Çorum’dan ne alınır? Bu soru, Anadolu’nun en köklü medeniyetlerinden birine, Hititlerin başkentine ve Türkiye’nin leblebi ambarına adım atan her gezginin aklını kurcalar. Çorum, genellikle leblebisiyle anılsa da, bu kadim şehir, binlerce yıllık tarihini yansıtan el sanatları ve bereketli topraklarından çıkan eşsiz gastronomik değerleriyle, ziyaretçilerine bir lezzet durağından çok daha fazlasını vaat eder.
Tarihi Hattuşaş’ın ve Alacahöyük’ün görkemli kalıntıları arasında dolaştıktan sonra, şehrin çarşılarına daldığınızda, eve götürmek için sadece bir atıştırmalık değil, aynı zamanda bir kültürü ve tarihi de valizinize sığdırabileceğinizi fark edersiniz. Gelin, bu “Leblebi Diyarı”ndan sevdiklerinize ve kendinize hangi özel hatıraları ve lezzetleri götürebileceğinize detaylı bir yolculuk yapalım.
Leblebinin Başkenti: Tadına Doyulmaz Bir Hazine
Çorum’dan bahsederken, listeyi leblebi ile başlatmamak imkansızdır. Çorum leblebisi, coğrafi işaret tescilli bir üründür ve ünü, bu topraklara özgü nohutların özel kavurma tekniklerinden gelir. Şehir merkezindeki Leblebiciler Çarşısı (Arastası), adeta bir leblebi müzesi gibidir; dükkanların önünden geçerken burnunuza dolan taze kavrulmuş leblebi kokusu başınızı döndürecek.
Burada sadece klasik tuzlu leblebi yok. Çeşitlilik karşısında şaşıracaksınız:
- Klasik Tuzlu Leblebi: Herkesin bildiği, hafif benekli, taptaze lezzet.
- Beyaz Leblebi: Nohutun kabuğu soyulmadan yapılan, daha dişe gelir bir tür.
- Çikolatalı Leblebi: Sütlü, bitter veya beyaz çikolata ile kaplanmış tatlı bir atıştırmalık.
- Şekerli Leblebi: Dışı renkli ve sert şekerle kaplı, çocukluğun nostaljik tadı.
- Sade (Tuzsuz) Leblebi: Mide dostu, en doğal hali.
- Acılı, Baharatlı ve Soslu Çeşitler: Damak tadına düşkünler için barbekü sosludan acı bibere kadar onlarca farklı çeşni.
- Kahveli, Ballı, Haşhaşlı Leblebiler: Yenilikçi ve gurme tatlar arayanlar için harika seçenekler.
Ziyaretçi İpucu: Taze Leblebinin Sırrı Çorum’dan leblebi almanın en önemli püf noktası tazeliktir. Leblebiciler Çarşısı’ndaki dükkanların çoğu, ürünleri gözünüzün önünde kavurur veya sürekli taze çeker. Alışverişinizi yaparken mutlaka tadına bakın ve esnaftan “en taze” kavrulmuş olanı rica edin. Sıcak sıcak paketlenen leblebinin tadı bir başkadır.
Toprağın Bereketi: Diğer Yöresel Lezzetler
Çorum’un gastronomik zenginliği leblebiyle sınırlı değil. Bu bereketli topraklar, Türkiye’nin en kaliteli tarım ürünlerinden bazılarına da ev sahipliği yapar.
- Osmancık Pirinci: Pilavların Şahı
Türkiye’de pilav denince akla gelen ilk pirinç türlerinden biri, Çorum’un Osmancık ilçesinden gelir. Kızılırmak havzasının verimli topraklarında yetişen bu pirinç, “Osmancık-97” adıyla bir marka haline gelmiştir.
- Özelliği: Uzun taneli, camsı ve parlak bir yapıdadır. Pişirildiğinde tane tane ayrılır ve lezzetiyle pilavlarınıza seviye atlatır.
- Ne Alınmalı: Şehir merkezindeki bakliyatçılardan veya marketlerden orijinal Osmancık pirinci paketlerini alabilirsiniz.
- Kargı Tulum Peyniri
Çorum’un Kargı ilçesi, adını verdiği tulum peyniriyle bir gurme durağıdır. Koyun sütünden yapılan bu peynir, özel tulumlara basılarak yaylalarda olgunlaştırılır.
- Tadı: Sert, yoğun aromalı, hafif tuzlu ve kendine has keskin bir tada sahiptir. Gerçek tulum peyniri sevenler için paha biçilmez bir lezzettir. Kahvaltılarda veya hamur işlerinde kullanmak için idealdir.
Ziyaretçi İpucu: Peynir Taşıma Kargı tulum peyniri gibi güçlü aromalı peynirleri alırken, satıcıdan mutlaka “vakumlu paketleme” yapmasını rica edin. Bu, hem kokunun yayılmasını engeller hem de peynirin yolculuk boyunca tazeliğini korumasını sağlar.
- Oğuzlar Cevizi
Çorum’un Oğuzlar ilçesi, ceviz yetiştiriciliği konusunda bir markadır. Oğuzlar cevizi, ince kabuğu, dolgun iç yapısı ve yüksek yağ oranı ile bilinir. Mevsimindeyseniz taze ceviz, diğer zamanlarda ise kabuklu veya iç ceviz olarak bulabilirsiniz.
Binlerce Yıllık Miras: Tarihi ve El Sanatları
Çorum, Hitit Medeniyeti’nin başkenti Hattuşaş’a ev sahipliği yapar. Bu derin tarihi miras, şehrin hediyelik eşyalarına da doğrudan yansımıştır.
- Hitit Güneş Kursu ve Figürleri
Çorum’dan alınabilecek en anlamlı ve sembolik hediye, şüphesiz Hitit kültürünü yansıtan objelerdir.
- Güneş Kursu: Hititlerin sembolü olan ve evreni temsil eden bu görkemli figür, Çorum’un da simgesidir. Küçük biblolarını, duvar süslerini, kolyelerini veya anahtarlıklarını bulabilirsiniz.
- Hitit Kabartmaları: Hattuşaş ve Alacahöyük’teki anıtların ve kabartmaların (özellikle İvriz Kabartması benzeri) küçük replikaları, tarih meraklıları için harika birer dekoratif hediyedir.
- Nerede Bulunur: Bu tarz ürünleri, şehir merkezindeki hediyelik eşya dükkanlarında veya Alacahöyük ve Hattuşaş ören yerlerindeki müze mağazalarında bulabilirsiniz.
- Bakırcılık Sanatı
Çorum, tarihi Bakırcılar Arastası (Çarşısı) ile geleneksel el sanatlarını yaşatan şehirlerden biridir. Bu tarihi çarşıda gezerken, ustaların çekiç sesleri arasında el emeği göz nuru ürünleri inceleyebilirsiniz.
- Ne Alınmalı: El dövmesi bakır cezve takımları, sahanlar (yumurta tavası), süt güğümleri, tepsiler ve çeşitli dekoratif objeler. Bu ürünler, hem otantik birer mutfak gereci hem de şık birer dekorasyon eşyasıdır.
- Ahşap Oymacılığı ve Kargı Bezi
- Ahşap Oymacılığı: Çorum’da ahşap işçiliği de gelişmiştir. El oyması sandıklar, rahleler, kaşıklar ve çeşitli mutfak gereçleri bulabilirsiniz.
- Kargı Bezi: Kargı ilçesinde geleneksel tezgahlarda dokunan, pamuklu ve sağlıklı “Kargı Bezi” (peştamal, gömlek, masa örtüsü vb.) de otantik ve değerli bir hediye seçeneğidir.
Çorum’dan dönerken, valizinize attığınız bir paket taze leblebi, aslında binlerce yıllık bir toprağın bereketini; aldığınız bir Hitit Güneş Kursu ise, Anadolu’nun en eski medeniyetlerinden birinin anısını taşır. Bu şehir, lezzeti ve tarihi bir arada sunan ender yerlerden biridir.
