Kırıkkale Kışın Gezilecek Yerler: Kızılırmak Kıyısında Tarih ve Silah

Kızılırmak’ın o dondurucu ve puslu suları üzerinde asırlar boyunca kış fırtınalarına göğüs germiş bu efsanevi Selçuklu taş köprüsü, kış mevsiminde kanyonun sarp kayalıklarına düşen beyaz örtüyle tam bir tarihi destana bürünmektedir. Dondurucu bozkır rüzgarlarının o devasa kemerin altından geçerken çıkardığı uğultuyu dinleyerek tarihi taş zemin üzerinde yürümek ve Timur’un ordularının geçtiği bu asırlık geçidi kışın o ıssızlığında fotoğraflamak; ziyaretçileri medeniyetlerin doğanın yıkıcı gücüyle nasıl bir mimari inatlaşmaya girdiğini sarsıcı bir şekilde tefekkür etmeye davet etmektedir.

Keskin ilçesinin sarp kayalıklarının derinliklerine gizlenmiş bu yarı yapay yeraltı yerleşimi, dışarıdaki eksi derecelerdeki o keskin Kırıkkale ayazından kaçıp yılın her dönemi sabit ve ılıman bir havaya sığınmak için kusursuz ve gizemli bir arkeolojik duraktır. Erken Hristiyanlık döneminde insanların kışın o acımasız şartlarından ve işgallerden korunmak için toprağın bağrını nasıl üç katlı bir yuvaya dönüştürdüğünü, dar tünellerden ve taş dehlizlerden geçerek efor sarf etmeden tecrübe etmek macera arayanlar için eşsiz bir yeraltı inzivasıdır.

Cumhuriyetin o ağır sanayi hamlesinin kalbi olan Kırıkkale’de, dışarıdaki dondurucu soğuktan kaçıp Türkiye’nin o çelik gibi sert ve gurur verici savunma tarihine sımsıcak bir ortamda sığınmak isteyenler için efsanevi bir duraktır. İklimlendirilmiş salonlarda, Kurtuluş Savaşı’ndan kalma kılıçları, 14. yüzyıldan itibaren kullanılan top ve tüfekleri, modern askeri mühimmatların evrimini üşümeden incelemek; ziyaretçilere şehrin o “silah ve çelik” kimliğini konforlu, entelektüel ve son derece maskülen bir atmosferde yaşatmaktadır.

Kırıkkale’nin en yüksek zirvelerinden biri olan Dinek Dağı’nın eteklerine kurulan bu macera merkezi, kış mevsiminde metrelerce kar altında kalarak Orta Anadolu’nun o sert doğasını en adrenalin yüklü şekilde yaşatmaktadır. Uçsuz bucaksız bembeyaz bir örtüyle kaplanan bu dağlık arazide, dondurucu ayaza meydan okuyarak at binmek veya kışlık yürüyüş parkurlarında doğanın o vahşi sessizliğini dinlemek; şehirden tamamen izole olmak isteyen doğa tutkunları için Türkiye’deki en iddialı ve epik kışlık kar safarilerinden birini sunmaktadır.

Kızılırmak üzerinde kurulu baraj gölünün oluşturduğu bu devasa su havzası, kış aylarında etrafındaki ormanlık tepelerin karlar altında kalması ve suların üzerine çöken yoğun sis tabakasıyla İskandinav fiyortlarını andıran muazzam bir inziva noktasına dönüşmektedir. Piknikçilerin tamamen çekildiği bu dondurucu aylarda, gölün o durgun, gri yüzeyine yansıyan karlı ağaçları izleyerek göl kenarında sessiz bir kış yürüyüşü yapmak; doğanın o mutlak, acımasız ve ilkel döngüsünü sessizlik içinde tefekkür etmek isteyenler için paha biçilemez bir tabiat terapisidir.

Bozkırın o dondurucu rüzgarlarına asırlardır göğüs geren ve Orta Anadolu sivil mimarisinin o estetik ahşap-taş sentezini yansıtan Keskin sokakları, kış mevsiminde karla kaplandığında tam bir klasik Türk filmi setine dönüşmektedir. Birinci katı kesme taş, üst katları ahşap cumbalı ve aşı boyalı o eski konakların arasında yürüyüş yapmak; ziyaretçileri modern çağın betonarme soğukluğundan söküp alarak, Abdal geleneğinin türkülerinin yankılandığı o telaşsız, samimi ve sımsıcak kış günlerine doğru hüzünlü bir zaman yolculuğuna çıkarmaktadır.

Dışarıda lapa lapa kar yağarken, dünyaca ünlü “Kralların Ressamı” unvanlı Rahmi Pehlivanlı’nın doğduğu ve restore edilerek müzeye dönüştürülen bu tarihi Keskin konağına sığınmak, kış tatilinin en entelektüel ve sıcak molasıdır. Ahşap merdivenleri çıkarak, dönemin devlet adamlarının portrelerini çizen bu büyük ustanın eserlerinin reprodüksiyonlarını ve kişisel eşyalarını o eski konağın sımsıcak odalarında incelemek; soğuk bozkırın ortasında yeşeren böylesine evrensel bir sanat hikayesine şahitlik etmenizi sağlamaktadır.

Kızılırmak vadisine hakim bir yamaçta, 16. yüzyılın o sade ve ağırbaşlı Osmanlı taş işçiliğiyle inşa edilmiş bu anıtsal inanç merkezi; kış aylarının o puslu gökyüzü altında inanılmaz manevi ve sarsılmaz bir sığınak olarak yükselmektedir. Dondurucu rüzgarlardan kaçıp, kare planlı ve kalın kesme taş duvarlı bu caminin içerisindeki o loş, sıcak ve dingin atmosfere adım atmak ve Doğanbey (Hasandede) türbesinde manevi bir sükunete dalmak; asırlar boyunca edilen kışlık duaların koruyucu gücünü ziyaretçilere sımsıcak bir şekilde hissettirmektedir.

Keskin ilçesine bağlı Ceritkale köyü yakınlarında, sarp bir vadi yamacına oyulmuş bu antik Demir Çağı yerleşimi; kış mevsiminde o ıssız tepesine düşen karlar ve dondurucu rüzgarlarla tam bir hüzünlü ve epik yalnızlık anıtına bürünmektedir. Ziyaretçilerin olmadığı o dondurucu sessizlikte, vadi tabanından esen rüzgara karşı durarak kayalara oyulmuş o devasa odaları ve mezar anıtlarını izlemek; medeniyetlerin doğa ve zaman karşısındaki o kaçınılmaz, acımasız sonunu kışın o derin, melankolik atmosferinde sarsıcı bir şekilde hissettirmektedir.

Türkiye’nin en uzun nehri Kızılırmak’ın hemen kıyısına kurulan bu devasa rekreasyon alanı, kış aylarında suların kısmen durgunlaşması ve ağaçların çıplak dallarına düşen kırağı ile son derece pastoral ve melankolik bir kışlık kordona dönüşmektedir. Dondurucu rüzgar eşliğinde asma köprünün üzerinden geçip, nehrin o gri/lacivert sularının kış fırtınasıyla oluşturduğu o yalnız manzarayı izlemek; şehrin o endüstriyel kalabalığından anında sıyrılıp doğanın o mutlak ve yavaşlayan kışlık döngüsüyle baş başa kalmak isteyenler için eşsiz bir dinlenme rotasıdır.

Kızılırmak kıyısında yer alan bu tematik konaklama ve rekreasyon alanı, kış aylarında Orta Asya steplerini andıran bembeyaz bir örtüye büründüğünde ziyaretçilerini binlerce yıllık Türk kültürüne doğru bir zaman yolculuğuna çıkarmaktadır. Dondurucu bozkır rüzgarına inat, o devasa kıl çadırların (obaların) içine sığınıp yanan kuzinelerin etrafında ısınmak ve nehrin kıyısındaki karlı ağaçları izlemek; modern çağın betonarme soğukluğundan kaçıp ecdadın kışlık sığınma kültürünü bizzat deneyimlemek isteyenler için muazzam bir atmosfer sunmaktadır.

Kızılırmak üzerinde 19. yüzyılın o endüstriyel estetiğiyle yükselen ve Anadolu’nun ilk demir köprüsü olma unvanını taşıyan bu anıtsal yapı, kış mevsiminde o siyah metal gövdesinin üzerine düşen karlar ve altından akan lacivert nehir sularıyla tam bir sinematografik görünüme bürünmektedir. Dondurucu rüzgarın demir perçinler arasından geçerken çıkardığı ıslık sesini dinleyerek köprü üzerinde yürümek; ziyaretçileri ulaşım tarihinin o zorlu kış yolculuklarına doğru hüzünlü ve etkileyici bir keşfe çıkarmaktadır.

Şehrin hemen girişinde, devasa tankların, topların ve uçaksavarların karlar altında vakur bir ordu gibi dizildiği bu alan; kış aylarının o gri gökyüzü altında Cumhuriyetin o sarsılmaz ve ağır sanayi gücünü en çıplak haliyle sergilemektedir. Dondurucu ayaza meydan okuyarak o devasa çelik namluların üzerine düşen kar tanelerini fotoğraflamak ve bir zamanlar savaş meydanlarında gürleyen bu makinelerin kış uykusundaki o sessiz heybetini incelemek; askeri tarih meraklıları için oldukça maskülen ve etkileyici bir kış yürüyüşü rotasıdır.

Eski bir Rum okulunun asaletini günümüze taşıyan ve kesme taş mimarisiyle dondurucu Keskin rüzgarlarına asırlardır göğüs geren bu tarihi bina, kış mevsiminde o sarp çatısına düşen karlar ve loş ışıklarıyla adeta nostaljik bir eğitim sığınağına dönüşmektedir. Dışarıdaki soğuktan kaçıp bu kalın duvarların ardındaki sıcak atmosfere sığınmak, binanın yüksek tavanlı salonlarında Abdal kültürünün ezgilerini dinlemek; ziyaretçilere geçmişin o disiplinli ama samimi kış sabahlarını ruhunda derin bir sükunetle hissettirmektedir.

Kırıkkale’nin Delice ilçesinde yer alan ve yerin derinliklerinden gelen doğal kaynak sularının kristalleşmesiyle oluşan bu alan, kış aylarında suların donması ve etrafın karla kaplanmasıyla tam bir “Beyaz Çöl” manzarasına bürünmektedir. Tuz kristallerinin o pırıltılı dokusunun bembeyaz kar örtüsüyle birleştiği bu ıssız coğrafyada yürüyüş yapmak; hem doğanın kimyasal mucizesine tanıklık etmek hem de kışın o en steril, en saf ve en şifalı yüzünü dondurucu bir sessizlik içinde keşfetmek isteyenler için eşsiz bir ekolojik rotadır.

Oğuzların Karakeçili aşiretinin yerleşkesi olan bu bölgede, kış aylarında sarp bozkır yamaçlarının ortasında yükselen tarihi yapılar, dondurucu rüzgarlar eşliğinde adeta Türkmen göçlerinin o çetin hatıralarını fısıldamaktadır. Karlar altındaki asırlık caminin o sade ve vakur taş duvarları arasına sığınıp, bozkırın kış uykusuna yattığı bu dönemde manevi bir huzur bulmak; ziyaretçilere Anadolu’nun o en köklü yerleşik kültürünün kış şartlarındaki sarsılmaz direnişini bizzat hissettirmektedir.

Kırıkkale’nin en hakim noktasında yer alan ve kış mevsiminde karla kaplandığında tüm şehri ve Kızılırmak vadisini kuşbakışı izlemek için muazzam bir panoramik balkona dönüşen bu tepe, kışın o sert poyrazına meydan okuyanların adresidir. Dondurucu rüzgarın anıtların arasında uğuldayarak geçtiği o yüksek terasta durup; bir yanda fabrikaların tüten dumanlarını, diğer yanda ise bembeyaz bir örtüye bürünmüş Orta Anadolu bozkırını izlemek, Kırıkkale’nin o ağırbaşlı kışlık silüetini hafızalara kazıyan en klasik şehir ritüelidir.

Kırıkkale’nin yüksek rakımlı dağ eteklerine kurulmuş ve asırlardır maneviyatın sarsılmaz bir kalesi olmuş bu tarihi külliye, kış mevsiminde metrelerce karın altında kalarak tam bir dervişane yalnızlığa bürünmektedir. Dondurucu dağ rüzgarlarından kaçıp, bu asırlık taş duvarların ve türbenin o sıcak, sessiz atmosferine adım atmak; ziyaretçilere Anadolu’nun o zorlu kış şartlarında bile inancın insan ruhunu nasıl sımsıcak tuttuğunu derinden hissettiren ruhani bir inziva sunmaktadır.

Şehrin hemen kıyısında yer alan ve çam ağaçlarından oluşan bu geniş rekreasyon alanı, kış mevsimi geldiğinde üzerine düşen kırağı ve kar örtüsüyle şehrin endüstriyel gürültüsünden tamamen kopmuş, dingin bir İskandinav doğa sığınağına dönüşmektedir. Dondurucu kış rüzgarlarının çam ağaçlarının tepesinde çıkardığı uğultuyu dinleyerek orman içi patikalarda sessiz bir kar yürüyüşü yapmak; metropol insanının doğayla yeniden bağ kurması ve kışın o minimalist, beyaz estetiğini ciğerlerine çekmesi için tasarlanmış kusursuz bir tabiat terapisidir.

Kırıkkale’nin o bıçak gibi kesen kuru ayazında veya Çeşnigir’in rüzgarlı kanyonlarında harcanan enerjiyi, yörenin o bol etli, baharatlı ve sımsıcak lezzetleriyle geri kazanmak, bu yorucu kış tatilinin tartışmasız en ısıtıcı ve efsanevi finalidir. Dışarıdaki eksi derecelerden kaçıp, kuzu eti ve kuyruk yağının taş fırında sebzelerle saatlerce demlenerek piştiği o dumanı tüten efsanevi “Keskin Tava”yı tatmak; ardından bulgur ve etle hazırlanan besleyici “Tuvalak” çorbası ile bedeni şarj etmek, vücudun kış soğuğuna karşı ihtiyaç duyduğu tüm kalkanı anında örmektedir.