Aksaray’da Ne Yapılır? Mutlaka Yaşamanız Gereken 18 Harika Deneyim

Aksaray’da ne yapılır diye sorduğunuzda, alacağınız cevap genellikle “Konya-Ankara yolunda bir mola yeri” olur. Bu, bu şehre yapılacak en büyük haksızlıktır. Aksaray, Kapadokya’nın (Nevşehir) gölgesinde kalmış gibi görünse de, aslında o Kapadokya mucizesinin başladığı yerdir. Burası, 3000 yıllık bir volkanın (Hasan Dağı) eteklerine kurulmuş, 10.000 yıllık bir medeniyetin (Aşıklı Höyük) doğduğu ve “Selçuklu Kervan Yolu”nun en görkemli hanlarına ev sahipliği yapan bir “tarih koridoru”dur.

Aksaray’da Ne Yapılır? “Kapadokya’nın Batı Kapısı”nda Yaşanacak 18 Unutulmaz Deneyim

Bu şehir, size bir yanda 14 kilometrelik bir kanyonda (Ihlara) binlerce yıllık kiliselerin arasında yürüme deneyimini, diğer yanda “Tuz Gölü”nün pembe sularında yürüme şansını sunar. Eğer siz de bu “tarihin ve doğanın” kesiştiği şehri, “görmek” ile yetinmeyip “yaşamanızı” sağlayacak, sınır tanımayan, eylem dolu bir rehber arıyorsanız, başlıyoruz.

1. Ihlara Vadisi’nin 14 Kilometrelik Kanyonunda “Keşiş Gibi” Yürüyün

Bu, Aksaray’daki bir numaralı, dünya çapında bir eylemdir. 100 metreyi aşan derinliğiyle bu kanyon, sadece bir doğa harikası değil, aynı zamanda Hristiyanlığın ilk inziva merkezlerinden biridir.

Selimiye Kamp Alanları – Selimiye Kamp Yapılacak Yerler

×

Ne Yapmalı: O 394 basamaklı meşhur merdivenden kanyonun tabanına inin. Ayaklarınızın altından akan Melendiz Çayının sesi eşliğinde, o yemyeşil vadi tabanında yürüyüşe başlayın. Yürüyüşünüz boyunca, kayaların içine oyulmuş o 1000 yıllık, fresklerle (duvar resimleri) dolu kiliseleri (Örn: Ağaçaltı Kilisesi, Yılanlı Kilise, Sümbüllü Kilise) tek tek keşfedin.

2. Melendiz Çayı’nın Üzerindeki Çardaklarda “Dere Sesi” ile Çay İçin

Ihlara Vadisi’nin içindeki bu mola, deneyimin en huzurlu parçasıdır.

Ne Yapmalı: Kanyonun içindeki yürüyüşünüzün ortasında, Melendiz Çayı’nın üzerine kurulmuş o otantik, ahşap çardaklardan birine oturun. Ayaklarınızı o buz gibi suya sokun (veya sadece derenin sesini dinleyin) ve o muazzam kanyon duvarlarının gölgesinde, taze demlenmiş bir yorgunluk çayı için.

3. “Kapadokya’nın En Büyük Katedrali” Olan Selime’ye Tırmanın

Ihlara Vadisi’nin bittiği noktada, sizi “Star Wars” setinden fırlamış gibi duran, devasa bir kaya kütlesi karşılar: Selime Katedrali. Burası, Kapadokya’nın bilinen en büyük manastırıdır.

Ne Yapmalı: O dik, kaygan ve zorlu patikalardan tırmanmayı göze alın. O devasa kaya oyma katedralin ana salonuna, mutfağına, dehlizlerine ve en tepedeki kale bölümüne (Peribacalarının zirvesi) çıkın. Buradan tüm vadiye hakim o muazzam manzarayı izleyin.

4. Güzelyurt’ta (Gelveri) “Manastır Vadisi”nin Sokaklarında Kaybolun

Burası, Kapadokya’nın “saklı” ve “en otantik” yüzüdür. Nevşehir’in kalabalığından uzak, sivil mimarinin ve kaya kiliselerinin iç içe geçtiği, yaşayan bir müze köy…

Ne Yapmalı: O arnavut kaldırımlı, tarihi Rum evlerinin (bazıları otel olmuştur) olduğu sokaklarda yürüyün. O 4-5 kilometrelik Manastır Vadisinin içine dalın ve Sivişli Kilise gibi kaya oyma yapıları keşfedin.

5. Hasan Dağı’nın (3268 m) “Kapadokya’yı Yaratan” Eteklerinde Dolaşın

Ihlara’yı, Göreme’yi, tüm o peribacalarını var eden o devasa, sönmüş volkanın gölgesindesiniz.

Ne Yapmalı:Profesyonel bir dağcıysanız, zirve tırmanışı için burayı listenize alın. Doğa yürüyüşçüsüyseniz, dağın eteklerindeki Nora Antik Kentine (aşağıda) gidin veya sadece o “büyük dağ” manzarasına karşı, bozkırın ortasında durup o görkemi içinize çekin.

6. Sultanhanı’nda (UNESCO) “Dünyanın En Görkemli Kervansarayı”na Girin

Burası, Aksaray-Konya yolu üzerinde, Selçuklu mimarisinin bir “güç gösterisi”dir. 1229 yılında Alaaddin Keykubat tarafından yaptırılan bu han, 5000 metrekarelik alanıyla Anadolu’nun en büyük kervansarayıdır.

Ne Yapmalı: O muazzam, “dantel gibi” işlenmiş Selçuklu taç kapısının önünde durun. O devasa avluya (avlu, kapalı holden daha büyüktür) adım atın. Avlunun ortasındaki Köşk Mescidinin zarafetine ve kapalı bölümün (ahır/ambar) o devasa sütunlarının yarattığı o mistik atmosfere hayran kalın.

7. Aksaray’ın “Pisa Kulesi” Olan “Eğri Minare”nin Eğriliğine Tanıklık Edin

Şehrin kalbinde, sizi 13. yüzyıldan kalma bir mimari sürpriz bekler. Kızıl Minare olarak da bilinen bu Selçuklu eseri, İtalya’daki Pisa Kulesi’ne rakip olan belirgin bir eğriliğe sahiptir.

Ne Yapmalı: O zarif, tuğla işçiliğiyle yapılmış minarenin yanına gidin ve o eğriliği gözlerinizle görün. 800 yıldır nasıl ayakta kaldığına dair efsaneleri ve teorileri (belki de kasten eğri yapılmıştır?) o atmosferde düşünün.

8. “Aşıklı Höyük”te 10.000 Yıllık “İlk Köy”e ve “İlk Beyin Ameliyatı”na Dokunun

Burası, “tarihin sıfırlandığı” yerlerden biridir. 10.000 yıl önce (Neolitik Dönem), insanlığın avcı-toplayıcılıktan ilk yerleşik köy hayatına geçtiği yerlerden birindesiniz.

Ne Yapmalı: O tarihi höyüğün (Melendiz kenarında) üzerinde durun. Dünyada bilinen ilk beyin ameliyatının (Trepanasyon) yapıldığı o meşhur kafatasının burada bulunduğunu bilin. O “ilk köy” evlerinin (kerpiç) replikalarının içine girin ve 10.000 yıl önceki yaşamı hayal edin.

9. Tuz Gölü’nde “Yalın Ayak” Yürüyün ve “Flamingo”ları Arayın

Türkiye’nin en büyük ikinci gölü olan Tuz Gölü’nün önemli bir kısmı Aksaray sınırlarındadır.

Ne Yapmalı:Yazın giderseniz, suların çekildiği o bembeyaz, sonsuz tuz katmanının üzerinde yalın ayak yürüyün. İlkbaharda giderseniz, gölün pembeye dönen rengini ve burayı “kuluçka cenneti” olarak kullanan o binlerce flamingo sürüsünü (Eşmekaya civarı) görmeye çalışın.

10. Somuncu Baba Türbesi’nde (ve Külliyesi) Manevi Bir Mola Verin

Burası, Aksaray’ın en önemli manevi merkezidir. Yıldırım Bayezid döneminde (Bursa Ulu Camii’nin açılışında) yaşamış bu büyük Ahi ve tasavvuf büyüğünün (Şeyh Hamid-i Veli) makamı buradadır.

Ne Yapmalı: O muazzam, modern külliyenin (camii, kütüphane, müze) avlusuna girin. Türbeyi ziyaret edin. Külliyenin içinden akan şifalı sudan (Balıklı Göl) için ve o manevi huzuru hissedin.

11. Saratlı Kırkgöz Yeraltı Şehri’nde Kapadokya’nın Derinliklerine İnin

Kapadokya’nın yeraltı şehirleri sadece Nevşehir’de değildir. Saratlı’daki bu 7 katlı sığınak, Roma döneminden kalma bir mühendislik harikasıdır.

Ne Yapmalı: O daracık tünellerden (dehlizlerden) yerin altına doğru inin. O havalandırma bacalarını, su kuyularını, odaları ve en önemlisi, düşmanı durdurmak için kullanılan o devasa sürgü taşlarını (değirmen taşı) görün.

12. “Aksaray Tava”yı Orijinal “Taş Fırın”ında Yiyin

Burası, Kırıkkale, Niğde ve Kayseri ile ortak bir “Tava” kültürünün kalesidir.

Ne Yapmalı: Şehir merkezindeki o meşhur esnaf lokantalarına veya fırınlarına gidin. Kuzu eti, domates, biber ve sarımsağın bir tepside harmanlanıp, mahalledeki taş fırına gönderilmesiyle hazırlanan bu lezzeti sipariş edin. O dumanı tüten tepsi masanıza geldiğinde, taze tırnak pideyi o yemeğin suyuna bana bana yiyin.

13. Nora Antik Kenti’nde (Viranşehir) Bir “Kartal Yuvası”nı Keşfedin

Hasan Dağı’nın eteklerinde, bozkıra hakim, sarp bir tepeye kurulmuş bu “Viranşehir”, Helenistik ve Roma döneminden kalma, stratejik bir askeri garnizon kentidir.

Ne Yapmalı: O “ham tarih”in ve el değmemiş kalıntıların (kale, kilise, tapınak kalıntıları) arasında, bir kâşif gibi dolaşın. O zirveden, tüm ovaya hakim o “Kartal Yuvası”nın manzarasını izleyin.

14. “Aksaray Şerbetli Pidesi” (veya Tahinli Pide) ile Tatlı Bir Mola Verin

Burası, Aksaray’ın en otantik, en “gizli” tatlısıdır.

Ne Yapmalı: Pide fırınlarını arayın. O meşhur, tahinli, cevizli veya haşhaşlı pidenin, fırından çıktıktan sonra üzerine şerbet dökülmesiyle (veya sade) yapılan bu çıtır çıtır, tatlı-tuzlu lezzeti mutlaka deneyin.

15. Ziga Kaplıcaları’nda (veya Narlıgöl’de) Termal Şifa Bulun

Burası “Göller Yöresi”dir ve termal açıdan zengindir.

Ne Yapmalı: Ihlara’ya yakın olan Ziga Kaplıcalarına gidin ve o şifalı, çamurlu termal havuzlarda yorgunluğunuzu atın. Veya, Niğde sınırındaki o kalp şeklindeki Narlıgöl Krater Gölünün (Maar) kenarındaki termal tesislerde mola verin.

16. “Sıkma” veya “Bozkır Gözlemesi” ile Otantik Bir Kahvaltı Yapın

Bozkırın ve Yörük kültürünün imzası…

Ne Yapmalı: Güzelyurt’taki veya Ihlara’daki o otantik köy kahvaltı mekanlarına oturun. O sacın üzerinde taze pişmiş Sıkmayı (içi peynirli veya patatesli dürüm) veya Gözlemeyi, yanında taze çökelek ve kaymak ile birlikte tadın.

17. Aksaray Müzesi’nde “Ihlara Mumyaları”na Bakın

Gezdiğiniz tüm o medeniyetlerin (Aşıklı Höyük, Acemhöyük, Ihlara) en değerli hazineleri bu modern müzededir.

Ne Yapmalı: O modern müzeye girin. Aşıklı Höyükten çıkan o 10.000 yıllık “ilk”leri görün. Ama asıl olarak, Ihlara Vadisindeki kiliselerden getirilen, o 1000 yıllık, bozulmamış rahip ve rahibe mumyalarının (özellikle “Sarışın Rahibe”) olduğu bölümü görün.

18. Ağzıkarahan’da (veya Alayhan) Bir Selçuklu Hanı’nda Daha Mola Verin

Sultanhanı başyapıttır, ancak İpek Yolu üzerindeki Aksaray, bu hanlarla doludur.

Ne Yapmalı: Nevşehir yolu üzerindeki o muazzam Ağzıkarahan kervansarayının o görkemli taç kapısına ve avlusuna hayran kalın. Bu, Selçuklu’nun bozkıra vurduğu “mühür”lerin bir diğer örneğidir.

Aksaray’da ne yapılır sorusunun cevabı, bu şehrin “gösterişsiz” ama “derin” karakterinde gizlidir. Bir yanda Ihlara Vadisi’nin 14 kilometrelik doğal ve tarihi yürüyüşü, diğer yanda Sultanhanı’nın Selçuklu görkemi; bir yanda Aşıklı Höyük’ün 10.000 yıllık sessizliği, diğer yanda Tuz Gölü’nün pembe ışıltısı… Aksaray, “Kapadokya’nın başladığı yer” olarak, size gürültüden uzak, “gerçek” bir keşif vaat eder.