Aydın’da Ne Yapılır? Mutlaka Yaşamanız Gereken 20 Harika Deneyim

Burası, bir antik kentten çok daha fazlası; antik dünyanın en önemli heykel okulunun ve “Güzellik ve Aşk Tanrıçası Afrodit”e adanmış bir mabedin merkezidir.

Ne Yapmalı: O muazzam, restore edilmiş Tetrapylon (Anıtsal Kapı) kapısından içeri girin. O devasa Afrodit Tapınağının sütunları arasında dolaşın ve 2000 yıl önceki o zarafeti ve zenginliği hissedin.

Aphrodisias’ın en şaşırtıcı yapısı budur. 30.000 kişilik bu devasa mermer stadyum, neredeyse hiç bozulmamış haliyle ayaktadır.

Ne Yapmalı: O stadyumun tam ortasındaki arenada yürüyün. Basamaklara tırmanın ve o muazzam akustiği hissederek, binlerce yıl önce burada yapılan gladyatör dövüşlerini ve atletizm yarışmalarını hayal edin.

Bu müzenin farkı, tüm eserlerin yerinde olmasıdır. Berlin’e veya Londra’ya kaçırılmamış, tam da ait olduğu topraklarda sergilenen o muazzam Roma heykelleri…

Ne Yapmalı: O zengin müze salonuna girin. O “Dans Eden Kadınlar” kabartmalarına, “Zoilos Frizleri”ne ve o kusursuz mermer heykellerin detaylarına yakından bakın. Bir taşın nasıl bu kadar “canlı” işlenebildiğine hayret edin.

Burası, bir tapınak değil, bir “kehanet merkezi”ydi (Antik dünyanın Delfi’den sonraki en büyük kehanet merkezi).

Ne Yapmalı: Oraya gidin ve o ayakta kalan devasa sütunların (19.5 metre yükseklik) yanına gelin. O sütunların büyüklüğü karşısında kendinizi ne kadar küçük hissettiğinizi fark edin. Yerde yatan o meşhur Medusa Başı kabartmasını mutlaka bulun ve fotoğraflayın.

Burası sıradan bir antik kent değil; “Batı Felsefesi”nin ve pozitif bilimin doğduğu yerdir. Felsefenin babası Thales ve öğrencileri (Anaksimandros, Anaksimenes) bu sokaklarda yürümüştür.

Ne Yapmalı: O 15.000 kişilik devasa Antik Tiyatronun en üst basamaklarına tırmanın. Oradan, bir zamanlar “liman” olan (şimdi Menderes’in alüvyonlarıyla dolmuş) ovaya bakın. Faustina Hamamının kalıntıları ve Sütunlu Caddede (Agora Yolu) dolaşın.

Burası, “Sakin Şehir” (Cittaslow) Söke’nin yakınında, bir dağın yamacına kurulmuş, mimari bir harikadır. Dünyanın ilk ızgara planlı (birbirini dik kesen sokaklar) şehirlerinden biridir ve mimar Hippodamosun dehasını yansıtır.

Ne Yapmalı: O dik yamaca tırmanın. Zirvedeki Athena Tapınağının (Büyük İskender’in de ziyaret ettiği) o zarif sütunlarının arasından, ayaklarınızın altındaki o muazzam Menderes Ovası manzarasını izleyin.

Burası, Aydın’ın “vahşi” yüzü, Ege’nin en el değmemiş doğa harikalarından biridir. Dağ (Samsun Dağı) ile denizin buluştuğu bu milli park, tam bir oksijen deposudur.

Ne Yapmalı: Arabanızla milli parka girin. O çam ağaçlarının altından ilerlerken, o meşhur İçmeler Koyu, Aydınlık Koyu veya Kalamaki Koyu gibi o “akvaryum” berraklığındaki, buz gibi koylardan birinde denize girin. Yürüyüş yaparken yaban domuzlarına ve atlara rastlarsanız şaşırmayın.

Milli Park’ın hemen girişinde, saklı bir efsane… Rivayete göre, Tanrı Zeus, kardeşi Poseidon’un gazabından kaçmak veya eşi Hera’yı kızdırdığında saklanmak için bu mağaraya gelirmiş.

Ne Yapmalı: O küçük, gizemli mağara girişinden içeri girin. Gözlerinizin karanlığa alışmasını bekleyin ve o buz gibi, ama bir o kadar da turkuaz renkli o doğal havuza (gölete) kendinizi bırakın. Yaz sıcağında, bu dondurucu su, tam bir şok terapisidir.

Burası, Kuşadası’nın imzası, sembolüdür. Bir zamanlar “Korsan Kalesi” olan bu yapı, bir mendirekle karaya bağlanmıştır.

Ne Yapmalı: O mendirek üzerinden yürüyerek kaleye ulaşın. Kalenin burçlarına tırmanın ve gün batımında, bir yanda Kuşadası Marinası’nı, diğer yanda Ege Denizi’ni izleyin.

Burası, Kuşadası’nın en meşhur, en popüler ve en “canlı” halk plajıdır.

Ne Yapmalı: Yazın giderseniz, o altın sarısı kumsala havlunuzu atın, o hareketli plajın ve denizin keyfini çıkarın. Akşamüstü, sahil boyunca uzanan kafelerde veya barlarda oturun.

Bu, Aydın’ın “imza” lezzetidir ve bildiğiniz böreklere benzemez. Kuru yufkaların, kemik suyuyla ıslatılıp, kat kat dizilmesi ve arasına kıyma (veya et) konulmasıyla yapılır.

Ne Yapmalı: Şehir merkezindeki o meşhur, salaş esnaf lokantalarına (Örn: Paşabörekçi Hakan) gidin. O üzerine sarımsaklı yoğurt veya salçalı sos gezdirilen, “tirit” benzeri bu doyurucu ve tarihi lezzeti mutlaka deneyin.

Bozdoğan, Yenipazar ve Karacasu’da bir gelenek olan bu lezzet, pide fırınlarının sabah klasiğidir.

Ne Yapmalı: O tarihi taş fırınlara gidin. Pide hamurunun üzerine bolca tahin (ve bazen şeker veya kaymak) sürülerek fırına verilmesiyle yapılan o çıtır çıtır, sıcak tahini pideyi, yanında bir bardak çayla birlikte kahvaltı niyetine yiyin.

Burası, dünyanın tescilli “en iyi inciri”nin anavatanıdır. Menderes Ovası’nın bereketi, bu meyveye eşsiz bir lezzet katmıştır.

Ne Yapmalı: Çarşıdaki pazarlara veya İncir Borsasına gidin. O meşhur, ballı, ince kabuklu “Kuru İncir”i (veya Bardacık incirini) tadın. Ayrıca, o muazzam kestane (Ödemiş/Nazilli) üretimini de unutmayın ve taze kestane veya kestane şekeri alın.

Aydın’ın Çine ilçesi, iki şeyiyle ünlüdür: Köftesi ve suyu.

Ne Yapmalı: O meşhur Çine Çayı kenarındaki köftecilere (Örn: Köfteci Dede) oturun. O ızgarada pişen, sulu, Ege baharatlarıyla harmanlanmış köfteyi, yanında o meşhur Madran Dağından gelen, efsanevi Madran Suyu (veya ayranı) ile birlikte yiyin.

Ege’desiniz; ot yemeden dönmek olmaz. Aydın, zeytinyağının ve otların kalesidir.

Ne Yapmalı: Esnaf lokantalarında veya pazarlarda, mevsim neyse o otu arayın: Arap Saçı (Rezene), Sarmaşık (Acı Ot), Ebegümeci, Şevketi Bostan… Bunların zeytinyağlı kavurmalarını veya yumurtalı hallerini tadın.

Aphrodisias’ın hemen yanı başındaki bu ilçe, o antik “sanat okulu”nun mirasını, çömlekçilik zanaatıyla 400 yıldır sürdürmektedir.

Ne Yapmalı: O tarihi çömlekçi atölyelerine girin. Ustaların, o killi toprağı, ayakla dönen (otantik) çarkların üzerinde nasıl bir güvece, testiye veya tabağa dönüştürdüğünü izleyin.

Gezdiğiniz tüm o antik kentlerin (Tralles, Nysa, Aphrodisias, Milet) en değerli eserlerinin bir araya toplandığı, Türkiye’nin en modern ve en zengin müzelerinden biri.

Ne Yapmalı: O ödüllü, modern müzeye girin. Trallesten (Üç Gözler) çıkan heykelleri, Nysanın kabartmalarını ve Aphrodisias’tan gelen o muazzam lahitleri (mezar) görün.

Burası, Aydın’ın kendi, “merkezi” antik kentidir. Kestane Dağları’nın eteğinde, tüm ovaya hakim bir noktadadır.

Ne Yapmalı: O devasa, ayakta kalan “Gymnasium” kalıntısına, yani halk arasındaki adıyla Üç Gözlere tırmanın. O devasa kemerlerin altından, tüm Aydın şehrini ve Menderes Ovası’nı kuşbakışı izleyin.

(Aydın-Muğla Sınırında) Bir zamanlar Ege Denizi’nin bir koyu olan (Menderes’in alüvyonlarıyla göle dönüşmüş) bu göl, mitolojinin kalbidir.

Ne Yapmalı: O sarp Beşparmak Dağlarının (Latmos) eteğindeki o sakin göle gidin. Kayaların üzerine kurulmuş Herakleia antik kentinin kalıntıları arasında dolaşın ve o manastır adacıklarının (Kapıkırı Köyü) yarattığı o mistik manzarayı izleyin.

Aydın’da ne yapılır sorusunun cevabı, bu şehrin “bereketli” ve “bilge” ruhunda gizlidir. Bir yanda Aphrodisias’ın mermer zarafeti, diğer yanda Menderes’in hayat verdiği incirin tatlılığı; bir yanda Dilek Yarımadası’nın vahşi mavisi, diğer yanda “Efe” kültürünün asil duruşu… Aydın, size “gerçek Ege”nin ne demek olduğunu gösteren, derin bir keşif vaat eder.