Amasya’da Ne Yenir? Tadına Bakmanız Gereken 18 Meşhur Lezzet

Her yörenin kendine özgü bir pilav tarifi varken, Amasya’nın Kabak Kavuklu Pilavı klasik tariflere farklı bir alternatiftir. Bu pilavın özelliği, adından da anlaşılacağı üzere, kibrit çöpü büyüklüğünde kesilen kabak kabuklarının; soğan ve kıyma ile kavrulduktan sonra pirinçle buluşturulmasıdır.

Amasya’nın en meşhur hamur işi lezzetlerinden biri olan Amasya Çöreği, adını bu şehirden alır. Hamur, ceviz ve haşhaşın mükemmel birleşimiyle hazırlanan bu çörek, özellikle çay saatlerinin vazgeçilmezidir. Ceviz ve haşhaşın bir araya gelerek oluşturduğu aromatik lezzet, özenle hazırlanan hamurlar aracılığıyla keyifli bir deneyime dönüşür.

Adıyla merak uyandıran Eli Böğründe, Amasya mutfağında sık sık hazırlanan mayalı bir hamur işidir. İçerisine dövülmüş ceviz yerleştirilerek hazırlanan bu lezzet, klasik hamur işi tariflerine farklı bir alternatif sunar. Tuzlu bir hamur işi olan Eli Böğründe, üzerine tereyağı sürülerek odun ateşinde kızarana kadar pişirilir.

Amasya yöresine ait özel bir dolma türü olan Bakla Dolması için kuru bakla kullanılır. Bu yemek için yaz aylarında baklalar ipe geçirilerek özenle kurutulur. Yüksek besin değeri olan ve yapımı ustalık isteyen bu dolma, tamamen Amasya mutfağına özgüdür. Baklaların içi; soğan, yarma, bulgur, kıyma, salça ve baharatlar ile hazırlanan zengin bir harçla doldurulur.

Amasya’ya özgü Helle Çorbası, bazı yörelerde “un çorbası” ismi ile bilinir. Kökeni Amasya’ya dayanan bu çorba, sıcak bir başlangıç yapmak isteyenlerin favorisidir. Un ve pirincin tereyağında kavrulması ile hazırlanan çorba, mideyi rahatlatan ve ana yemeği sindirmeyi kolaylaştıran bir yapıdadır.

Amasya’nın kendine has yöresel pilavı olan Patlıcanlı Pilav, klasik tariflerden ayrılır. Küp küp kesilen ve sıvı yağda kavrulan patlıcanların pirinç ile buluşmasıyla hazırlanan bu pilav, oldukça aromatik bir lezzete sahiptir. Patlıcan ve pirinçler bir arada piştikleri için ortaya farklı ve doyurucu bir tat çıkar.

Göbek Dolması; kaburga eti, karın zarı, ciğer, dolmalık fıstık, maydanoz, kuş üzümü, pirinç ve baharatlar ile hazırlanan, oldukça zahmetli bir dolma versiyonudur. Klasik dolmalardan en önemli farkı, üç farklı pişirme aşamasına sahip olmasıdır: Göbek içerisine doldurulduktan sonra ağzı dikilen dolmalar, önce yağda kızartılır, daha sonra pişene kadar suda haşlanır ve son aşamada fırına verilir.

Yeşil mercimek ile hazırlanan ancak klasik mercimek çorbasından farklı olarak içerisinde yarma (buğday) bulunduran Çatal Çorba, Amasya mutfağının en besleyici çorbalarından biridir. Soğan, kıyma, nane ve tereyağı ile lezzetlendirilen çorba, yöre halkı tarafından soğuk kış günlerinde en çok tercih edilen çorbaların başında gelir.

Amasya’nın yöresel lezzetlerinden biri olan Hengel, bir tür mantıdır. Bu tarifte hamurlar kare şeklinde kesilir ve üçgen şeklinde kapatılır. Amasya’daki hengelin farkı, talebe göre hamurların sade olabileceği gibi içerisine kıymalı harç da ilave edilebilmesidir. Ayrıca fırında kızartılarak ya da suda haşlanarak iki farklı yöntemle pişirilebilir.

Haşhaşlı Cevizli Çörek, Amasya çöreği gibi yörenin en sevilen hamur işi lezzetlerinden biridir. Un, yağ, süt, maya, su ve tuz ile hazırlanan hamurun aralarına; çekilmiş ceviz, haşhaş ve sıvı yağ ile hazırlanan zengin bir karışım sürülür. Son olarak üzerine yumurta sarısı sürülerek fırında nar gibi kızarması sağlanır.

Çoğunlukla tepside hazırlanan Yakasal Böreği, çok az malzeme ile hazırlanmasına rağmen oldukça lezzetli bir tariftir. Un ve yumurtanın bir araya getirilmesiyle hazırlanan karışım, bazlamayı andıran bir tür böreğe dönüşür. Üzerine sürülen eritilmiş tereyağı ile lezzeti katlanır.

Amasya’nın meşhur pancar yemeği, Pastırmalı Pancar ismiyle de anılır. İçerisinde “kuş ekmeği” olarak da adlandırılan ot pancarı, kıyma, kuru soğan, salça, pastırma ya da çemen, pilavlık bulgur, yumurta ve maydanoz bulunur. Tüm malzemeler bir arada pişirilir.

Pastırma Pağallemesi, soğanların yağda kavrulmasının ardından kibrit çöpü kalınlığında doğranmış pastırmalar ile buluşmasıyla hazırlanır. Genellikle sabah kahvaltılarında tüketilen bu lezzet, doyurucu ve lezzetli bir alternatiftir.

Ciğer yemeği, Amasya’da diğer yörelerden farklı olarak sirke ile buluşturulur. Sirke, ciğerin daha iyi ve yumuşak pişmesini sağlar. Ciğer, zar ve sinirlerinden temizlendikten sonra sirke ve tuz ile hazırlanan bir karışımda marine edilir ve bu karışım ile birlikte suyunu tamamen çekene kadar kısık ateşte kavrulur.

Başka yörelerde “semizotu” olarak bilinen ot, Amasya’da Pirpirim ismi ile anılır ve yemeği yapılır. Bu besleyici yemek içerisinde taze toplanmış pirpirim otu, kıyma, pirinç, salça ve soğan bulunur. Soğan ve kıyma kavrulduktan sonra diğer malzemeler eklenerek pişirilir.

Ayva Gallesi, Amasya’nın haricinde bir başka yerde deneme ihtimalinizin çok düşük olduğu, tatlı ve tuzluyu birleştiren bir lezzettir. İçerisinde ayva, koyun boyun eti, nohut, şeker ve su yer alır. Önce et ve nohut pişirilir, ardından ayıklanan etler, et suyu ve nohutlar, ayva ve şekerle birlikte tekrar pişirilir.

Yuka (Yufka) Tatlısı, Amasya’ya özgü şerbetli bir tattır. Yöre halkı tarafından elde açılan ve sonrasında ıslatılan yufkalar ile hazırlanır. Islatılıp dinlendirilen yufkalar dörde bölünür, aralarına ceviz konularak börek şeklinde sarılır. Yağlanmış tepsiye dizilip üzerlerine eritilmiş tereyağı döküldükten sonra fırında kızartılır.

Amasya lezzetleri arasında bulunan Dene Hasudası (veya Hasuda), yöreye ait en sevilen tatlılardan biridir. İçerisinde buğday nişastası, pekmez, su ve tereyağı olan bu tatlı, çok az malzeme ile hazırlanır. Nişasta, su ve pekmez kıvam alana dek karıştırılır, ardından kızdırılmış tereyağına alınarak tahta kaşık ile karıştırılarak pişirilir.

Günün farklı öğünlerinde ve farklı mevsimlerde tercih edilen bu lezzetler, şehirde bulunan restoran ve lokantalarda özenle hazırlanmaktadır. Farklı lezzetler denemenize imkan tanıyan bu zengin mutfak, Amasya’yı Türkiye’nin önemli gastronomik şehirleri arasında konumlandırmaktadır.