Sivas Kışın Gezilecek Yerler: Yıldız Dağı’nda Kayak ve Selçuklu Mirası

Sivas’ın o meşhur ve dondurucu soğuğunu en büyük avantaja çeviren bu modern kış sporları kompleksi, metrelerce kalınlıktaki toz kar örtüsüyle İç Anadolu’nun en iddialı ve yeni nesil kayak merkezlerinden biri olarak parlamaktadır. Bembeyaz bozkır dağlarının arasından süzülen geniş pistlerde kayak yaptıktan sonra, tesislerdeki ahşap dağ evlerinin (bungalovların) o sıcak şömine atmosferine sığınmak; ziyaretçilerine doğanın en acımasız soğuğunu en konforlu ve adrenalin dolu bir eğlenceye dönüştüren lüks bir kışlık inziva yaşatmaktadır.

Dünya sanat tarihinin en büyük mucizelerinden biri olarak kabul edilen ve taşın adeta bir hamur gibi işlendiği bu devasa Selçuklu külliyesi, kış mevsiminde o sarp ve ıssız Divriği dağlarının arasında karlar altında kaldığında olağanüstü epik ve gizemli bir anıta dönüşmektedir. Dışarıdaki dondurucu ayaz eşliğinde, o devasa taç kapıların üzerinde yer alan on binlerce farklı üç boyutlu motifin kış güneşi altındaki gölge oyunlarını incelemek; insanın taşa nasıl ruh üflediğini ve bu ıssız coğrafyada inancın nasıl sarsılmaz bir sanata dönüştüğünü ziyaretçilerin kalbine kazımaktadır.

Sivas Cumhuriyet Meydanı’nın o geniş ve tarihi dokusunda, gökyüzüne doğru asaletle yükselen tuğla örgülü ve çini süslemeli bu iki görkemli minare, kış aylarının o gri ve bulutlu gökyüzü altında şehrin en anıtsal ve melankolik silüetini oluşturmaktadır. Sadece ön cephesi günümüze ulaşabilmiş olan bu yapının o devasa taç kapısının önünde, dondurucu bozkır rüzgarlarına karşı durarak kışın o yoğun kar yağışını izlemek; İlhanlılar döneminin o görkemli mimari vizyonunu ve zamanın yıkıcı gücüne karşı sergilenen o sarsılmaz direnişi ziyaretçilere derinden hissettirmektedir.

Çifte Minareli Medrese’nin hemen yanı başında yer alan ve Anadolu’daki en simetrik, en kusursuz taş işçiliklerinden birine sahip olan bu yapı, kış mevsiminde o kalın duvarlarının sağladığı korunaklı avlusuyla rüzgardan kaçan gezginler için tarihi bir sığınak işlevi görmektedir. Ortasındaki şadırvana karlar düşerken, medresenin eski öğrenci hücrelerinde hizmet veren butik çay ocaklarında yanan sobanın etrafına toplanıp sıcak bir Sivas çayı yudumlamak; dışarıdaki o eksi derecelere inat, Selçuklu medrese kültürünün o sımsıcak, ilim dolu ve samimi kış günlerini bizzat yaşatmaktadır.

Dışarıda eksi 20 derecelere varan dondurucu bir bozkır fırtınası hüküm sürerken, yeryüzünün derinliklerinden fışkıran 45 derecelik sulara sahip bu tarihi termal merkez; bedeni ve ruhu ödüllendirmek için yaratılmış kusursuz bir kışlık sağlık sığınağıdır. Sivas’ın o meşhur kuru ayazının kaplıca havuzlarından yükselen yoğun buhar bulutlarıyla çarpıştığı anlarda ortaya çıkan puslu ve rahatlatıcı atmosfer, kış tatilinin tüm dondurucu zorluklarını, kas ağrılarını ve stresi anında silip atarak ziyaretçilere doğanın sıcak kucağında lüks bir terapi sunmaktadır.

Anadolu Selçuklu mimarisinin çini sanatında ulaştığı o en zirve noktalardan biri olan bu görkemli eser, kış aylarında tuğla minarelerini süsleyen o masmavi (firuze) çinilerinin beyaz kar örtüsüyle oluşturduğu muazzam renk zıtlığıyla adeta bir kış mücevheri gibi parlamaktadır. Yakın zamanda restore edilerek müzeye dönüştürülen bu anıtın o kalın duvarlı, ısıtmalı ve iklimlendirilmiş iç mekanına sığınmak; dışarıdaki amansız Sivas ayazından korunarak, dönemin o ulu mimari zekasını ve ince el işçiliğini efor sarf etmeden, konforlu bir şekilde keşfetme lüksü sağlamaktadır.

Sivas’ın Hafik ilçesinde, geniş bir düzlüğe yayılan bu devasa karstik ve tektonik göl, kış mevsiminde dondurucu karasal iklimin etkisiyle tamamen buz tutarak kelimenin tam anlamıyla uçsuz bucaksız, pırıl pırıl bir İskandinav buzul alanına dönüşmektedir. Gölün o kalın buz tabakası üzerinde yürüyüş yapanları (veya buz balıkçılığı yapan yöre halkını) izlemek ve etraftaki karlı tepelerin buzlu yüzeydeki solgun yansımalarını fotoğraflamak; doğanın o en ilkel, izole ve vahşi sessizliğini iliklerine kadar hissetmek isteyenler için Türkiye’deki en iddialı ve minimalist kış doğası destinasyonlarından birini yaratmaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atıldığı ve Mustafa Kemal Atatürk’ün “Ya istiklal, ya ölüm!” diyerek kurtuluş meşalesini alevlendirdiği bu tarihi taş konak, kış aylarının o dondurucu soğuğunda şehrin kalbinde sımsıcak, korunaklı ve maneviyat yüklü bir zaman makinesi olarak ziyaretçilerini ağırlamaktadır. Dışarıdaki kar fırtınasından kaçıp o uzun, ahşap zeminli koridorlarda yürümek ve Kongre Salonu’nun o tarihi sıralarına bakarak 1919’un o çetin kış aylarındaki zorlu, imkansızlıklar içindeki milli mücadele ruhunu tefekkür etmek, insana tüyler ürpertici bir saygı ve minnet duygusu yaşatmaktadır.

Selçuklu döneminin en büyük hastanesi ve tıp fakültelerinden biri olarak hizmet vermiş olan bu anıtsal yapı, kış mevsiminde o anıtsal taç kapısının üzerindeki kar birikintileri ve içerisinde yer alan I. İzzeddin Keykavus Türbesi’nin o firuze çinileriyle son derece ağırbaşlı, hüzünlü ve estetik bir sükunet sunmaktadır. Kış aylarında avlusundaki kafe ve dükkanlara sığınarak, dondurucu Sivas rüzgarlarına karşı bu bin yıllık şifa merkezinin o kalın taş duvarları ardında ısınmak; geçmişte bu odalarda tedavi gören hastaların ve tıp eğitimi alan hekimlerin o asırlık nefesini zihinde canlandırmayı sağlamaktadır.

Sivas’ın Gemerek ilçesinde, sarp ormanların arasına gizlenmiş olan bu görkemli tabiat harikası, kış aylarında sularının kısmen donması ve etrafındaki ağaçların metrelerce buz sarkıtlarıyla kaplanmasıyla tam bir “Karlar Ülkesi” mağarasına dönüşmektedir. Karlı ve çamurlu patikalardan geçerek şelalenin o dondurucu sularının döküldüğü gölete ulaşmak, suyun o şiddetli çarpışmasıyla oluşan buzlu heykeller eşliğinde doğanın o evcilleştirilemez, vahşi ve saf güzelliğini iliklerine kadar hissettiren muazzam, ekstrem bir kış doğası inzivasıdır.

Sivas’ın Gürün ilçesinde, bozkırın tam ortasında devasa bir nazar boncuğu gibi parlayan bu efsanevi karstik göl, kış aylarında etrafındaki dağların metrelerce kar altında kalmasına rağmen asla donmayan o mucizevi turkuaz sularıyla gerçeküstü bir doğa tablosuna dönüşmektedir. Dondurucu Sivas ayazına inat, berraklığından hiçbir şey kaybetmeyen ve dipten kaynayan sularının yüzeyde oluşturduğu hafif pus tabakası eşliğinde göl etrafında sessiz bir yürüyüş yapmak; doğanın renk paletindeki o en keskin zıtlıkları (beyaz kar ve turkuaz su) izole bir sessizlik içinde fotoğraflamak isteyenler için paha biçilemez bir görsel şölendir.

Dışarıda eksi derecelerdeki o amansız bozkır fırtınası eserken, Kangal ilçesinin sarp coğrafyasında yeryüzüne çıkan 37 derecelik bu termal sulara girmek, bedeni ve ruhu ödüllendirmek için yaratılmış kusursuz ve dünya çapında benzersiz bir kışlık sığınaktır. Kar yağışı altında açık havuzlara girildiğinde, ciltteki hastalıklı dokuları temizleyen binlerce “doktor balığın” o hafif masaj etkisiyle birleşen termal sıcaklık; kış tatilinin tüm dondurucu zorluklarını, stresini ve yorgunluğunu saniyeler içinde silip atarak ziyaretçilere doğanın kucağında mucizevi bir sağlık kürü yaşatmaktadır.

Türkiye’nin en uzun nehri olan Kızılırmak’ın suları üzerinde asırlar boyunca kışın o amansız fırtınalarına ve devasa buz kütlelerine göğüs geren bu 18 kemerli Selçuklu köprüsü, kış mevsiminde etrafının tamamen beyaz bir örtüyle kaplanmasıyla destansı bir tarihi tabloya dönüşmektedir. Kızılırmak’ın kısmen donduğu ve suların gri bir hüzünle aktığı günlerde, dondurucu rüzgarın uğultusunu dinleyerek bu asırlık ve eğimli taş zemin üzerinde yürümek; geçmişte kervanların bu zorlu Anadolu kışlarında nehirleri nasıl aştığını zihinde canlandıran muazzam bir nostalji rotasıdır.

Hafik ilçesinde yer alan ve baraj sularının yükselmesiyle Pusat köyünün sular altında kalması sonucu oluşan bu devasa göl, kış aylarında sularının tamamen buz tutması ve suların ortasından bir hayalet gibi yükselen o yalnız minaresiyle kelimenin tam anlamıyla ürkütücü ve büyüleyici bir kış masalına dönüşmektedir. Uçsuz bucaksız, pürüzsüz bir buz tabakasının ortasında asaletle duran ve köyün eski hatıralarını taşıyan bu minareyi dondurucu bir sessizlik eşliğinde izlemek; doğanın ve insan müdahalesinin (barajların) medeniyetleri nasıl dönüştürdüğünü en melankolik haliyle fotoğraflamak isteyenler için eşsiz bir inziva noktasıdır.

Sivas’ın o dondurucu kar fırtınalarından ve bıçak gibi kesen kuru ayazından kaçıp, şehrin köklü arkeolojik geçmişine sımsıcak bir ortamda sığınmak isteyenler için tasarlanmış olan bu modern müze binası, kış aylarında şehir içi kültür gezilerinin en konforlu ve en zengin durağıdır. İklimlendirilmiş, yüksek tavanlı salonlarda sergilenen Hitit dönemine ait çivi yazılı tabletleri, devasa heykelleri ve Roma mozaiklerini üşümeden incelemek; Sivas’ın sadece bir Selçuklu kenti olmadığını, antik çağların en önemli merkezlerinden biri olduğunu efor sarf etmeden keşfetmenizi sağlamaktadır.

Eksi 25 dereceleri bulan o amansız Sivas kışlarına asırlardır göğüs geren, sürülere kurtlara karşı koruyan bu devasa ve asil Anadolu köpekleri, kış mevsiminde kendi doğal ortamlarında, metrelerce karın içinde izlendiğinde doğanın o en estetik, maskülen ve güçlü yüzünü ziyaretçilere göstermektedir. Şehrin gürültüsünden uzak bu devasa tesislerde, Kangal köpeklerinin o kalın kürkleriyle karlar üzerinde nasıl özgürce ve soğuktan hiç etkilenmeden koşturduklarını izlemek, insanın bu muazzam hayvanlarla kurduğu o binlerce yıllık ilkel ve sadık bağı bizzat tecrübe ettiren çok özel bir aktivitedir.

Sivas’ın o asırlardır atan ticaret kalbi olan ve Cumhuriyet Meydanı’na komşu bu tarihi Osmanlı kervansarayı, dışarıdaki dondurucu rüzgardan ve kar fırtınalarından kaçıp şehrin o dinamik, sımsıcak esnaf kültürüne sığınmak için kusursuz bir mimari merkezdir. İki katlı ve açık avlulu yapısına rağmen, içerisindeki tarihi dükkanların yanan sobaları ve kemerli koridorlarında dolaşmak; Sivas’a özgü meşhur kemik tarakları veya gümüş işçiliklerini inceleyerek bu hareketli şehir ritminin tadını o tarihi ve samimi ahilik kültürü içinde çıkarmayı sağlamaktadır.

Sivas’ın o klasik bozkır coğrafyasından bir anda kopup tamamen Karadeniz ikliminin o sık çam ormanlarına geçiş yaptığı bu efsanevi plato, kış aylarında metrelerce karın altında kalarak sivil dünyanın tüm kargaşasından tamamen izole olmuş destansı bir kar safarisi merkezine dönüşmektedir. Kar altındaki asırlık ahşap yayla evlerinin ve ortasından kıvrılarak akan derenin o dondurucu sessizliği içinde yapılan yürüyüşler, doğanın o en ilkel, en saflık dolu ve adrenalin yüklü beyazlığına sığınmak isteyen macera tutkunları için Türkiye’deki en iddialı İskandinav kışını yaşatmaktadır.

Cumhuriyet Meydanı’nı adeta bir açık hava müzesine çeviren bu iki görkemli geç Osmanlı dönemi yapısı, kış mevsiminde karla kaplandığında ve özellikle akşam saatlerinde yapılan sarı ışıklandırmalarıyla şehrin o ağırbaşlı, nostaljik ve asil silüetini kusursuzlaştırmaktadır. Dondurucu bir kış akşamında meydanda yürüyüş yaparken, kesme taşlardan inşa edilmiş bu simetrik ve görkemli kamu binalarının önünde dikilmek; ziyaretçilere, Anadolu’nun o çetin kışlarında Cumhuriyet’e giden yolda devletin o sarsılmaz ve estetik otoritesini çok dramatik bir mimari çerçevede sunmaktadır.

Bozkırın o bıçak gibi kesen kuru ayazında veya Yıldız Dağı’nın karlı pistlerinde harcanan enerjiyi, yörenin o bol etli, hamur işi yoğunluklu ve sımsıcak lezzetleriyle geri kazanmak, bu yorucu kış tatilinin tartışmasız en ödüllendirici ve damak çatlatan kapanışıdır. Dışarıdaki eksi 20 derecelerden kaçıp, sadece tuz ve etin buluştuğu o saf “Sivas Köftesi”nin ızgara kokusunu içine çekmek, ardından bol yoğurtlu ve tereyağlı “Hingel” mantısı ile dumanı tüten sıcacık bir “Kesme Aşı” çorbasını yudumlamak, vücudun o amansız kış soğuğuna karşı ihtiyaç duyduğu tüm kalkanı anında örmektedir.