Edirne’de Ne Yapılır? Mutlaka Yaşamanız Gereken 20 Harika Deneyim

Edirne’de ne yapılır diye sorduğunuzda, alacağınız cevap bir Selimiye minaresinin gökyüzüne uzanışında, bir Meriç köprüsünün gün batımındaki zarafetinde ve bir “ciğer” tavasının cızırtısında gizlidir. Burası, İstanbul’dan önce 92 yıl boyunca bir imparatorluğa başkentlik yapmış, Tuna’dan gelen nehirlerin ve medeniyetlerin buluştuğu, “Avrupa’daki ilk Türk başkenti”dir.

Edirne’de Ne Yapılır? “İmparatorluk Başkenti”nde Yaşanacak 20 Unutulmaz Deneyim

Bu şehir, size bir yanda 600 yıllık “Kırkpınar” geleneğinin (UNESCO) gücünü, diğer yanda “Sağlık Müzesi”nin (UNESCO) 600 yıllık şifasını sunar. Eğer siz de bu “Sultanlar Şehri”ni, bir turist gibi değil, bir kâşif gibi “yaşamanızı” sağlayacak, sınır tanımayan, eylem dolu bir rehber arıyorsanız, başlıyoruz.

1. Mimar Sinan’ın “Ustalık Eseri”ne Hayran Kalın: Selimiye (UNESCO)

Bu, Edirne’deki bir numaralı, dünya çapındaki eylemdir. 90 yaşındaki Mimar Sinan’ın “Ustalık Eserim” dediği, o muazzam, tek parça kubbesiyle Ayasofya’ya meydan okuyan bir mimarlık dehası…

Amasya Kamp Alanları – Amasya Kamp Yapılacak Yerler

×

Ne Yapmalı: O devasa avluya girin ve o dört zarif, “kalem gibi” minarenin ve kubbenin yarattığı o kusursuz simetriye hayran kalın. Caminin içine adım atın, o kubbenin altındaki o muazzam ferahlığı ve yüksekliği hissedin. Müezzin mahfilindeki mermer sütunun üzerine işlenmiş o meşhur ters lale motifini mutlaka bulun.

2. Bayezid Külliyesi’nde (Sağlık Müzesi) 600 Yıllık Şifayı Hissedin (UNESCO)

Burası, Edirne’nin bir diğer UNESCO Dünya Mirası’dır ve Avrupa’nın en iyi müzelerinden biridir. 1488’de yapılan bu külliye, özellikle “Darüşşifa” (hastane) bölümüyle bir devrimdir.

Ne Yapmalı: O muazzam külliyenin sakin avlularında dolaşın. Asıl olarak, Darüşşifa bölümüne girin. 600 yıl önce, akıl hastalarının müzik sesi, su sesi ve güzel kokularla (aromaterapi) nasıl tedavi edildiğini o altıgen salonlarda, canlandırmalarla birlikte görün.

3. Efsanevi “Edirne Tava Ciğeri”ni O “Acı Biber”le Yiyin

Bu, Edirne’nin gastronomik imzasıdır. Bir yemek değil, bir sanattır. Sırrı, yaprak gibi incecik kesilmiş danacı ciğerinin, ustalıkla, saniyeler içinde kızgın yağa atılıp çıkarılmasıdır.

Ne Yapmalı: Şehir merkezindeki o meşhur, salaş ciğercilere (Örn: Aydın Tava Ciğer, Niyazi Usta) gidin. Önünüze gelen o çıtır çıtır, lokum gibi ciğeri, yanında karaacı denilen o kurutulmuş, yağda kızartılmış ve “zehir gibi” acı olan o küçük biberle birlikte yiyin.

4. Meriç Nehri Kıyısında, “Tarihi Köprüler”de Gün Batımını İzleyin

Edirne, nehirlerin şehridir (Meriç, Tunca, Arda). Bu nehirlerin üzerindeki tarihi Osmanlı köprüleri ise şehrin gerdanlığıdır.

Ne Yapmalı: Akşamüstü, güneşin batmaya yakın olduğu o “altın saatler”de Meriç Nehri kıyısındaki (veya Tunca) çay bahçelerinden birine oturun. O tarihi Meriç Köprüsü (Mecidiye) ve Tunca Köprüsünün o zarif silüetine karşı, nehrin üzerinden batan güneşin yarattığı o muhteşem, kızıla bürünmüş manzarayı izleyin.

5. “Karaağaç” Semtine Gidin ve “Tarihi Tren Garı”nı Görün

Burası, Edirne’nin “suyun öte yakası”nda kalan, nostaljik ve yeşil mahallesidir. Bir zamanlar “Küçük Paris” olarak anılan bu semt, Lozan Antlaşması ile Yunanistan’dan savaş tazminatı olarak geri alınmıştır.

Ne Yapmalı: O tarihi Meriç Köprüsü’nden yürüyerek veya faytonla karşıya geçin. O meşhur, şarkılara konu olan Karaağaç Tren Garını (günümüzde Trakya Üniversitesi Rektörlüğü/Güzel Sanatlar Fakültesi) ve hemen yanındaki Lozan Anıtını görün. O nostaljik sokaklardaki kafelerde mola verin.

6. Eski Cami’nin (Ulu Cami) “Dev Hat Levhaları”nı Okuyun

Burası, Edirne’deki en eski “Padişah Camisi”dir (1414). Fetret Devri’nden sonra yapılan bu cami, “yazılı cami” olarak da bilinir.

Ne Yapmalı: O devasa, kare planlı, çok kubbeli caminin içine girin. Duvarları ve sütunları kaplayan o muazzam, büyük boy (bazen 6-7 metrelik) hat levhalarının (kaligrafi) arasında dolaşın. O sadeliğin içindeki o “söz”ün gücünü hissedin.

7. Üç Şerefeli Cami’de “Mimari Yarış”a Tanıklık Edin

Burası, Osmanlı mimarisinde bir devrimdir. Selimiye’den önce, “merkezi kubbe” denemesinin ilk başarılı örneklerinden biridir.

Ne Yapmalı: Caminin avlusuna girin ve o dört farklı mimarideki (burmalı, baklavalı, yivli ve üç şerefeli) minareye bakın. Özellikle, adını aldığı o 67 metrelik, üç ayrı yoldan (birbirini görmeden) şerefesine çıkılan o Üç Şerefeli Minarenin mimari dehasına hayran kalın.

8. Tarihi Kırkpınar Er Meydanı’nda “Yağlı Güreş”in Ruhunu Yaşayın (UNESCO)

Burası, “pehlivan” kelimesinin doğduğu, 660 yılı aşkın süredir devam eden, dünyanın en eski spor organizasyonunun yapıldığı yerdir.

Ne Yapmalı: Eğer gezinizi Temmuz ayına denk getirirseniz, o muazzam “Kırkpınar Yağlı Güreşleri” festivaline katılın. O “kıspet” giymiş pehlivanların, yağın altındaki o zorlu mücadelesini izleyin. Festival dışı bir zamanda giderseniz bile, o tarihi Saray İçi (Er Meydanı) alanına gidin, pehlivan heykellerini görün ve o çayırın kokusunu içinize çekin.

9. Tarihi “Alipaşa Çarşısı”nda (Kapalı Çarşı) Mola Verin

Mimar Sinan’ın Edirne’deki bir diğer imzası. 1569’da yapılan bu çarşı, 300 metrelik uzunluğuyla İstanbul Kapalıçarşı’sını andıran, yaşayan bir ticaret merkezidir.

Ne Yapmalı: O yüksek kemerli, 130 dükkanlı çarşıyı bir uçtan diğer uca yürüyün. Giyimden hediyelik eşyaya, o tarihi atmosferde alışverişin keyfini çıkarın.

10. “Badem Ezmesi”nin Orijinalini Alın

Edirne’nin en meşhur, en asil tatlısı. Sırrı, içinde un veya katkı maddesi olmaması, sadece badem ve şekerle yapılmasıdır.

Ne Yapmalı: Şehir merkezindeki o meşhur, tarihi şekerlemecilere (Örn: Keçecizade, Arslanzade) gidin. O el yapımı badem ezmesinin (marzipandan farklıdır, daha yoğun badem tadı vardır) tadına bakın.

11. “Kavala Kurabiyesi” (Bademli) ve “Deva-i Misk”i Tadın

Edirne’nin diğer meşhur lezzetleri. Kavala Kurabiyesi, her ne kadar Kavala kökenli olsa da, Edirne’nin imzası haline gelmiş, bol bademli, ay şeklindeki bir kurabiyedir.

Ne Yapmalı: Fırınlardan taze çıkmış o “Kavala Kurabiyesi”ni alın. Ayrıca, 41 farklı baharattan yapılan, Fatih Sultan Mehmet’in sevdiği rivayet edilen, o tarihi, helva benzeri Deva-i Misk tatlısını arayın ve bu “şifalı” lezzeti tadın.

12. “Satır Et”in (Trakya Köftesi) Farkını Keşfedin

Burası Trakya’dır ve Trakya etin kalesidir. Edirne köftesi, genellikle kıyma makinesi yerine satır ile kıyılan etten yapılır, bu da ona daha sulu ve daha lezzetli bir doku verir.

Ne Yapmalı: Esnaf lokantalarında veya meşhur köftecilerde (Örn: Köfteci Osman) bir porsiyon “Edirne Köftesi” (veya Satır Et) yiyin. Yanında gelen o özel acı sos ve piyazla birlikte, Trakya etinin lezzet farkını görün.

13. Edirne Büyük Sinagogu’nda (Avrupa’nın En Büyüğü) Hoşgörüye Tanıklık Edin

Burası, Edirne’nin çok kültürlü, hoşgörülü tarihinin en görkemli anıtıdır. 1907’de yapılan ve restore edilen bu yapı, bir zamanlar Avrupa’nın en büyük sinagoguydu.

Ne Yapmalı: Kaleiçi semtindeki bu muazzam yapıya gidin. O devasa ana ibadet salonunun, tavan süslemelerinin ve Ehal (Tevrat dolabı) bölümünün ihtişamı karşısında büyülenin.

14. Kaleiçi’nin Dar Sokaklarında Tarihi Rum ve Yahudi Evlerini Arayın

Burası, Edirne’nin surlarının içinde kalan en eski yerleşim yeridir. Günümüzde, o eski çok kültürlü yaşamın izlerini taşır.

Ne Yapmalı: O daracık, arnavut kaldırımlı sokaklara dalın. Restore edilmiş veya edilmeyi bekleyen o zarif, cumbalı Kaleiçi Evlerini (Rum ve Yahudi mimarisi) fotoğraflayın.

15. “Sveti Georgi” Bulgar Kilisesi’nde Bir Diğer İnancı Ziyaret Edin

Kaleiçi’nin hemen yanındaki bu kilise, Edirne’nin yaşayan bir diğer inanç merkezidir. 1880 yılında yapılan bu Ortodoks kilisesi, hala aktiftir.

Ne Yapmalı: O zarif taş yapının avlusuna girin. İçerideki ahşap ikonostasis (ikon duvarı) ve süslemelere bakın. Şehirdeki o “ezan, hazan, çan” sesinin somut bir örneğini burada görün.

16. “Saray İçi”ndeki Adalet Kasrı’nda Bir İmparatorluğun Hukukuna Bakın

Kırkpınar güreşlerinin yapıldığı Saray İçi adası, aynı zamanda Edirne Sarayının (Saray-ı Cedid) kalıntılarına da ev sahipliği yapar.

Ne Yapmalı: Adanın içinde, o meşhur Adalet Kasrını (Cihannüma Kasrı’nın yanı sıra) bulun. Kanuni Sultan Süleyman döneminde yapılan bu kulenin, imparatorluğun Divan-ı Hümayun (Bakanlar Kurulu) toplantılarına ve Yargıtay kararlarına ev sahipliği yaptığını bilin.

17. “Ciğer Sarma”yı (Kuzu Göbeği) Deneyin (Cesaretiniz Varsa)

Edirne mutfağı sadece tava ciğerden ibaret değildir. Bu, Trakya’nın en otantik, en “saklı” lezzetlerinden biridir.

Ne Yapmalı: Yöresel yemek yapan esnaf lokantalarında bu yemeği arayın. Kuzu ciğerinden yapılan iç pilavın, kuzu gömleğine (perdesi) sarılıp fırınlanmasıyla yapılan bu zengin ve farklı lezzeti denemeye cesaret edin.

18. “Gala Gölü”nde (Göl Milli Parkı) Kuşları Gözetleyin

Edirne’nin doğa yüzü. İpsala ve Enez ilçeleri arasında, Meriç Deltası’nın içinde yer alan bu devasa göl, bir “kuş cenneti”dir.

Ne Yapmalı: Kuş gözlem kulelerine çıkın ve dürbününüzü hazırlayın. Özellikle göç dönemlerinde, flamingoları, pelikanları, kuğuları ve yüzlerce farklı kuş türünü kendi doğal ortamlarında izleyin.

19. Enez Kalesi’nden (Ainos) Ege Denizi’ne Selam Verin

Edirne’nin “denize” (Saros Körfezi) açılan kapısı. Enez, Meriç’in denize döküldüğü yerde, bir tepeye kurulmuş kadim bir liman kentidir.

Ne Yapmalı: O devasa Bizans/Ceneviz kalesine tırmanın. Kalenin içindeki Ayasofya Camiini (eski kilise) görün ve burçlardan, Ege Denizi’nin (Saros Körfezi) o tertemiz sularını ve Yunanistan’ın Semadirek Adası’nı izleyin.

20. “Trakya Peyniri” (Eski Kaşar/Beyaz Peynir) Alışverişi Yapın

Trakya, Türkiye’nin peynir ambarıdır. Edirne de bu işin merkezindedir.

Ne Yapmalı: Çarşıdaki peynircilere gidin. O meşhur, tam yağlı Edirne Beyaz Peynirini (kalıp) ve Eski Kaşarı (Trakya Kaşarı) tadın. O keskin, aromatik lezzetin farkını görün ve evinize götürün.

Edirne’de ne yapılır sorusunun cevabı, bu şehrin “asil” ve “gururlu” ruhunda gizlidir. Bir yanda Selimiye’nin gökyüzüne uzanan mimari dehası, diğer yanda Kırkpınar’ın toprağa kök salmış geleneği; bir yanda Tava Ciğeri’nin çıtırtısı, diğer yanda II. Bayezid Külliyesi’nin huzurlu su sesi… Edirne, size bir imparatorluğun başkentinde yürümenin o eşsiz ağırlığını ve keyfini sunar.