Karabük Kışın Gezilecek Yerler: Safranbolu’nun Beyaz Nostaljisi

UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan ve 18. yüzyıl Osmanlı sivil mimarisinin o estetik, ahşap karkaslı şaheserlerini barındıran bu efsanevi sokaklar, kış mevsiminde Arnavut kaldırımlarına düşen karlar ve bacalarından tüten odun dumanlarıyla tam bir klasik Anadolu kış masalına bürünmektedir. Birbirinin manzarasını kapatmayan o zarif, cumbalı konakların arasında esen soğuk rüzgara inat yürüyüş yapmak; ziyaretçileri modern çağın betonarme soğukluğundan söküp alarak, geçmişin o telaşsız, samimi ve sımsıcak kışlarına doğru hüzünlü bir zaman yolculuğuna çıkarmaktadır.

Safranbolu’nun o sarp ve ormanlık vadilerine gizlenmiş, 6 kilometrelik uzunluğuyla Türkiye’nin en büyük mağaralarından biri olan bu devasa karstik yeraltı dünyası; dışarıda lapa lapa kar yağarken veya dondurucu rüzgarlar eserken içine girdiğiniz anda sizi saran o yalıtımlı, 15 derecelik sabit havasıyla eşsiz bir sığınak sunmaktadır. Mağaranın o loş, kristalleşmiş kireçtaşı sarkıtları ve dikitleri arasında yankılanan su damlalarının sesini dinleyerek yürümek; milyonlarca yıllık jeolojik bir sanat galerisini, kışın tüm yıpratıcı etkilerinden izole bir şekilde keşfetme lüksü vermektedir.

Safranbolu’nun o tarihi dokusunu bir kenara bırakıp doğanın o evcilleştirilemez yüzüne şahit olacağınız bu devasa ve derin kanyon, kış aylarında sarp kayalıkların üzerine düşen karlar ve kısmen donmuş dere yatağıyla kelimenin tam anlamıyla ürkütücü ve maskülen bir vadiye dönüşmektedir. 80 metre yüksekliğindeki o uçurumun üzerine inşa edilmiş şeffaf Kristal Teras’ın üzerine çıkarak, dondurucu kış rüzgarlarının vadi tabanında çıkardığı uğultuyu dinlemek; insanın doğanın gücü karşısındaki o küçüklüğünü adrenalin yüklü bir şekilde hissettirmektedir.

Dünya Doğayı Koruma Vakfı (WWF) tarafından acil olarak korunması gereken 100 sıcak noktadan biri seçilen bu uçsuz bucaksız, balta girmemiş orman denizi; kış mevsiminde metrelerce karın altında kalarak sivil dünyanın tüm kargaşasından tamamen izole olmuş destansı bir İskandinav kış safarisine dönüşmektedir. Dondurucu rüzgarların o anıtsal ağaçların ve Şeker Kanyonu’nun sarp kayalıklarının arasında çıkardığı uğultuyu dinleyerek karlı patikalarda yürümek; insanın doğanın o en ilkel, saf ve vahşi haliyle baş başa kaldığı muazzam bir kışlık inzivadır.

Tokatlı Kanyonu’nun o sarp ve dondurucu uçurumlarını birbirine bağlayan, Sadrazam İzzet Mehmet Paşa’nın yaptırdığı bu 116 metre uzunluğundaki devasa mühendislik harikası; kış aylarında o tek büyük kemerinin üzerine düşen karlar ve altından esen rüzgarlarla tam bir Orta Çağ anıtına bürünmektedir. Ziyaretçilerin olmadığı o ıssız kış günlerinde, kanyonun dibinden esen rüzgara karşı durarak bu asırlık taş yapının zarafetini izlemek; Osmanlı taş mimarisinin doğanın en vahşi kısımlarına nasıl estetik bir mühür vurduğunu sarsıcı bir şekilde hissettirmektedir.

Safranbolu Çarşısı’nın tam kalbinde asırlar boyunca İpek Yolu tüccarlarına kış fırtınalarında kucak açan bu devasa kervansaray, dışarıda eksi derecelerdeki o amansız ayaz hüküm sürerken kalın taş duvarları ve güvenli avlusuyla ziyaretçilerine geçmişin o sarsılmaz şefkatini yaşatmaktadır. Üzeri açık ama yüksek surlarla çevrili o loş, rüzgardan yalıtılmış taş avluda yürürken; yanan büyük kervan ateşlerinin sıcaklığını, kışın o sert şartlarında hayatta kalma mücadelesi veren kervanların o samimi ve telaşsız günlerini zihninizde bizzat canlandırabilirsiniz.

Safranbolu’nun o bilindik popülerliğinden uzak, adeta bir “minyatür Safranbolu” olan bu tarihi ve estetik bektaşi köyü, kış mevsiminde o sarp sokaklarına düşen karlar ve bacalarından tüten odun dumanlarıyla tam bir ıssız kış masalına bürünmektedir. Birbirinin manzarasını kapatmayan, bahçeli ve ahşap işçiliği muazzam olan o eski konakların arasında esen soğuk rüzgara inat yürüyüş yapmak; ziyaretçileri turistik gürültüden tamamen söküp alarak, geçmişin o samimi, telaşsız ve nostaljik kış günlerine doğru derin bir zaman yolculuğuna çıkarmaktadır.

Batı Karadeniz’in o dondurucu ve nemli rüzgarlarından korunmak için devasa çatılar altına alınmış olan bu paha biçilemez “Karadeniz’in Zeugması”; kış aylarında o ıssız ovaya çöken kar örtüsüyle birlikte son derece gizemli, hüzünlü ve arkeolojik bir inzivaya bürünmektedir. Ziyaretçilerin tamamen çekildiği o dondurucu kış sessizliğinde, korunaklı alanın içerisine girip Erken Hristiyanlık dönemine ait o muazzam taban mozaiklerini (at, fil, geyik figürleri) üşümeden incelemek; medeniyetlerin o estetik zevkini kışın o derin atmosferinde efor sarf etmeden keşfetmenizi sağlamaktadır.

Safranbolu’yu bir çanak gibi saran ve kış mevsiminde karla kaplandığında tüm o tarihi şehri, kiremit çatıları ve tüten bacaları kuşbakışı izlemek için muazzam bir panoramik balkona dönüşen bu tepe, kışın o sert poyrazına meydan okuyanların adresidir. Dondurucu rüzgarın anıtsal ağaçların ve türbelerin arasında uğuldayarak geçtiği o yüksek terasta durup; bembeyaz bir örtüye bürünmüş Osmanlı kentini izlemek, Karabük’ün o ağırbaşlı ve tarihi kışlık silüetini hafızalara kazıyan en klasik ve vazgeçilmez şehir ritüelidir.

Karabük’ü o yemyeşil ormanlardan koparıp “Emeğin ve Çeliğin Başkenti” yapan bu devasa endüstriyel tesisler, kış aylarında o yoğun sis tabakası ve devasa yüksek fırınlardan çıkan dumanların oluşturduğu pusla birlikte kelimenin tam anlamıyla distopik, maskülen ve inanılmaz estetik bir sanayi setine dönüşmektedir. Dondurucu rüzgarlar eşliğinde Yenişehir bölgesinin o eski Cumhuriyet lojmanları arasında yürüyüp, çelik dökümhanelerinin gece gökyüzünü kızıla boyayan o karanlık kış estetiğini izlemek; fotoğrafçılar için Türkiye’nin en karakteristik ve çarpıcı kış kadrajını oluşturmaktadır.

Karabük’ün en yüksek zirvesi olarak 2000 metreden gökyüzünü delen ve uçsuz bucaksız çam ormanlarıyla çevrili bu modern kış sporları merkezi, kış aylarında metrelerce kalınlıktaki kristal kar örtüsüyle Batı Karadeniz’in en heyecan verici kar safarisine dönüşmektedir. Dondurucu dağ rüzgarlarına inat, ağaçların arasından süzülen uzun pistlerde kayak yapmak ve ardından ahşap tesisin o sıcak, sobalı ortamına sığınarak orman denizinin karlı zirvelerini izlemek; ziyaretçilere doğanın en acımasız soğuğunu en konforlu ve adrenalin yüklü bir spora dönüştüren muazzam bir inziva yaşatmaktadır.

Dışarıda lapa lapa kar yağarken veya keskin Safranbolu ayazı eserken, 18. yüzyıl Osmanlı sivil mimarisinin o estetik, ahşap karkaslı ve gösterişli şaheserlerinden biri olan bu konağa sığınmak kış tatilinin en kültürel molasıdır. Ahşap merdivenlerin gıcırtısı eşliğinde üst katlara çıkarak, dönemin o sobalı, samimi yaşam kültürünü yansıtan sedirli odalarında dolaşmak ve dönen dolap (haremlik-selamlık) gibi mimari dehaları üşümeden incelemek; ziyaretçileri modern çağın betonarme soğukluğundan söküp alarak, geleneksel Türk evinin o telaşsız, asil ve sımsıcak kışlarına doğru harika bir zaman yolculuğuna çıkarmaktadır.

Kale tepesi olarak bilinen hakim bir noktada, o görkemli sarı taş mimarisiyle yükselen bu tarihi bina, dışarıdaki dondurucu Karadeniz poyrazından kaçıp şehrin o köklü geçmişine sımsıcak bir ortamda sığınmak isteyenler için kusursuz bir kapalı alandır. İklimlendirilmiş salonlarda Safranbolu’nun o zengin ahşap zanaatını, dericilik tarihini ve demircilik kültürünü anlatan etnografik eserleri üşümeden incelemek; ziyaretçilere bu UNESCO miras kentinin sadece sokaklardan ibaret olmadığını efor sarf etmeden, son derece entelektüel ve konforlu bir atmosferde kanıtlamaktadır.

Safranbolu’nun tarihi merkezinde asırlardır zanaatin ve ticaretin kalbinin attığı bu bitişik nizam ahşap dükkanlar dizisi, kış mevsiminde kiremit çatıları karla kaplandığında tam bir nostaljik film setine dönüşmektedir. Dondurucu rüzgarların estiği dar sokaklarda yürüyüp asma altındaki tarihi kahvehaneye sığınarak közde yavaş yavaş pişen, dumanı tüten bir Türk kahvesi yudumlamak; Karabük kışının o esnaf samimiyetini ve sımsıcak ahilik kültürünü ziyaretçilerin ruhunda derin bir sükunetle hissettirmektedir.

Yenice ormanlarının o balta girmemiş, devasa çam ve kayın ağaçlarıyla kaplı derinliklerinde gizlenmiş bu sakin gölet, kış aylarında yüzeyinin tamamen donması ve etrafının metrelerce kar altında kalmasıyla kelimenin tam anlamıyla pastoral bir İskandinav kış masalına bürünmektedir. Ziyaretçilerin olmadığı o dondurucu sessizlikte, gölün o bembeyaz yüzeyine yansıyan kış ormanını izlemek ve bu mutlak sükuneti dinlemek; insanın doğanın o evcilleştirilemez, vahşi ve saf güzelliği karşısındaki yalnızlığını sarsıcı bir şekilde hissettiren ekstrem bir doğa rotasıdır.

Safranbolu Çarşısı’nın tam kalbinde, altından akan Akçasu Deresi üzerine bir köprü gibi inşa edilmiş bu anıtsal Osmanlı külliyesi, kış aylarının o gri gökyüzü altında zarif kurşun kubbeleriyle son derece ağırbaşlı bir sığınak olarak yükselmektedir. Dondurucu bozkır rüzgarlarından kaçıp, caminin içerisindeki o ahşap detaylarla bezenmiş sıcak, halı serili ve loş atmosferine adım atmak; asırlar boyunca bu ulu çatının altında edilen kışlık duaların ve mimarinin o koruyucu gücünü ziyaretçilerin kalbine sımsıcak bir şekilde nakşetmektedir.

Kentin en yüksek tepelerinden birine İzzet Mehmet Paşa tarafından yaptırılan ve Türkiye’nin hala çalışan en eski saat kulelerinden biri olan bu taş yapı, kış mevsiminde üzerine düşen karlar ve dondurucu rüzgarlarla tam bir bekçi silüetine bürünmektedir. Kulenin etrafındaki o ıssız tepeden Safranbolu’nun o dumanı tüten, karlı kiremit çatılarını kuşbakışı izlemek ve hemen yanındaki restore edilmiş tarihi cezaevinin o taş soğukluğunu tefekkür etmek; şehrin o ağırbaşlı kışlık karakterini tek bir kadrajda ölümsüzleştirmek isteyen fotoğrafçılar için muazzam bir fırsattır.

Yenice ormanlarının o sarp ve geçit vermez kayalıklarını adeta bir kılıç gibi yaran bu devasa ve derin kanyon, kış aylarında sarp yamaçlarına düşen karlar ve kısmen donmuş dere yatağıyla kelimenin tam anlamıyla ürkütücü ve maskülen bir vadiye dönüşmektedir. Dondurucu rüzgarın vadi tabanına inemediği o korunaklı ve sessiz atmosferde, karla kaplı patikalarda yürüyüş yapmak; insanın doğanın o jeolojik heykeltıraşlık gücü karşısındaki yalnızlığını son derece epik, eforlu ve adrenalin yüklü bir kışlık inzivada tecrübe etmesini sağlamaktadır.

Karabük’ün orman denizi içerisinde, barındırdığı yaban hayatı ve devasa ağaç türleriyle “mutlak koruma” statüsüne alınmış bu ekolojik hazine, kış mevsimi geldiğinde üzerine düşen kırağı ve kar örtüsüyle sivil dünyanın gürültüsünden tamamen kopmuş, dingin bir tabiat anıtına dönüşmektedir. Dondurucu kış rüzgarlarının o asırlık ıhlamur ve göknar ağaçlarının tepesinde çıkardığı o asil uğultuyu dinleyerek karlı patikalarda sessiz bir yürüyüş yapmak; metropol insanının yaban hayatıyla yeniden bağ kurması ve kışın o minimalist, vahşi estetiğini ciğerlerine çekmesi için tasarlanmış kusursuz bir doğa terapisidir.

Tokatlı Kanyonu’nun o dondurucu rüzgarlarında veya Yenice ormanlarının karlı patikalarında harcanan enerjiyi, yörenin o bol etli, safranlı ve sımsıcak lezzetleriyle geri kazanmak, bu yorucu kış tatilinin tartışmasız en ısıtıcı ve efsanevi finalidir. Dışarıdaki eksi derecelerden kaçıp; saatlerce kuyuda meşe odunu ateşinin buharıyla ağır ağır pişen o dumanı tüten “Kuyu Kebabı”nı tatmak, süzme yoğurtlu ve naneli o meşhur “Peruhi” mantısıyla bedeni şarj etmek ve üzerine altın sarısı sıcak bir safran çayı eşliğinde taze lokum yemek, vücudun kış soğuğuna karşı ihtiyaç duyduğu tüm kalkanı anında örmektedir.