Ne Yapmalı? Bir zamanlar şehrin tüm ticari ve sosyal hayatının aktığı bu sokağı bir uçtan diğer uca, yavaş yavaş yürüyün. Bir yanda Selçuklu’dan kalma Yağıbasan Medresesi’ni (Anadolu’nun ilk tıp okullarından biri), hemen karşısında Osmanlı’dan kalma Ali Paşa Hamamı’nı, biraz ileride İlhanlı eseri olan Gök Medrese’yi (Müze) görün. Her adımda farklı bir dönemin mimarisine dokunun.
3. Taşhan’ın Avlusunda Fincanda Pişen Kahve Molası Verin
Anadolu’nun en güzel hanlarından birinde zamanı durdurun.
- Nereye Gitmeli? Tarihi Voyvoda Hanı, yani Taşhan.
- Ne Yapmalı? Bu devasa, iki katlı hanın avlusuna girin. Üst kattaki ahşap revakları (galerileri) dolaşın. Avludaki çınar ağaçlarının altındaki masalardan birine oturun ve fincanda pişirilen o özel Türk kahvesinden söyleyin. Kahvenizi yudumlarken, hanın içindeki yazmacı, bakırcı ve el sanatı dükkanlarını izleyin.
4. Ballıca Mağarası’nda Dünyanın Merkezine İnin
Türkiye’nin en görkemli, “Soğan Sarkıtları” ile dünyada eşsiz olan bir doğa harikasını keşfedin.
- Nereye Gitmeli? Pazar ilçesindeki Ballıca Mağarası.
- Ne Yapmalı? 1085 metrelik yürüyüş parkurunda, mağaranın 8 katlı devasa galerilerine doğru inin. “Büyük Damlataşlar Salonu”, “Havuzlu Salon” ve en önemlisi “Soğanlı Salon”da durup o milyonlarca yılda oluşmuş sarkıt, dikit ve oluşumların ihtişamı karşısında nefesinizi tutun.
Ziyaretçi İpucu: Mağaranın içi, yıl boyunca 18 derece sıcaklıkta ve %55 nem oranına sahiptir. Özellikle astım hastaları için şifalı kabul edilen bu havayı derin derin içinize çekin.
5. Bir “Yazmacı” Atölyesine Girin ve El Baskısını Deneyin
Tokat, 600 yıldır devam eden o meşhur el baskısı yazmacılığının başkentidir.
- Nereye Gitmeli? Sulusokak veya Taşhan civarındaki yazmacı atölyeleri.
- Ne Yapmalı? Bir ustanın tezgahına misafir olun. Ihlamur ağacından oyulmuş o ahşap kalıpları elinize alın. Kök boyaya batırılan kalıbın, kumaş üzerine nasıl bir desen bıraktığını görün. Eğer izin verirlerse, küçük bir beze kendi baskınızı yapmayı deneyin. Bu kadim sanata dokunun ve eve o boya kokusu sinmiş bir yazma ile dönün.
6. Tokat Kalesi’ne Tırmanın ve “Drakula”nın İzini Sürün
Şehre hakim bu kalenin, karanlık bir misafiri vardı.
- Nereye Gitmeli? Şehir merkezindeki sarp kayalıkların üzerindeki Tokat Kalesi.
- Ne Yapmalı? Zorlu tırmanışı göze alın ve kalenin zirvesine çıkın. Buradan tüm Tokat’ı, Yeşilırmak’ın kıvrımlarını ve tarihi Hıdırlık Köprüsü’nü 360 derece izleyin. Rehberlerden veya kitabelerden, Fatih Sultan Mehmet’in esir aldığı Eflak Beyi Vlad Tepeş, yani namıdiğer Kazıklı Voyvoda (Drakula)‘nın bu kalede hapsedildiği zindanların hikayesini dinleyin.
7. Tarihi Mevlevihane’de Bir Sema Gösterisi Hayal Edin
Anadolu’nun en önemli mevlevihanelerinden birinde manevi bir mola verin.
- Nereye Gitmeli? Tokat Mevlevihanesi (Müze).
- Ne Yapmalı? 1600’lü yıllarda yapılan bu muazzam yapının semahane bölümüne girin. O geniş salonda, ahşap tavanın ve duvarların akustiğini hissedin. Gözlerinizi kapatın ve bir zamanlar burada dönen semazenleri, ney sesini hayal edin. Bu, şehrin ortasında inanılmaz bir huzur durağıdır.
8. Zile Kalesi’nde “Veni, Vidi, Vici” Deyin
Tarihin en ünlü sözlerinden birinin söylendiği yerdesiniz.
- Nereye Gitmeli? Zile ilçesindeki Zile Kalesi.
- Ne Yapmalı? Tokat’tan bir gün ayırıp Zile’ye gidin. Kaleye tırmanın. Burası, Roma İmparatoru Julius Sezar (Jül Sezar)’ın Pontus Kralı’nı yendiği savaştan sonra o meşhur “Veni, Vidi, Vici” (Geldim, Gördüm, Yendim) sözünü söylediği yerdir. Kalenin içindeki o tarihi taşın önünde durun ve tarihin en karizmatik anlarından birini bizzat yaşayın.
9. Niksar’da Bir Medeniyetin Başkentini Gezin
Tokat’ın bir diğer tarihi başkenti olan Niksar’ı keşfedin.
- Nereye Gitmeli? Niksar ilçesi.
- Ne Yapmalı?Danişmendliler beyliğine başkentlik yapmış bu kadim şehri gezin. Anadolu’daki ilk medreselerden olan Yağıbasan Medresesi‘nin kalıntılarını görün. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ndeki Niksar Kalesi’ne çıkın ve Roma döneminden kalma Leylekli Köprü’de yürüyün.
10. “Bat” Yemeğini, Asma Yaprağıyla Kaşıklayın
Tokat mutfağının en özgün ve en şaşırtıcı lezzetini deneyin.
- Nereye Gitmeli? Geleneksel yemek yapan yerel lokantalar.
- Ne Yapmalı? “Bat” siparişi verin. Önünüze, mercimek, bulgur, ceviz içi ve baharatlarla yapılan, sulu ve soğuk servis edilen bir yemek gelecek. Bu yemeği, yanında getirilen taze asma yaprağını kaşık gibi kullanarak yiyin. Bu, tam bir Tokatlı deneyimidir.
11. Hıdırlık Köprüsü’nde Yeşilırmak’a Karşı Yürüyün
Şehrin gerdanlığı olan 700 yıllık Selçuklu köprüsünde nostalji yaşayın.
- Nereye Gitmeli? Tarihi Hıdırlık Köprüsü.
- Ne Yapmalı? Özellikle gün batımına yakın bir zamanda, bu kesme taşlı, 5 kemerli köprünün üzerinden yürüyün. Bir yanda Tokat Kalesi’nin, diğer yanda geleneksel Tokat evlerinin bulunduğu Yeşilırmak manzarasının fotoğrafını çekin.
12. Pervane Hamamı’nda Terleyin ve Arının
Tarihi bir Selçuklu hamamında yüzlerce yıllık bir geleneği yaşatın.
- Nereye Gitmeli? Sulusokak’taki 13. yüzyıldan kalma Pervane Hamamı.
- Ne Yapmalı? Eğer vaktiniz varsa, bu tarihi hamama bir “geleneksel Türk hamamı” deneyimi için girin. O mavi çinili, yüksek kubbeli mekanın göbek taşında terleyin ve profesyonel bir tellaktan kese-köpük hizmeti alın.
13. Meşhur “Tokat Yaprağı” Alışverişi Yapın
Evinize götüreceğiniz en lezzetli hediye.
- Nereye Gitmeli? Çarşıdaki pazarlar veya dükkanlar.
- Ne Yapmalı? Özellikle “Erbaa Narince” cinsi asma yaprağını sorun. İncecik, damarsız ve parlak renkli o yaprakların kalitesini elinizle kontrol edin. Dolmanın ve sarmanın neden Tokat’ta bir sanat olduğunu anlamak için bu yapraklardan salamura halinde mutlaka alın.
14. Tokat Müzesi’nde Hristiyanlığın İlk İncillerinden Birini Görün
Arkeoloji ve etnografyayı bir arada sunan bu müzeyi es geçmeyin.
- Nereye Gitmeli? Tokat Arkeoloji ve Etnografya Müzesi (Gök Medrese).
- Ne Yapmalı? Selçuklu mimarisinin en güzel örneklerinden olan bu binanın içinde, bölgeden çıkan Hitit, Frig, Roma eserlerini inceleyin. Ama asıl olarak, el yazması Kuran’lara ve Hristiyanlık dönemi eserlerine, özellikle de el yazması İncil’lere odaklanın.
15. Sebastopolis Antik Kenti’nde Roma Hamamında Gezinin
Tokat’ın altında yatan Roma mirasını keşfedin.
- Nereye Gitmeli? Sulusaray ilçesindeki Sebastopolis Antik Kenti.
- Ne Yapmalı? Son yıllarda kazıları hızlanan bu Roma kentinin kalıntıları arasında yürüyün. Ortaya çıkarılan devasa Roma hamamının büyüklüğü ve mimarisi karşısında şaşırın. Sütunlu caddede yürüyerek 2000 yıl öncesinin sosyal hayatını hayal edin.
16. Şehrin Nostaljik “Çarşı” Otobüslerine Binin
Tokat merkezde, nostaljik bir tramvayı andıran otobüslerle şehir turu atın.
- Nereye Gitmeli? Şehir merkezi, Gaziosmanpaşa Bulvarı (GOP).
- Ne Yapmalı? Şehrin ana caddesinde, özellikle yayalaştırılmış bölgede çalışan o nostaljik görünümlü “Çarşı” otobüslerine bir biletle binin. Yürümek yerine, bu sevimli araçla Sulusokak’tan Meydan’a kadar yavaş yavaş gidin ve şehrin gündelik yaşamını izleyin.
17. Cevizli Sucuk (Köme) ve Kuşburnu Marmelatı Tadımı Yapın
Tatlı bir final yapın.
- Nereye Gitmeli? Çarşı içindeki kuruyemişçiler ve şekerlemeciler.
- Ne Yapmalı? Sıradan cevizli sucuklardan farklı olarak, Tokat’ın bol cevizli ve kaliteli pekmezle yapılan “köme”lerini tadın. Yanına, bölgenin bir diğer uzmanlığı olan, C vitamini deposu doğal kuşburnu marmelatı (veya ezmesi) alarak gezinizi tatlıya bağlayın.
Tokat, size Anadolu’nun neden bu kadar zengin bir medeniyet beşiği olduğunu tek bir sokakta anlatabilen bir şehirdir. Buraya geldiğinizde, sadece mideniz Tokat Kebabı ile değil, ruhunuz da Taşhan’ın kahvesiyle, gözleriniz yazmanın renkleriyle ve zihniniz Ballıca’nın gizemiyle doyacaktır.





