Karabük’te ne yapılır diye sorduğunuzda, alacağınız cevap genellikle tek bir kelimedir: “Safranbolu”. Bu, sonuna kadar doğru bir cevap olsa da, şehrin sadece küçük bir parçasını oluşturur. Karabük, sanayinin karası ile safranın altınını, çeliğin gücü ile ahşap konakların zarafetini birleştiren, Türkiye’nin en “karakterli” şehirlerinden biridir.
Burası, size bir yanda devasa bir kanyonda (Tokatlı) boşluğa adım atma heyecanını, diğer yanda dünyanın en vahşi ormanlarından (Yenice) birinde nefes alma huzurunu sunar. Eğer siz de bu “zıtlıklar şehrini”, “görmek” ile yetinmeyip “yaşamanızı” sağlayacak, sınır tanımayan, eylem dolu bir rehber arıyorsanız, başlıyoruz.
Karabük’te Ne Yapılır? “Demir” ile “Safran”ın Zıtlığında Yaşanacak 20 Unutulmaz Deneyim
Karabük’ü keşfetmek, aslında iki (hatta üç) farklı şehri keşfetmek demektir: Biri 20. yüzyılın endüstriyel mirası (Karabük Merkez), diğeri 18. yüzyılın yaşayan müzesi (Safranbolu), bir diğeri ise el değmemiş bir doğa harikası (Yenice).
- Bölüm: Safranbolu – UNESCO Mirası Yaşayan Müze
Gezinizin kalbi burada atacak. Burası, zamanın 300 yıl önce durduğu, dünyanın en iyi korunan 20 kentinden biridir.
Safranbolu’nun Arnavut Kaldırımlı Sokaklarında “Kaybolun”
Bu, Safranbolu’daki bir numaralı eylemdir. Haritayı bir kenara bırakın. O daracık, arnavut kaldırımlı sokaklara dalın. O meşhur, cumbalı, ahşap Safranbolu Evlerinin arasından geçerken, her köşede karşınıza çıkacak olan tarihi çeşmelere, konaklara ve o muhteşem mimariye hayran kalın.
Hıdırlık Tepesi’nden O “Kartpostallık” Manzarayı Fotoğraflayın
Safranbolu’yu tam olarak anlamak için ona tepeden bakmalısınız. Hıdırlık Tepesi, şehrin en güzel panoramik izleme noktasıdır.
Ne Yapmalı: Tepedeki anıt mezarları (Köprülü Mehmed Paşa’nın türbesi) ziyaret edin. Ardından, seyir terasına gidin ve o meşhur, kırmızı kiremitli çatıların, camilerin ve hanların oluşturduğu o muazzam “Osmanlı maketi” manzarasının fotoğrafını çekin.
Tokatlı Kanyonu Üzerindeki “Kristal Terasta” Boşluğa Adım Atın
Modern bir heyecan arıyorsanız, doğru yerdesiniz. Tokatlı Kanyonu’nun üzerine inşa edilen bu cam teras, size 80 metre yükseklikten kanyonun derinliklerine bakma şansı sunar.
Ne Yapmalı: Cesaretinizi toplayın ve o cam platformun üzerine çıkın. Ayaklarınızın altındaki o muazzam boşluğa bakın ve kanyonun içinden akan Tokatlı Deresi’ni izleyin.
İncekaya Su Kemeri’nin Altından Kanyonun İhtişamını Görün
Kristal Teras’ın hemen yanındaki bu zarif yapı, Sadrazam İzzet Mehmed Paşa tarafından 18. yüzyılda yaptırılmış bir mühendislik harikasıdır.
Ne Yapmalı: Kemerin tam altına kadar inin. O incecik, 116 metre uzunluğundaki kemerin altından, Tokatlı Kanyonu’nun o sarp ve yeşil manzarasını izleyin.
Bir Kervansaray Avlusunda (Cinci Hanı) Kahve Molası Verin
Safranbolu’nun en görkemli yapılarından biri olan bu 17. yüzyıl kervansarayı, sizi İpek Yolu günlerine geri götürecek.
Ne Yapmalı: O devasa taş kapıdan içeri girin ve hanın avlusuna oturun. O kalın taş duvarların serinliğinde, bir zamanlar develerin ve tüccarların konakladığı o atmosferde, bir yorgunluk kahvesi (belki safranlı?) için.
Kaymakamlar Gezi Evi’nde 300 Yıllık Bir Konağı “Yaşayın”
Bir Safranbolu evinin içini görmeden bu gezi tamamlanmaz. Kaymakamlar Gezi Evi, bunun için en iyi örnektir.
Ne Yapmalı: O tarihi konağa girin. Haremlik ve Selamlık bölümlerini ayrı ayrı gezin. Odaların ortasındaki havuzlara, tavanlardaki ahşap işçiliğine ve özellikle, yemek servislerinin yapıldığı o gizli dönme dolaplara (dolap şeklindeki servis pencereleri) hayran kalın.
Tarihi Demirciler, Bakırcılar ve Yemeniciler Çarşısı’nda Zanaata Şahit Olun
Safranbolu hala yaşayan bir çarşıdır. Burası, kaybolmaya yüz tutmuş el sanatlarının son kalelerinden biridir.
Ne Yapmalı:Demirciler Çarşısına gidin ve o ritmik çekiç seslerini dinleyin. Ustaların ateşte demiri nasıl dövdüğünü izleyin. Bakırcılar Çarşısında kalaylanan kazanları görün ve Yemeniciler Arastasında el yapımı ayakkabıların (yemeni) nasıl yapıldığına tanıklık edin.
Orijinal “Safranbolu Lokumu”nu Tadın (ve Safranı Keşfedin)
Bu, Safranbolu’nun imzasıdır. Dünyanın en pahalı baharatı olan Safran çiçeği, bu topraklarda yetişir ve lokuma adını verir.
Ne Yapmalı: Çarşıdaki tarihi lokumculardan birine (Örn: İmren) girin. Sadece fındıklı veya güllü olanı değil, o kendine has sarı rengi ve aroması olan Safranlı Lokumun tadına bakın.
Yörük Köyü’nde (Safranbolu’nun Küçüğü) Sahipleriyle Sohbet Edin
Safranbolu’nun kalabalığından biraz uzaklaşmak isterseniz, bu otantik Bektaşi-Yörük köyü sizi bekliyor. Burası, Safranbolu’nun daha küçük, daha “yaşayan” bir versiyonudur.
Ne Yapmalı: O 300-400 yıllık tarihi konakların (Örn: Sipahioğlu Konağı) olduğu sokaklarda dolaşın. Konakların sahipleri genellikle hala oradadır; onlarla sohbet edin, size o çamaşırhanelerin, konak yaşamının hikayelerini anlatmalarına izin verin.
- Bölüm: Karabük Merkez – “Cumhuriyeti Kuran Şehir”
Burası Safranbolu’nun tam zıddıdır. Burası “tarihi” değil, “endüstriyel” bir mirastır. Karabük, 1937’de, Atatürk’ün emriyle kurulan Demir-Çelik Fabrikaları (KARDEMİR) ile sıfırdan yaratılmış bir Cumhuriyet şehridir.
KARDEMİR Fabrikalarının Geceleri “Kızıl” Parıltısını İzleyin
Bunu başka bir yerde göremezsiniz. Karabük bir sanayi şehridir ve bu onun kimliğidir.
Ne Yapmalı: Akşam saatlerinde, şehre hakim bir tepeden (veya fabrika çevresinden) o devasa endüstriyel tesisin dumanını ve özellikle geceleri, gökyüzünü kızıla boyayan o potaların (eritme kazanları) parıltısını izleyin.
Demir Çelik Müzesi’nde Bir Endüstri Devrimine Tanıklık Edin
Türkiye’nin ilk ağır sanayi hamlesinin hikayesini görmek için bu müzeye gidin.
Ne Yapmalı: Eski fabrika ekipmanlarını, devasa makineleri, işçi kıyafetlerini ve o ilk dökülen “Türk Demiri”nin hikayesini görün. Bir şehrin, nasıl bir “fabrika” etrafında kurulduğuna ve bir ulusun bağımsızlık mücadelesine nasıl omuz verdiğine burada tanıklık edin.
Yenişehir’de (Mühendis Lojmanları) Bir “Zonguldak Feneri” Havası Alın
Burası, KARDEMİR’de çalışan mühendisler ve memurlar için planlanmış, ızgara planlı, bahçeli evleriyle ünlü, Cumhuriyet döneminin ilk “sosyal konut” projelerinden biridir.
Ne Yapmalı: Zonguldak’taki Fener Mahallesi’ni andıran bu düzenli ve yeşil mahallede yürüyüş yapın. O erken Cumhuriyet mimarisini ve “Mühendisler Kulübü” gibi sosyal yapıları görün.
Meşhur “Bağlar Gazozu”nu İçin
Karabük’ün yerel, nostaljik içeceği. 1930’lardan beri üretilen bu gazoz, şehrin bir sembolüdür.
Ne Yapmalı: Şehir merkezindeki herhangi bir büfeden veya bakkaldan, o klasik cam şişedeki Bağlar Gazozundan alın. O eski, nostaljik tadın keyfini çıkarın.
- Bölüm: Doğanın Kalbine Yolculuk (Yenice, Bulak, Eflani)
Karabük, Türkiye’nin en vahşi ve en yeşil doğa rotalarından bazılarını saklar.
Yenice Ormanları’nda (Türkiye’nin Oksijen Deposu) Trekking Yapın
Burası, “Pan Parks” (Avrupa’nın Seçkin Korunan Alanları) sertifikalı, el değmemiş bir biyosfer rezervidir. Türkiye’nin en büyük blok ormanlarından biridir.
Ne Yapmalı: O anıt ağaçların (porsuk, kayın) altında, işaretlenmiş yürüyüş (trekking) ve dağ bisikleti rotalarından birini seçin. Oksijen sarhoşluğu yaşayacağınız o temiz havayı ciğerlerinize çekin.
Bulak (Mencilis) Mağarası’nın Derinliklerine İnin
Türkiye’nin en büyük dördüncü mağarası olan bu doğa harikası, 6.5 km uzunluğundadır (ziyarete açık kısmı 400m).
Ne Yapmalı: Safranbolu’ya yakın olan bu mağaraya gidin. O dik merdivenlerden mağaranın ağzına tırmanın. İçerideki o devasa sarkıtların, dikitlerin, sütunların ve yeraltı nehrinin yarattığı o mistik, serin atmosferde yürüyüş yapın.
Şeker Kanyonu’nda Buz Gibi Suda Yürüyün (Canyoning)
Yenice’nin bir diğer hediyesi. Adının “Şeker” olduğuna bakmayın, suyu buz gibidir.
Ne Yapmalı: Kanyonun içinden akan derenin içinde, suların elverdiği ölçüde yürüyüş (canyoning) yapın. O sarp kayalıkların arasından ilerleyin ve o tertemiz, serin suyun tadını çıkarın.
Eflani Göletlerinde (Göller Yöresi) Huzur Molası Verin
Karabük’ün daha az bilinen, sakin bir köşesi. Eflani ilçesi, irili ufaklı birçok gölete ev sahipliği yapar.
Ne Yapmalı: Bostancılar Göleti veya Esencik Göleti gibi sakin bir göletin kenarına gidin. O bozkır ve orman karışımı manzaranın içinde piknik yapın veya sadece sessizliğin tadını çıkarın.
- Bölüm: Yöresel Lezzetler
Kastamonu’ya Rakip “Kuyu Kebabı”nı (Safranbolu) Deneyin
Karabük, Kastamonu ile komşudur ve “Kuyu Kebabı” (veya Biryan) kültürü buraya da sıçramıştır.
Ne Yapmalı: Safranbolu’daki veya merkezdeki bu işi yapan otantik mekanlara gidin. O kuyuda, kancalara asılarak, ateşle temas etmeden pişen, lokum gibi kuzu etinin tadına, tırnak pideyle birlikte bakın.
“Perohi” (Mantı) Yemeğini Tadın
Bu, Kırım-Tatar mutfağından gelen, Kütahya ve Kastamonu’da da bilinen, ancak Safranbolu’da da sıkça yapılan bir mantı türüdür.
Ne Yapmalı: İçi peynirli (veya kıymalı) olarak hazırlanan bu üçgen mantıların, üzerine yoğurt ve tereyağı dökülerek servis edilen bu lezzetini arayın.
“Safranlı Zerde” ile Tatlı Bir Final Yapın
Safranın memleketindesiniz, bu baharatın sadece lokumda değil, tatlıda da kullanıldığını görmelisiniz.
Ne Yapmalı: Pirinç, safran, şeker ve nişasta ile yapılan, o muhteşem sarı renkteki, hafif ve aromatik Zerde tatlısını, yemeğinizin üzerine bir final olarak tadın.
Sonuç olarak;
Karabük’te ne yapılır sorusunun cevabı, bu şehrin size sunduğu o inanılmaz “zıtlıklar”da gizlidir. Bir yanda 300 yıllık bir ahşap konağın zarafeti, diğer yanda 80 yıllık bir sanayi devinin gücü; bir yanda Safranbolu’nun altın sarısı safranı, diğer yanda Yenice’nin zümrüt yeşili ormanları… Karabük, size tek bir gezide birden fazla zaman dilimini ve coğrafyayı yaşatan, derinlikli bir keşif vaat eder.
