Çankırı’da Ne Yapılır? Mutlaka Yaşamanız Gereken 17 Harika Deneyim

Çankırı’da ne yapılır diye sorduğunuzda, alacağınız cevap genellikle “içinden geçilir” olur. Ancak bu, Anadolu’nun en otantik kültür merkezlerinden birine ve dünyanın en şaşırtıcı jeolojik oluşumlarından birine yapılacak en büyük haksızlıktır. Çankırı, genellikle Kastamonu ve Ankara arasında bir geçiş noktası olarak görülse de, “durup keşfedenler” için burası, bozkırın ortasında saklı bir hazinedir.

Bu şehir, size bir yanda yerin 150 metre altındaki “Tuz Sarayı”nda yürüme deneyimini, diğer yanda 800 yıllık “Ahi Yaran” geleneğinin o derin kardeşlik ruhunu ve bir başka yanda da Anadolu’nun ilk tıp okullarından birinin sessiz bilgeliğini sunar. Eğer siz de bu “gönlü tok” şehri, “görmek” ile yetinmeyip “yaşamanızı” sağlayacak, sınır tanımayan, eylem dolu bir rehber arıyorsanız, başlıyoruz.

Çankırı’da Ne Yapılır? “Tuz Şehri”nin Derinliklerinde ve “Yaran” Kültürünün İzinde 17 Unutulmaz Deneyim

Adana Gezilecek Yerler – En Popüler 25 Yer!

×

Yerin 150 Metre Altındaki “Tuz Sarayı”na İnin

Bu, Çankırı’daki bir numaralı, en şaşırtıcı ve en “büyülü” eylemdir. Burası, Hititler döneminden beri işletilen, Türkiye’nin en büyük kaya tuzu rezervine sahip devasa bir yeraltı şehridir.

Ne Yapmalı: O kamyonların bile içine girdiği devasa tünellerden (galerilerden) içeri adım atın. Yerin 150 metre altında, o kilometrelerce uzanan “tuzdan saraylar”ın içinde yürüyün. O kristalize tuz duvarlarına dokunun. Astım ve bronşit hastaları için bir “şifa merkezi” (sağlık turizmi) olan o iyonize, temiz ve serin havayı derin derin içinize çekin. Tuzdan yapılmış heykelleri (eşek, at arabası vb.) görün ve bu gerçeküstü atmosferin fotoğrafını çekin.

Ilgaz Dağı’nda “Anadolu’nun Yüce Dağı”na Tırmanın (veya Kayın)

Ilgaz, “Anadolu’nun sen yüce bir dağısın” türküsüne konu olan, Çankırı ile Kastamonu’nun ortak gururudur.

Ne Yapmalı:Kışın giderseniz, Ilgaz Kayak Merkezi’nin o çam ağaçları arasındaki muhteşem pistlerinde kayak veya snowboard yapın. Yazın veya Baharda giderseniz, o “oksijen deposu” milli parkın içinde, endemik bitkilerin ve geyiklerin arasında yürüyüş (trekking) yapın. Zirveye tırmanıp o keskin, temiz dağ havasını soluyun.

Otantik Bir “Yaran Gecesi”ne (Meclisi) Konuk Olun

Bu, Çankırı’nın “UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras” adayı olan, en köklü ve en otantik geleneğidir. Ahilik teşkilatının bir uzantısı olan “Yaran Kültürü”, 800 yıllık bir kardeşlik, edep ve müzik meclisidir.

Ne Yapmalı: Eğer gezinizi kış aylarına (ve genellikle hafta sonuna) denk getirirseniz, bu özel “Yaran Meclisi”ne (veya “Ocak”a) konuk olmaya çalışın. O geleneksel kıyafetleri giymiş “Yaranlar”ı, “Baş Ağa”yı ve “Reis”i görün. O özel müzikleri, orta oyunlarını ve “Ocak” ritüellerini izleyin. Bu, bir “Sıra Gecesi” veya “Kürsübaşı”ndan çok daha öte, derin bir kültürel deneyimdir.

Tarihi Çamaşırhane Müzesi’nde “Geçmişe Yolculuk” Yapın

Türkiye’nin en ilginç ve en güzel tematik müzelerinden biri. 19. yüzyıldan kalma bu tarihi çamaşırhane, muazzam bir restorasyonla müzeye dönüştürülmüş.

Ne Yapmalı: O tarihi binaya girin. Bir zamanlar Çankırı kadınlarının bir araya gelip, tokmaklarla çamaşır yıkadığı o taş olukların başına geçin. O dönemin sosyal yaşamını, kadınların hikayelerini ve o emeği, balmumu heykelleri ve canlandırmalarla birlikte bizzat görün.

Çankırı Kalesi’ne Tırmanın ve “Cam Teras”tan Boşluğa Bakın

Şehre hakim o tepede, Hititlerden Romalılara, Selçuklu’dan Osmanlı’ya uzanan bu tarihi kale, şehrin bekçisidir.

Ne Yapmalı: O dik yokuşu tırmanın (veya aracınızla çıkın). Kalenin burçlarından, tüm Çankırı Ovası’nı ve şehri kuşbakışı izleyin. Kalenin içinde, Kurtuluş Savaşı kahramanı Çerkeşli Tayyareci Cemal Beyin anıt mezarını ziyaret edin. Ardından, o yeni yapılan Cam Terasın üzerine çıkın ve ayaklarınızın altındaki boşluğun heyecanını yaşayın.

Taş Mescit’te (Darüşşifa) Anadolu’nun İlk Tıp Okullarından Birini Görün

Burası, Kırşehir’deki Cacabey’den bile eski, 1235 yılında yapılmış bir Selçuklu şaheseridir. Sadece bir mescit değil, aynı zamanda bir Darüşşifa (Hastane) ve Tıp Okulu’dur.

Ne Yapmalı: O muazzam Selçuklu taş işçiliğine sahip taç kapıdan içeri girin. Tıbbın sembolü olan ve birbirine dolanmış iki yılan (veya ejder) kabartmasının bulunduğu o sütunu mutlaka bulun. 800 yıl önce burada tıp eğitimi verildiğini ve hastaların tedavi edildiğini hayal edin.

Çankırı Müzesi’nde “8 Milyon Yıllık Fosiller”e Dokunun

Bir şehri anlamanın yolu müzesinden geçer. Çankırı Müzesi, özellikle arkeoloji bölümüyle, Türkiye’nin en zengin müzelerinden biridir.

Ne Yapmalı: O tarihi Hükümet Konağı binasındaki müzeye girin. Asıl olarak, Fosil bölümüne zaman ayırın. Çankırı’da (Çorakyerler) bulunan, 8-9 milyon yıllık devasa gergedan, fil, zürafa ve kılıç dişli kaplan fosillerini hayretle görün.

Meşhur “Yumurta Tatlısı”nı Yerinde Tadın

Bu, Çankırı’nın en meşhur, en otantik tatlısıdır ve adıyla sizi şaşırtır. Bol yumurta, un ve nişasta ile yapılan, şerbetli, helva ile revani arasında bir lezzettir.

Ne Yapmalı: Şehir merkezindeki pastanelerde veya yöresel yemek yapan lokantalarda bu lezzeti arayın. O yoğun, doyurucu ve kendine has aroması olan “Yumurta Tatlısı”nı, üzerine ceviz serperek tadın.

“Bozkırın Lezzeti” Sarımsaklı Et veya Kül Çöreği Yiyin

Çankırı mutfağı, bozkırın ve hayvancılığın en saf lezzetlerini sunar.

Ne Yapmalı: Esnaf lokantalarında, o meşhur Sarımsaklı Eti (veya “Tirit”) arayın. Kemikli etin haşlanıp, sarımsaklı bir sosla pide üzerinde servis edildiği bu lezzeti tadın. Veya fırınlarda, o otantik, közde (kül içinde) pişen Kül Çöreğini arayın.

Tarihi Konakların (Yaran Evleri) Arasında Yürüyün

Şehrin merkezi, o 19. yüzyıldan kalma, restore edilmiş veya edilmeyi bekleyen, klasik Osmanlı-Türk evleriyle doludur.

Ne Yapmalı: Çamaşırhane Müzesi’nin de bulunduğu o eski mahallenin (Kırkevler) dar sokaklarına dalın. O cumbalı, ahşap ve kerpiç karışımı tarihi konakları fotoğraflayın. Restore edilerek “Yaran Evi” olarak kullanılan konakların kapısından içeri (eğer açıksa) bir göz atın.

“Yumurta Oyma Sanatı” Atölyesinde Sabrın Zirvesini Görün

Burası Çankırı’ya özgü, inanılmaz bir el sanatıdır. “Kaşıkçı Güzeli” olarak da bilinen bu sanatta, tavuk yumurtası kabukları bir dantel gibi oyulur.

Ne Yapmalı: Çarşıdaki veya tarihi konaklardaki el sanatları atölyelerine girin. O ustaların, bir matkap ucuyla, o kırılgan yumurta kabuğunun üzerine nasıl sabırla desen işlediğini (adeta bir “nefes tutma” sanatı) hayretle izleyin.

Kırkpınar Yaylası’nda (Ilgaz) Karadeniz Havası Alın

Çankırı, İç Anadolu ile Karadeniz arasında bir geçiş kapısıdır ve Ilgaz’ın etekleri tam bir Karadeniz yaylası gibidir.

Ne Yapmalı: O yemyeşil çam ormanlarıyla kaplı Kırkpınar veya Kadınçayırı yaylalarına çıkın. O serin, temiz dağ havasını soluyun, kamp kurun veya piknik yapın ve bozkırın hemen yanı başındaki bu yeşil cennetin tadını çıkarın.

Kenbağ Tabiat Parkı’nda Şehrin Akciğerlerinde Mola Verin

Şehrin hemen yanı başındaki bu mesire alanı, Çankırılıların nefes alma durağıdır.

Ne Yapmalı: O yemyeşil, ağaçlık alana gidin. Yürüyüş parkurlarında dolaşın, bir banka oturun veya bir semaver çayı söyleyin. Parkın içindeki Mevlevi Kalıntılarının (Mevlevihane olduğu rivayet edilir) hikayesini dinleyin.

Alpsarı Göleti’nin Sakin Manzarasını İzleyin

Şehrin gürültüsünden uzak, sakin bir doğa kaçamağı.

Ne Yapmalı: O sarp kayalıkların ve yeşilliklerin ortasındaki bu göletin kenarına gidin. O sakin suyun, bozkırın ortasındaki yansımasını izleyin, fotoğraf çekin ve huzurun tadını çıkarın.

Hüyük Yeraltı Şehri’nde Saklı Bir Tarihi Keşfedin

Çankırı’nın da kendine ait bir “Kapadokya”sı vardır. Orta ilçesindeki bu Roma-Bizans dönemi yeraltı şehri, bölgenin saklı hazinelerindendir.

Ne Yapmalı: (Not: Ziyarete açık olup olmadığını kontrol edin). O kayalara oyulmuş odaları, tünelleri, şaraphaneyi ve kiliseyi keşfedin. O el değmemiş tarihin içinde bir kaşif gibi hissedin.

“Çankırı Gözlemesi” (Kıymalı) ile Ara Öğün Yapın

Çankırı’nın en meşhur sokak lezzeti. Diğer gözlemelerden farklı olarak, içi genellikle kıymalı ve soğanlı harçla doldurulur ve sacda pişirilir.

Ne Yapmalı: Çarşıdaki veya yol kenarındaki gözlemecilere uğrayın. O sıcak, çıtır çıtır gözlemeyi, yanında buz gibi bir ayranla birlikte tadın.

Çerkeş’in Tarihi Çarşısında Dolaşın

Çankırı’nın en tarihi ve en gelişmiş ilçelerinden biri olan Çerkeş, İpek Yolu üzerinde önemli bir duraktı.

Ne Yapmalı: O tarihi çarşıda (Pazar Yeri Camii civarı) dolaşın. Restore edilmiş IV. Murat Hamamını görün ve o tarihi esnaf dokusunun hala yaşadığı sokaklarda yürüyün.

Sonuç olarak;

Çankırı’da ne yapılır sorusunun cevabı, bu şehrin “gösterişsiz” ama “derin” karakterinde gizlidir. Bir yanda yerin 150 metre altındaki Tuz Mağarası’nın sessiz görkemi, diğer yanda Ilgaz Dağı’nın zirvesi; bir yanda 800 yıllık “Yaran” kültürünün kardeşliği, diğer yanda 8 milyon yıllık fosillerin sessiz tanıklığı… Çankırı, size gürültüden uzak, “gerçek” bir Anadolu keşfi vaat eder.