Amasya’da Ne Yapılır? Mutlaka Yaşamanız Gereken 18 Harika Deneyim

Amasya’da ne yapılır diye sorduğunuzda, alacağınız cevap bir “Yalıboyu Evi”nin nehre yansıyan gölgesinde, bir “Kral Kaya Mezarı”nın 2000 yıllık heybetinde ve bir “Keşkek” tenceresinin buharında gizlidir. Burası, Türkiye’nin en güzel coğrafyalarından birine, adeta bir “açık hava müzesi”ne kurulmuş, 8500 yıllık bir tarih beşiğidir.

Amasya’da Ne Yapılır? “Şehzadeler Şehri”nde Yaşanacak 18 Unutulmaz Deneyim

Bu şehir, size bir yanda geleceğin padişahlarının (Fatih, Yavuz, II. Bayezid) eğitim gördüğü sokaklarda yürüme şansını, diğer yanda bir “aşk” uğruna dağların delindiği o efsanevi topraklarda durma fırsatını sunar. Eğer siz de bu “tarihi ve nehri” birleştiren şehri, “görmek” ile yetinmeyip “yaşamanızı” sağlayacak, sınır tanımayan, eylem dolu bir rehber arıyorsanız, başlıyoruz.

1. “Kral Kaya Mezarları”na (Pontus Kralları) Gözlerinizi Kamaştırın

Bu, Amasya’daki bir numaralı, en ikonik eylemdir. Yeşilırmak’ın hemen karşısında, Harşena Dağı’nın sarp kayalıklarına, 2300 yıl önce elle oyulmuş o devasa Pontus Kral Mezarları’nın önündesiniz.

Amasya Kamp Alanları – Amasya Kamp Yapılacak Yerler

×

Ne Yapmalı: O tarihi kente girer girmez, başınızı o dağa kaldırın. O muazzam “tapınak cepheli” mezarların, o kayalara nasıl bir dantel gibi işlendiğine hayret edin. Akşam olduğunda ise, o “ışıklandırılmış” mezarların, Yeşilırmak’ın sularına yansıyan o büyülü, “altın” manzarasını izleyin.

2. Yeşilırmak Kenarındaki “Yalıboyu Evleri” Arasında Yürüyüş Yapın

Burası, Amasya’nın gerdanlığıdır. Bir yakada Kral Kaya Mezarları, diğer yakada nehrin üzerine konsol (çıkma) yapmış o meşhur, 19. yüzyıl Osmanlı Konakları…

Ne Yapmalı: O tarihi nehir kenarında, “Şehzadeler Gezi Yolu”nda yürüyüş yapın. O bembeyaz, cumbalı, ahşap ve kerpiç karışımı “Yalıboyu Evleri”nin o zarif mimarisini fotoğraflayın.

3. Amasya Kalesi’ne (Harşena Kalesi) Tırmanın ve Şehre Tepeden Bakın

Burası, Kral Kaya Mezarları’nın da “koruyucusu” olan, şehrin 3000 yıllık bekçisidir. Hititlerden Pontus’a, Roma’dan Selçuklu’ya uzanan bu devasa kale, nefes kesici bir manzaraya sahiptir.

Ne Yapmalı: O dik yokuşu (araçla da çıkılır) tırmanmayı göze alın. Kalenin burçlarına çıkın. Buradan, ayaklarınızın altındaki o daracık Yeşilırmak Vadisine, Yalıboyu Evleri’ne ve tüm Amasya Ovası’na hakim o muazzam, 360 derecelik panoramik manzarayı izleyin.

4. “Ferhat ile Şirin” Efsanesinin Peşine Düşün ve “Su Kanalı”nı Görün

Burası, Türkiye’nin en meşhur aşk efsanesinin doğduğu yerdir. Aşkı Şirin için, dağları delerek şehre su getirmeye çalışan Ferhat’ın diyarı…

Ne Yapmalı: Şehrin hemen dışındaki Ferhat ile Şirin Aşıklar Müzesini ziyaret edin. Ama asıl olarak, o efsaneye konu olan, Ferhat’ın dağları delerek açtığına inanılan o tarihi “Ferhat” Su Kanalının kalıntılarını bizzat görün ve o “aşk”ın gücünü hissedin.

5. “Şehzadeler Müzesi”nde (Yalıboyu) Bir Padişah Gibi Hissedin

Amasya’ya neden “Şehzadeler Şehri” dendiğini anlamak için bu müzeye girin. Burası, geleceğin padişahlarının (Fatih Sultan Mehmet, Yavuz Sultan Selim dahil 12 şehzade) valilik yaptığı, “devlet yönetmeyi” öğrendiği yerdir.

Ne Yapmalı: Tarihi bir Yalıboyu konağının (Şehzadeler Konağı) içine kurulan bu müzeye girin. O balmumu heykellerle canlandırılan şehzadelerin ve padişahların o “taht odası”ndaki meclisini görün.

6. Dünyanın En İyi “Misket Elması”nı Isırın (veya Koklayın)

Amasya, adını (Amasia) bu meyveden alır. O kendine has misket kokulu, ince kabuklu, küçük, kırmızı yanaklı elma…

Ne Yapmalı: Eğer sonbaharda giderseniz, pazarlardan o taze, mis kokulu elmayı alın ve ısırın. Mevsimi değilse, çarşıdaki dükkanlardan o meşhur elma çayını, elma kurusunu (kak) veya elma lokumunu tadın.

7. “Amasya Çöreği” (Haşhaşlı) veya “Nokul” Tadın

Amasya kahvaltısının imzasıdır.

Ne Yapmalı: Şehir merkezindeki o tarihi fırınlara gidin. O meşhur, haşhaş ezmeli, cevizli ve tokat (kalın) hamurlu Amasya Çöreğini veya Haşhaşlı/Cevizli Nokulu (rulo şeklinde) sıcak sıcak alın. Yanında bir bardak çayla, Yeşilırmak’a karşı kahvaltı yapın.

8. “Bakla Dolması” (veya “Keşkek”) Gibi Otantik Lezzetleri Deneyin

Amasya mutfağı, Osmanlı sarayının ve bozkırın bir harmanıdır.

Ne Yapmalı: Yöresel yemek yapan esnaf lokantalarına gidin. O meşhur Bakla Dolmasını (kuru bakla ile yapılan ve üzerine yoğurt dökülen) veya düğünlerin baş tacı olan, etle birlikte dövülerek sakız gibi bir kıvama getirilen Keşkek yemeğini tadın.

9. Bayezid Külliyesi’nde (Ulu Cami) Bir Osmanlı Başyapıtını Görün

Yeşilırmak’ın kenarındaki en görkemli yapı. Şehzadeyken Amasya Valisi olan II. Bayezid tarafından yaptırılan bu külliye (cami, medrese, imaret), şehrin “Sultan” imzasıdır.

Ne Yapmalı: O muazzam, asırlık çınar ağaçlarının (plane trees) gölgesindeki o geniş avluya girin. O klasik, zarif Osmanlı mimarisine ve şadırvanın huzur veren sesine tanıklık edin.

10. “Minyatür Amasya Müzesi”nde (Makam-ı Şehir) Şehrin 100 Yıl Önceki Halini Görün

I. Bayezid Külliyesi’nin içindeki bu küçük ama etkileyici müze, sizi zamanda geriye götürür.

Ne Yapmalı: Amasya’nın 1914 yılındaki (büyük yangından önceki) halinin, o muazzam detaylarla hazırlanmış minyatür maketini görün. O tarihi köprülerin, Yalıboyu evlerinin ve kalenin o eski ihtişamına tanıklık edin.

11. Borabay Gölü’nde “Bozkırın Ortasındaki Cennet”te Oksijen Depolayın

Amasya’nın “Abant”ıdır. Şehir merkezinden biraz uzakta (Taşova), çam ormanlarının arasında saklı kalmış, zümrüt yeşili bir heyelan set gölüdür.

Ne Yapmalı: O muhteşem manzaralı yoldan göle ulaşın. O sakin gölün etrafında tam bir tur yürüyüş yapın, ahşap bungalovlarda konaklayın, kamp kurun veya sadece o oksijen deposunda, suyun ve sessizliğin tadını çıkarın.

12. Amasya Arkeoloji Müzesi’nde “Hitit Fırtına Tanrısı”nı (Teşup) Görün

Burası, 8500 yıllık tarihin kanıtlarının toplandığı yerdir.

Ne Yapmalı: O zengin müzeye girin. O meşhur, Hitit döneminden kalma, küçük ama etkileyici Fırtına Tanrısı Teşupun bronz heykelciğini görün. Ancak asıl olarak, müzenin bahçesindeki o muazzam Selçuklu/İlhanlı Mumyalarını görün.

13. “İlhanlı Mumyaları” (Bimarhane) Karşısında Hayret Edin

Müzenin bahçesindeki o tarihi Selçuklu Darüşşifası (Bimarhane/Tımarhane) bölümüne girin. Burası, Anadolu’da müzikle tedavinin yapıldığı ilk yerlerden biridir.

Ne Yapmalı: O 14. yüzyıl İlhanlı (Moğol) döneminden kalma, o gerçek mumyaları (Anadolu’da nadir görülür) görün. O dönemin yöneticilerinin ve çocuklarının nasıl mumyalandığına dair o tüyler ürpertici ama tarihi açıdan paha biçilmez ana tanıklık edin.

14. “Alçak Köprü” ve “Saat Kulesi”nin Önünde “Selfie” Çekin

Burası, Amasya’nın “kartpostal” köşesidir.

Ne Yapmalı: O 13. yüzyıl Selçuklu köprüsü olan Alçak Köprünün (adını su seviyesine yakınlığından alır) üzerine çıkın. Tam arkanıza, 1865’ten kalma o zarif Saat Kulesini ve Yalıboyu Evleri’ni alarak o klasik Amasya fotoğrafını çektirin.

15. Tarihi Gök Medrese’de (veya Torumtay Türbesi) Selçuklu Taş İşçiliğine Dokunun

Burası, 13. yüzyıl Selçuklu mimarisinin en zarif örneklerinden biridir. Adını, bir zamanlar kapısındaki gök (mavi) çinilerden alır.

Ne Yapmalı: O muazzam, “dantel gibi” işlenmiş Selçuklu taç kapısının önünde durun ve o taş işçiliğinin detaylarına hayran kalın.

16. Tarihi “Aynalı Mağara”da (Kaya Mezarı) Bir “Ayna” Efsanesi Arayın

Kral Kaya Mezarları’ndan biraz farklı, Helenistik döneme ait, muazzam bir kaya mezarı daha…

Ne Yapmalı: O devasa, tapınak cepheli mezarın girişine kadar tırmanın. O kayanın yüzeyinin, güneş vurduğunda parladığı (ayna gibi) için bu adı aldığını öğrenin ve o 2200 yıllık emeğe dokunun.

17. “Kızlar Sarayı” Kalıntıları Arasında (Kale) Osmanlı Haremini Hayal Edin

Amasya Kalesi’nin içinde, bir zamanlar şehzadelerin ve ailelerinin (haremin) yaşadığı o sarayın kalıntıları bulunur.

Ne Yapmalı: Kalenin zirvesindeki o “Kızlar Sarayı” denilen bölüme gidin. O tarihi hamam kalıntılarını, sarnıçları görün ve bir zamanlar geleceğin Fatih’inin bu avlularda dolaştığını hayal edin.

18. “Hazeranlar Konağı”nda (Etnografya Müzesi) Bir Osmanlı Evini “Yaşayın”

Burası, Yalıboyu Evleri’nin en güzel, en görkemli ve ziyarete açık olanıdır (Etnografya Müzesi).

Ne Yapmalı: O 19. yüzyıl Osmanlı konağının içine girin. O “Hayat” (avlu) bölümünü, Haremlik ve Selamlık odalarını, tavan süslemelerini ve o dönemin yaşamını yansıtan balmumu heykelleri görün.

Amasya’da ne yapılır sorusunun cevabı, bu şehrin “şiirsel” ve “asil” ruhunda gizlidir. Bir yanda dağlara oyulmuş kralların görkemi, diğer yanda Yeşilırmak’ın zarif akışı; bir yanda şehzadelerin bıraktığı miras, diğer yanda Ferhat’ın aşkının gücü… Amasya, size bir şehirden çok daha fazlasını, “tarihin içinde yaşayan bir masal” vaat eder.