Gümüşhane’de Ne Yenir? Tadına Bakmanız Gereken 15 Meşhur Lezzet

Gümüşhane denince akla ilk gelen ve şehrin ekonomisinde de önemli bir yer tutan lezzetler şüphesiz Pestil ve Köme‘dir. Özellikle dut pekmezi, bal, süt, un ve nişasta ile hazırlanan dut pestili, incecik yapısıyla ve lezzetiyle ünlüdür. Köme ise, ipe dizilmiş cevizlerin dut veya üzüm şırasından hazırlanan özel bir bulamaca batırılıp kurutulmasıyla yapılan cevizli sucuktur.

️Ziyaretçi İpucu: Gümüşhane merkezde ve ilçelerinde çok sayıda pestil-köme üreticisi ve satış noktası bulunur. Fındıklı, ballı, sütlü gibi pek çok çeşidini bulabilir, hem tadına bakabilir hem de sevdiklerinize hediye olarak götürebilirsiniz. Coğrafi işaretli ürünlerdir.

Gümüşhane mutfağının en sevilen ve özgün hamur işlerinden biri olan Siron (veya Silor), incecik açılmış ve sacda kurutulmuş yufkaların (siron yufkası) rulo yapılıp fırınlanmasıyla hazırlanır. Fırından çıkan sıcak ruloların üzerine önce sıcak su veya et suyu gezdirilir, ardından bol sarımsaklı yoğurt ve kızdırılmış tereyağı dökülerek servis edilir.

️Ziyaretçi İpucu: Hem doyurucu hem de pratik bir lezzet olan Siron’u, Gümüşhane’deki yöresel restoranlarda ve ev yemeği yapan lokantalarda bulabilirsiniz. Hafif bir öğle veya akşam yemeği için harika bir seçenektir.

Lemis, Gümüşhane’ye özgü, iç harcıyla fark yaratan bir gözleme çeşididir. İnce açılmış hamurun arasına genellikle haşlanmış ve ezilmiş patates, pazı, ıspanak veya yöresel otlarla (ebe gümeci gibi) hazırlanan iç harç konulur ve sacda pişirilir.

️Ziyaretçi İpucu: Piştikten sonra üzerine tereyağı sürülen Lemis, özellikle kahvaltılarda veya çay saatlerinde sıcak olarak tüketilir. Yöresel pazarlarda veya gözleme yapan yerlerde bulabilirsiniz.

Gümüşhane’nin sevilen çorbalarından olan Katıklı Çorba, besleyici ve doyurucu bir lezzettir. İçerisinde genellikle yarma (dövme buğday), mısır yarması, bazen de fasulye veya nohut bulunur. Çorbaya “katık” adını veren ise pişirme sonrasında eklenen yoğurt veya ayrandır.

️Ziyaretçi İpucu: Üzerine nane ve tereyağı gezdirilerek servis edilen bu çorbayı, esnaf lokantalarında deneyebilirsiniz. Özellikle kış aylarında tercih edilir.

Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu’da yaygın olan Evelik Dolması, Gümüşhane mutfağında da önemli bir yere sahiptir. Yabani pazı olarak da bilinen evelik otunun yaprakları, bulgur veya pirinçle hazırlanan iç harçla sarılır ve genellikle ekşi bir tat vermek için erik kurusu veya sumak eklenerek pişirilir.

Haşlanmış ıspanak veya pazının sarımsaklı yoğurtla karıştırılmasıyla hazırlanan Borani, Gümüşhane sofralarında da meze veya hafif bir yemek olarak yerini alır. Üzerine eritilmiş tereyağı ve pul biber gezdirilerek servis edilir.

Gümüşhane usulü Mantı Çorbası, klasik mantıdan farklı olarak küçük mantıların (genellikle kurutulmuş veya taze) salçalı veya domatesli, bazen de yeşil mercimekli bir çorba içinde pişirilmesiyle yapılır. Üzerine nane ve tereyağı gezdirilebilir. Doyurucu bir çorba seçeneğidir.

Fıtfıt Haşılı veya Un Haşılı, unun sıcak suyla karıştırılarak lapa kıvamına getirilmesi ve üzerine eritilmiş tereyağı dökülmesiyle hazırlanan basit ama lezzetli bir yöresel yemektir. Bazen ortası açılarak içerisine pekmez veya bal konularak da tüketilebilir. Özellikle kahvaltılarda enerji vermesi için tercih edilir.

Gümüşhane’nin doğal zenginliklerinden biri olan kuşburnu, sadece marmelat olarak değil, çorba veya yemek olarak da değerlendirilir. Kuşburnu Çorbası, kuşburnu ezmesinin sulandırılıp pişirilmesiyle yapılır. Kuşburnu Bulgurlusu ise, kuşburnu suyu ile bulgurun pişirilmesiyle hazırlanan farklı bir pilav çeşididir. C vitamini açısından zengin ve mayhoş lezzetlerdir.

Karadeniz mutfağının klasiklerinden olan karalahana (pancar), Gümüşhane’de de kavurma olarak sıkça tüketilir. İnce kıyılmış pancar yaprakları soğanla birlikte kavrulur, bazen içerisine barbunya veya mısır da eklenebilir.

Pağla Denlisi, Gümüşhane’ye özgü, kuru fasulyeli (pağla) bir bulgur pilavıdır. Haşlanmış kuru fasulye, bulgur ve soğanla birlikte pişirilir. Doyurucu ve besleyici bir pilav çeşididir.

Gendime, aşurelik buğdaya verilen yöresel isimdir. Gendime Pilavı, haşlanmış aşurelik buğdayın tereyağında kavrulmasıyla veya bazen de et suyuyla pişirilmesiyle hazırlanan sade ama lezzetli bir pilavdır.

Kurutulmuş taze fasulyeden (kokoç) yapılan Kokoç Çorbası, Gümüşhane’nin kışlık lezzetlerindendir. Kurutulmuş fasulyeler haşlanır ve genellikle soğanlı, salçalı bir çorba içinde pişirilir.

Dut pekmezi, un ve su ile hazırlanan, muhallebi kıvamında tatlı bir çorba veya pelte olan Dut Herlesi, Gümüşhane’nin geleneksel tatlılarından biridir. Özellikle kış aylarında enerji vermesi için tüketilir.

Un, yumurta ve yoğurt (veya süt) ile hazırlanan akışkan hamurun tavada pişirilmesiyle yapılan Lalanga, Gümüşhane’de de kahvaltılık veya atıştırmalık olarak sevilen bir lezzettir. Üzerine pekmez, bal veya tereyağı gezdirilerek tüketilebilir.

Gümüşhane mutfağı, doğallığı, sadeliği ve yöresel ürünlere verdiği önemle dikkat çeker. Özellikle pestil, köme, siron ve lemis gibi lezzetler şehrin imzası niteliğindedir. Gümüşhane merkezdeki esnaf lokantaları, yöresel ürün dükkanları ve özellikle pestil-köme imalathaneleri, bu lezzetleri keşfetmek için harika duraklardır. Tarihi İpek Yolu’nun bu durağında, Karadeniz yaylalarının ve Anadolu’nun bereketini sofralarda bulacaksınız.