
Erzurum’da ne yenir? sorusu, Doğu Anadolu’nun sert iklimi, zengin hayvancılık kültürü ve köklü tarihiyle şekillenmiş, doyurucu ve kendine has bir mutfağa açılan kapıdır. Tarihi İpek Yolu üzerinde yer alması ve farklı kültürlerle etkileşimi, Erzurum mutfağını tahmin edilenden çok daha zenginleştirmiştir. Genellikle et (özellikle kuzu ve dana), süt ürünleri (tereyağı, peynir, yoğurt), tahıllar (buğday, bulgur), baklagiller ve yöresel otların ağırlıkta olduğu bu mutfakta, her biri ayrı bir ustalık gerektiren onlarca geleneksel tat öne çıkar.
- 1. Erzurum’un Tadına Bakmanız Gereken Meşhur Lezzetleri
- 1.1. 1. Cağ Kebabı (Oltu Kebabı)
- 1.2. 2. Kadayıf Dolması
- 1.3. 3. Aşotu Çorbası
- 1.4. 4. Erzurum Su Böreği
- 1.5. 5. Lor Dolması
- 1.6. 6. Ayran Aşı Çorbası
- 1.7. 7. Civil Peyniri ve Küflü Civil Peyniri
- 1.8. 8. Dut Çullaması
- 1.9. 9. Hıngel (Hengel)
- 1.10. 10. Çiriş Yemeği
- 1.11. 11. Ekşili Dolma
- 1.12. 12. Gliko
- 1.13. 13. Lalanga
- 1.14. 14. Hasuta
- 1.15. 15. Şalgam Dolması
- 1.16. 16. Soğan Dolması
- 1.17. 17. Borani
- 1.18. 18. Den Köftesi
- 1.19. 19. Herle Aşı Çorbası
- 1.20. 20. Kartol Oturtması (Patates Oturtması)
- 1.21. 21. Tandır Ekmeği / Lavaş
- 1.22. 22. Pestil Kavurması
- 1.23. 23. Demir Tatlısı
- 1.24. 24. Erzurum Tereyağı
- 1.25. 25. İspir Fasulyesi
Erzurum denince akla ilk gelenler meşhur Cağ Kebabı, Kadayıf Dolması ve Civil Peyniri olsa da, “Dadaşlar diyarı”nın sofraları keşfedilmeyi bekleyen pek çok farklı ve lezzetli yemekle doludur. Çorbalarından et yemeklerine, hamur işlerinden tatlılarına kadar geniş bir yelpaze sunan bu mutfak, ziyaretçilerine unutulmaz bir gastronomi deneyimi vadediyor.
Erzurum’un Tadına Bakmanız Gereken Meşhur Lezzetleri
Gelin, Erzurum seyahatinizde Palandöken’in serin esintisi eşliğinde mutlaka tatmanız gereken bu zengin lezzet hazinesini birlikte inceleyelim!
1. Cağ Kebabı (Oltu Kebabı)

Cağ Kebabı
Erzurum denince akla gelen ilk lezzet şüphesiz Cağ Kebabı‘dır. Özellikle Oltu ilçesiyle özdeşleştiği için “Oltu Kebabı” olarak da bilinir. Kuzu etinin özel bir terbiye ile marine edilip, yatay bir şişte odun ateşinde pişirilmesiyle hazırlanır. Piştikçe dış katmanları incecik kesilerek, “cağ” adı verilen küçük şişlere takılır ve sıcak lavaş eşliğinde servis edilir.
Ziyaretçi İpucu: Bu eşsiz lezzeti Erzurum merkezdeki ve Oltu’daki birçok kebapçıda bulabilirsiniz. Yanında genellikle sumaklı soğan, közlenmiş biber ve domates ile ikram edilir. Kebabın yanında köpüklü bir yayık ayranı harika gider.
2. Kadayıf Dolması

Kadayıf Dolması
Erzurum’un tescilli tatlılarından olan Kadayıf Dolması, klasik kadayıf tatlılarından oldukça farklıdır. Taze tel kadayıfın içerisine bol ceviz konularak sarma şeklinde sarılır, önce yumurtaya bulanır, ardından kızgın yağda kızartılır. Son olarak soğuk şerbete batırılır.
Ziyaretçi İpucu: Dışı çıtır çıtır, içi yumuşak ve bol cevizli olan bu lezzeti Erzurum’daki tatlıcılarda veya restoranlarda yemek sonrası deneyebilirsiniz. Genellikle üzerine bir top vanilyalı dondurma veya kaymak konularak servis edilir.
3. Aşotu Çorbası

Aşotu Çorbası
Erzurum’a özgü, ferahlatıcı ve besleyici bir çorba olan Aşotu Çorbası, özellikle yaz aylarında tercih edilir. Yoğurt, dövme buğday (yarma) ve adını aldığı aşotu (bir tür yabani kişniş veya maydanozgil) ile hazırlanır. Bazen içerisine küçük köfteler de eklenebilir.
Ziyaretçi İpucu: Kendine has aromasıyla farklı bir çorba deneyimi sunan Aşotu Çorbası’nı, esnaf lokantalarında veya yöresel yemekler sunan restoranlarda bulabilirsiniz. Soğuk olarak da tüketilebilir.
4. Erzurum Su Böreği

Erzurum Su Böreği
Su böreği Türkiye’nin birçok yerinde yapılsa da, Erzurum Su Böreği inceliği, bol tereyağı ve özellikle yöresel civil peyniri ile yapılmasıyla ünlüdür. Haşlanmış incecik yufka katmanları arasına eritilmiş tereyağı ve peynir konularak hazırlanır ve fırında nar gibi kızartılır.
Ziyaretçi İpucu: Kahvaltıların ve çay saatlerinin vazgeçilmezi olan bu lezzeti, Erzurum’daki börekçilerde veya pastanelerde tadabilirsiniz. Yanında demli bir çay ile mükemmel bir ikili oluşturur.
5. Lor Dolması

Lor Dolması
Erzurum mutfağında dolmaların özel bir yeri vardır. Lor Dolması da bunlardan biridir. Genellikle pazı veya lahana yapraklarının içerisine, yöresel lor peyniri, bulgur, soğan ve çeşitli baharatlarla hazırlanan iç harcın sarılmasıyla yapılır.
Ziyaretçi İpucu: Zeytinyağlı veya etli olarak hazırlanabilen bu dolma, klasik dolmalardan farklı olarak peynirli iç harcıyla hafif ve lezzetli bir alternatiftir. Ev yemeği yapan lokantalarda bulma şansınız olabilir.
6. Ayran Aşı Çorbası

Ayran Aşı Çorbası
Doğu Anadolu’da yaygın olan Ayran Aşı Çorbası, Erzurum’da da özellikle yaz aylarında serinlemek için sıkça tüketilir. Aşurelik buğday veya yarma ile hazırlanan, soğuk ayran ve taze nane gibi otlarla lezzetlendirilen ferahlatıcı bir çorbadır.
7. Civil Peyniri ve Küflü Civil Peyniri

Civil Peyniri ve Küflü Civil Peyniri
Erzurum kahvaltılarının olmazsa olmazı Civil Peyniri‘dir. Tel tel ayrılan yapısı ve tuzlu lezzetiyle bilinen bu peynir, taze olarak tüketildiği gibi, özel küplerde veya bidonlarda bastırılarak küflendirilmiş haliyle de (Göğermiş Peynir / Küflü Civil) çok sevilir.
Ziyaretçi İpucu: Küflü civil peyniri, kendine has keskin aromasıyla farklı bir lezzet deneyimi sunar. Kahvaltıda tereyağı ve sıcak lavaşla veya omletin içinde deneyebilirsiniz. Şehirdeki peynircilerden veya marketlerden temin edebilirsiniz.
8. Dut Çullaması

Dut Çullaması
Erzurum’a özgü tatlılardan biri olan Dut Çullaması, oldukça basit malzemelerle hazırlanan geleneksel bir lezzettir. Tereyağında hafifçe kavrulan unun üzerine dut pekmezi ve su eklenerek muhallebi kıvamına gelene kadar pişirilir.
️Ziyaretçi İpucu: Enerji verici ve besleyici olan bu tatlı, özellikle kahvaltılarda veya soğuk kış günlerinde tatlı ihtiyacını karşılamak için tüketilir. Genellikle sıcak servis edilir.
9. Hıngel (Hengel)

Hıngel
Mantının Erzurum yorumu olan Hıngel (veya Hengel), genellikle daha büyük boyutlarda ve farklı iç harçlarla (kıyma, patates) hazırlanan hamur işi yemeğidir. Haşlanarak pişirilen hıngeller, üzerine sarımsaklı yoğurt ve kızdırılmış tereyağlı (bazen salçalı) sos gezdirilerek servis edilir.
10. Çiriş Yemeği

Çiriş Yemeği
İlkbaharda dağlarda kendiliğinden yetişen Çiriş Otu (yabani pırasa), Erzurum mutfağında değerlendirilen lezzetli otlardan biridir. Çiriş Yemeği, genellikle bu otun bulgur, pirinç veya yumurta ile birlikte kavrularak pişirilmesiyle yapılır.
11. Ekşili Dolma

Ekşili Dolma
Erzurum mutfağında dolmalar genellikle hafif ekşi tatlarla zenginleştirilir. Ekşili Dolma, genellikle kuru veya taze biber, patlıcan gibi sebzelerin bulgur veya pirinçli iç harçla doldurulup, içerisine sumak ekşisi veya erik ekşisi gibi ekşilik veren malzemeler katılarak pişirilmesiyle yapılır.
12. Gliko

Gliko
Gliko, Erzurum’un basit ama lezzetli yöresel yemeklerinden biridir. Un, su ve tuz ile hazırlanan hamurdan küçük parçalar koparılıp kaynar suda haşlanır. Pişen hamurlar süzülür ve üzerine eritilmiş tereyağı gezdirilir. Bazen içerisine peynir (genellikle civil veya lor) eklenerek de servis edilebilir. Özellikle kahvaltılarda veya hafif bir öğün olarak tercih edilir.
13. Lalanga

Lalanga
Erzurum mutfağında kahvaltılık veya atıştırmalık olarak yapılan Lalanga, bir tür krep veya pankektir. Un, yumurta, süt veya yoğurt ile hazırlanan akışkan hamur, tavada pişirilir.
️ Ziyaretçi İpucu: Lalanga, üzerine pekmez, bal veya reçel sürülerek tatlı olarak tüketilebildiği gibi, arasına peynir konularak tuzlu olarak da yenebilir.
14. Hasuta

Hasuta
Birçok Doğu Anadolu ilinde olduğu gibi Erzurum’da da Hasuta, sevilen helva çeşitlerinden biridir. Genellikle un veya nişastanın tereyağında kavrulup şerbet (su ve şeker veya pekmez) ile buluşturulmasıyla yapılır. Kıvamı ve lezzeti klasik un helvasına benzer ancak yöresel dokunuşlarla farklılık gösterebilir.
15. Şalgam Dolması

Şalgam Dolması
Erzurum mutfağında sebzelerin dolması sıkça yapılır. Şalgam Dolması, şalgamın içi oyularak hazırlanan harçla doldurulur ve pişirilir. Farklı bir dolma deneyimi sunar.
16. Soğan Dolması

Soğan Dolması
Kuru soğanların katmanları ayrılarak içerisine hazırlanan harç doldurulur ve pişirilir. Soğan Dolması, Erzurum mutfağının ilginç dolmalarından biridir.
17. Borani

Borani
Genellikle haşlanmış ıspanak veya pazının sarımsaklı yoğurtla karıştırılması ve üzerine eritilmiş tereyağı gezdirilmesiyle hazırlanan Borani, lezzetli bir meze veya hafif yemektir.
18. Den Köftesi

Den Köftesi
İnce bulgur (den) ve kıymanın yoğrulmasıyla hazırlanan, haşlanarak pişirilen bir köfte türü olan Den Köftesi, Erzurum sofralarında yer bulur.
19. Herle Aşı Çorbası

Herle Aşı Çorbası
Unun tereyağında kavrulup su veya et suyu ile açılarak pişirildiği, bazen içerisine yeşil mercimek veya erişte de katılan pratik bir çorba olan Herle Aşı, geleneksel lezzetlerdendir.
20. Kartol Oturtması (Patates Oturtması)

Kartol Oturtması
Dilimlenmiş patateslerin tepsiye dizilip üzerine kıymalı veya etli harç konularak fırında pişirilmesiyle yapılan Kartol Oturtması, doyurucu bir ana yemektir.
21. Tandır Ekmeği / Lavaş

Tandır Ekmeği
Erzurum sofralarının vazgeçilmezi olan, tandırlarda pişirilen ince ve lezzetli Tandır Ekmeği veya Lavaş, özellikle kebapların yanında tüketilir.
22. Pestil Kavurması

Pestil Kavurması
Kurutulmuş meyve pestilinin (genellikle dut veya kayısı) tereyağında kavrulması ve üzerine ceviz eklenmesiyle yapılan Pestil Kavurması, farklı ve enerji veren bir tatlıdır.
23. Demir Tatlısı

Demir Tatlısı
Özel demir kalıpların una bulanıp kızgın yağa batırılması ve ardından şerbete atılmasıyla hazırlanan, şekilli ve çıtır Demir Tatlısı, Erzurum’un geleneksel tatlılarındandır.
24. Erzurum Tereyağı

Erzurum Tereyağı
Yaylalarda otlayan hayvanların sütünden yapılan, kendine has aromasıyla ünlü Erzurum Tereyağı, yemeklere ve kahvaltılara lezzet katar.
25. İspir Fasulyesi

İspir Fasulyesi
Erzurum’un İspir ilçesinde yetişen, küçük taneli, çabuk pişen ve lezzetiyle ünlü coğrafi işaretli İspir Fasulyesi, kuru fasulye yemeği olarak sıkça pişirilir.
Gördüğünüz gibi Erzurum mutfağı, saymakla bitmeyecek kadar çok ve çeşitli lezzetlere ev sahipliği yapıyor. Bu mutfak, sert iklim koşullarına uyum sağlamış, besleyici, doyurucu ve genellikle et ağırlıklı yemeklerden oluşur. Ancak yöresel otlar, peynirler, hamur işleri ve tatlılar da bu mutfağa ayrı bir zenginlik katar.
Şehirdeki esnaf lokantaları, kebapçılar, kahvaltı salonları ve özellikle yöresel ürün pazarları, “Dadaşlar diyarı”nın otantik lezzetlerini keşfetmek için en doğru adreslerdir. Erzurum’un misafirperverliğiyle birleşen bu lezzetler, gezinize unutulmaz tatlar katacaktır.




