Amasya’da Ne Yenir? Tadına Bakmanız Gereken 18 Meşhur Lezzet

Amasya’da ne yenir? sorusunun cevabı, şehrin tarihsel açıdan zengin kültürünün ve sahip olduğu bitki örtüsünün bir yansımasıdır. Bu zengin çeşitlilik, Amasya mutfağında özellikle bitkilerin önemli bir yere sahip olmasını sağlamıştır. Amasya mutfağında “kuşluk” adı verilen sabah kahvaltısına çok önem verilir. Bunun yanı sıra akşam yemekleri ve ikindi öğünleri için de hazırlanan birçok özel lezzet bulunur.

Amasya’da yaz ayları, çoğunlukla kış aylarında yapılacak yemekler için ön hazırlık ile geçer; pek çok yiyecek kurutularak kış sofraları için saklanır. Ayçiçeği, haşhaş ve pancar gibi ürünlerin sıkça kullanıldığı bu mutfak, “Amasya elması” olarak da bilinen, bir yüzü kırmızı diğer yüzü sarı ya da yeşil olan meşhur misket elmasıyla da tanınır.

Amasya’nın Tadına Bakmanız Gereken Meşhur Yemekleri

Ayrıca şehirde, bir dileği kabul olanlar tarafından çiğ yemeklerle kurulan ve misafirlere ikram edilen Zekeriya Sofrası gibi çok eski gelenekler de halen sürdürülmektedir.

Adıyaman Tarihi Yerler Rehberi: Nemrut Dağı Tümülüsü ve Cendere Köprüsü

×

1. Kabak Kavuklu Pilav

Kabak Kavuklu Pilav

Her yörenin kendine özgü bir pilav tarifi varken, Amasya’nın Kabak Kavuklu Pilavı klasik tariflere farklı bir alternatiftir. Bu pilavın özelliği, adından da anlaşılacağı üzere, kibrit çöpü büyüklüğünde kesilen kabak kabuklarının; soğan ve kıyma ile kavrulduktan sonra pirinçle buluşturulmasıdır.

Ziyaretçi İpucu: Karabiber dökülerek servis edilen bu lezzeti, yöresel yemekler hazırlayan restoranlarda bulabilirsiniz. Genellikle salata ya da ayran ile tek başına tüketilebileceği gibi, zengin akşam yemeklerinde etli ana yemeklerin yanında da tercih edilir.

2. Amasya Çöreği

Amasya Çöreği

Amasya’nın en meşhur hamur işi lezzetlerinden biri olan Amasya Çöreği, adını bu şehirden alır. Hamur, ceviz ve haşhaşın mükemmel birleşimiyle hazırlanan bu çörek, özellikle çay saatlerinin vazgeçilmezidir. Ceviz ve haşhaşın bir araya gelerek oluşturduğu aromatik lezzet, özenle hazırlanan hamurlar aracılığıyla keyifli bir deneyime dönüşür.

Ziyaretçi İpucu: Bölgedeki pastane ve fırınların neredeyse hepsinde bulabileceğiniz Amasya çöreği, uzun süre bayatlamayan yapısı sayesinde sevdiklerinize hediye olarak götürmek için de harika bir seçenektir.

3. Eli Böğründe

Eli Böğründe

Adıyla merak uyandıran Eli Böğründe, Amasya mutfağında sık sık hazırlanan mayalı bir hamur işidir. İçerisine dövülmüş ceviz yerleştirilerek hazırlanan bu lezzet, klasik hamur işi tariflerine farklı bir alternatif sunar. Tuzlu bir hamur işi olan Eli Böğründe, üzerine tereyağı sürülerek odun ateşinde kızarana kadar pişirilir.

Ziyaretçi İpucu: Birer kişilik porsiyonlar halinde hazırlanan bu lezzeti, fırın ve pastanelerde günün her saati bulabilirsiniz. Sabah kahvaltıları başta olmak üzere günün pek çok öğünü çay ile severek tüketilir.

4. Bakla Dolması

Bakla Dolması

Amasya yöresine ait özel bir dolma türü olan Bakla Dolması için kuru bakla kullanılır. Bu yemek için yaz aylarında baklalar ipe geçirilerek özenle kurutulur. Yüksek besin değeri olan ve yapımı ustalık isteyen bu dolma, tamamen Amasya mutfağına özgüdür. Baklaların içi; soğan, yarma, bulgur, kıyma, salça ve baharatlar ile hazırlanan zengin bir harçla doldurulur.

Ziyaretçi İpucu: Klasik dolmaları seviyorsanız, bu farklı lezzeti mutlaka denemelisiniz. Yöre halkı tarafından genellikle evlerde hazırlansa da, ev yemekleri yapan yöresel restoranlarda bulabilirsiniz.

5. Helle Çorbası

Helle Çorbası

Amasya’ya özgü Helle Çorbası, bazı yörelerde “un çorbası” ismi ile bilinir. Kökeni Amasya’ya dayanan bu çorba, sıcak bir başlangıç yapmak isteyenlerin favorisidir. Un ve pirincin tereyağında kavrulması ile hazırlanan çorba, mideyi rahatlatan ve ana yemeği sindirmeyi kolaylaştıran bir yapıdadır.

Ziyaretçi İpucu: Amasya’da yer alan restoranların neredeyse tamamında bulabileceğiniz bu lezzet, genellikle üzerine yakılmış yağ gezdirilerek sıcak servis edilir.

6. Patlıcanlı Pilav

Patlıcanlı Pilav

Amasya’nın kendine has yöresel pilavı olan Patlıcanlı Pilav, klasik tariflerden ayrılır. Küp küp kesilen ve sıvı yağda kavrulan patlıcanların pirinç ile buluşmasıyla hazırlanan bu pilav, oldukça aromatik bir lezzete sahiptir. Patlıcan ve pirinçler bir arada piştikleri için ortaya farklı ve doyurucu bir tat çıkar.

Ziyaretçi İpucu: Genellikle akşam yemeklerinde tercih edilen patlıcanlı pilav, doyuruculuğu sebebiyle yanına ana yemeğe ihtiyaç duyurmaz. Yöresel ev yemekleri hazırlayan restoranlarda, çoğunlukla salata ve ayran ile servis edilir.

7. Göbek Dolması

Göbek Dolması; kaburga eti, karın zarı, ciğer, dolmalık fıstık, maydanoz, kuş üzümü, pirinç ve baharatlar ile hazırlanan, oldukça zahmetli bir dolma versiyonudur. Klasik dolmalardan en önemli farkı, üç farklı pişirme aşamasına sahip olmasıdır: Göbek içerisine doldurulduktan sonra ağzı dikilen dolmalar, önce yağda kızartılır, daha sonra pişene kadar suda haşlanır ve son aşamada fırına verilir.

Ziyaretçi İpucu: Ağır ve yoğun bir tat olan Göbek Dolması, genellikle kış aylarında tüketilir. Sakatat, kırmızı et ve yoğun lezzetlerden hoşlanıyorsanız, yöresel yemekler hazırlayan restoranlarda bu farklı lezzeti deneyebilirsiniz.

8. Çatal Çorba

Çatal Çorba

Yeşil mercimek ile hazırlanan ancak klasik mercimek çorbasından farklı olarak içerisinde yarma (buğday) bulunduran Çatal Çorba, Amasya mutfağının en besleyici çorbalarından biridir. Soğan, kıyma, nane ve tereyağı ile lezzetlendirilen çorba, yöre halkı tarafından soğuk kış günlerinde en çok tercih edilen çorbaların başında gelir.

Ziyaretçi İpucu: Lezzetli olmasının yanı sıra uzun saatler boyunca tok kalmaya yardımcı olmasıyla da tercih edilir. Yanında ekmek ile servis edildiğinde ana yemeğe duyulan ihtiyacı ortadan kaldırabilir.

9. Hengel

Hengel

Amasya’nın yöresel lezzetlerinden biri olan Hengel, bir tür mantıdır. Bu tarifte hamurlar kare şeklinde kesilir ve üçgen şeklinde kapatılır. Amasya’daki hengelin farkı, talebe göre hamurların sade olabileceği gibi içerisine kıymalı harç da ilave edilebilmesidir. Ayrıca fırında kızartılarak ya da suda haşlanarak iki farklı yöntemle pişirilebilir.

Ziyaretçi İpucu: Çoğunlukla akşam yemeklerinde tüketilen bu lezzet, üzerine yoğurt ve acılı özel bir sos dökülerek servis edilir. Yöresel ev yemekleri yapan restoranlarda bulabilirsiniz.

10. Haşhaşlı Cevizli Çörek

Haşhaşlı Cevizli Çörek

Haşhaşlı Cevizli Çörek, Amasya çöreği gibi yörenin en sevilen hamur işi lezzetlerinden biridir. Un, yağ, süt, maya, su ve tuz ile hazırlanan hamurun aralarına; çekilmiş ceviz, haşhaş ve sıvı yağ ile hazırlanan zengin bir karışım sürülür. Son olarak üzerine yumurta sarısı sürülerek fırında nar gibi kızarması sağlanır.

Ziyaretçi İpucu: Evlerde sık sık hazırlanan bu lezzeti, pastanelerde ve fırınlarda bulabilirsiniz. İkindi kahvaltıları ve çay saatlerinin vazgeçilmezi olan bu çörek, uzun süre bayatlamadığı için paketli olarak alıp hediye götürmek için de idealdir.

11. Yakasal Böreği

Yakasal Böreği

Çoğunlukla tepside hazırlanan Yakasal Böreği, çok az malzeme ile hazırlanmasına rağmen oldukça lezzetli bir tariftir. Un ve yumurtanın bir araya getirilmesiyle hazırlanan karışım, bazlamayı andıran bir tür böreğe dönüşür. Üzerine sürülen eritilmiş tereyağı ile lezzeti katlanır.

Ziyaretçi İpucu: Yöre halkı tarafından günün her öğünü, özellikle de sabah kahvaltılarında ekmeğe muadil olarak severek tüketilir. Merkezde ve ilçelerde yer alan fırın ve pastanelerde sıcak olarak bulabilirsiniz.

12. Pastırmalı Pancar

Pastırmalı Pancar

Amasya’nın meşhur pancar yemeği, Pastırmalı Pancar ismiyle de anılır. İçerisinde “kuş ekmeği” olarak da adlandırılan ot pancarı, kıyma, kuru soğan, salça, pastırma ya da çemen, pilavlık bulgur, yumurta ve maydanoz bulunur. Tüm malzemeler bir arada pişirilir.

Ziyaretçi İpucu: Genellikle kış aylarında ve akşam yemeklerinde tüketilen bu doyurucu yemek, çoğunlukla sarımsaklı yoğurt ile servis edilir.

13. Pastırma Pağallemesi

Pastırma Pağallemesi

Pastırma Pağallemesi, soğanların yağda kavrulmasının ardından kibrit çöpü kalınlığında doğranmış pastırmalar ile buluşmasıyla hazırlanır. Genellikle sabah kahvaltılarında tüketilen bu lezzet, doyurucu ve lezzetli bir alternatiftir.

Ziyaretçi İpucu: Kısa süre içerisinde sofralarda yerini alan bu lezzet, ılık servis edilir ve yanında kahvaltılık ürünler ile çay eşliğinde sunulur. Kahvaltı dükkanlarında veya yöresel restoranlarda deneyebilirsiniz.

14. Sirkeli Ciğer

Sirkeli Ciğer

Ciğer yemeği, Amasya’da diğer yörelerden farklı olarak sirke ile buluşturulur. Sirke, ciğerin daha iyi ve yumuşak pişmesini sağlar. Ciğer, zar ve sinirlerinden temizlendikten sonra sirke ve tuz ile hazırlanan bir karışımda marine edilir ve bu karışım ile birlikte suyunu tamamen çekene kadar kısık ateşte kavrulur.

Ziyaretçi İpucu: Klasik ciğer tariflerinden daha yumuşak ve lezzetli olan sirkeli ciğer, yöre halkı tarafından günün her öğünü sevilir. Özellikle akşam yemeklerinde, salata ve ekmek ile servis edilir.

15. Pirpirim

Pirpirim

Başka yörelerde “semizotu” olarak bilinen ot, Amasya’da Pirpirim ismi ile anılır ve yemeği yapılır. Bu besleyici yemek içerisinde taze toplanmış pirpirim otu, kıyma, pirinç, salça ve soğan bulunur. Soğan ve kıyma kavrulduktan sonra diğer malzemeler eklenerek pişirilir.

Ziyaretçi İpucu: Hem yaz hem de kış aylarında sevilerek tüketilen bu ana yemek, genellikle yoğurt ile servis edilir ve çoğunlukla akşam yemeklerinde tercih edilir.

16. Ayva Gallesi

Ayva Gallesi

Ayva Gallesi, Amasya’nın haricinde bir başka yerde deneme ihtimalinizin çok düşük olduğu, tatlı ve tuzluyu birleştiren bir lezzettir. İçerisinde ayva, koyun boyun eti, nohut, şeker ve su yer alır. Önce et ve nohut pişirilir, ardından ayıklanan etler, et suyu ve nohutlar, ayva ve şekerle birlikte tekrar pişirilir.

Ziyaretçi İpucu: Farklı aromaları bir araya getiren Ayva Gallesi, damak tadında yeni deneyimlere açık olanlar için oldukça farklı bir gastronomik tecrübe sunar.

17. Yuka Tatlısı

Yuka Tatlısı

Yuka (Yufka) Tatlısı, Amasya’ya özgü şerbetli bir tattır. Yöre halkı tarafından elde açılan ve sonrasında ıslatılan yufkalar ile hazırlanır. Islatılıp dinlendirilen yufkalar dörde bölünür, aralarına ceviz konularak börek şeklinde sarılır. Yağlanmış tepsiye dizilip üzerlerine eritilmiş tereyağı döküldükten sonra fırında kızartılır.

Ziyaretçi İpucu: Piştikten sonra soğuk şerbet ile buluşan Yuka Tatlısı, soğuk servis edilir. Yöre halkı tarafından bayram gibi özel günlerde tercih edilen bu lezzeti, merkezde ve ilçelerde bulunan tatlıcılarda bulabilirsiniz.

18. Dene Hasudası

Dene Hasudası

Amasya lezzetleri arasında bulunan Dene Hasudası (veya Hasuda), yöreye ait en sevilen tatlılardan biridir. İçerisinde buğday nişastası, pekmez, su ve tereyağı olan bu tatlı, çok az malzeme ile hazırlanır. Nişasta, su ve pekmez kıvam alana dek karıştırılır, ardından kızdırılmış tereyağına alınarak tahta kaşık ile karıştırılarak pişirilir.

Ziyaretçi İpucu: Bir helva türü olarak değerlendirilse de klasik helvalardan farklıdır. Çok kısa sürede hazırlandığı için evlerde sıkça yapılır. Yöresel restoranların birçoğunda ılık olarak servis edilen bu tatlıyı bulabilirsiniz.

Günün farklı öğünlerinde ve farklı mevsimlerde tercih edilen bu lezzetler, şehirde bulunan restoran ve lokantalarda özenle hazırlanmaktadır. Farklı lezzetler denemenize imkan tanıyan bu zengin mutfak, Amasya’yı Türkiye’nin önemli gastronomik şehirleri arasında konumlandırmaktadır.