
Malatya’da ne yapılır diye sorduğunuzda, alacağınız ilk cevap “kayısı yenir” olacaktır. Bu, bir gerçeğin sadece en tatlı kısmıdır. Malatya, size sadece dünyanın en lezzetli kayısısını değil, aynı zamanda UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmiş, 7000 yıllık bir saray devletinin (Arslantepe) temelini, efsanevi kahraman Battal Gazi’nin ruhunu ve “Kağıt Kebabı” gibi bir gastronomi başyapıtını sunar.
- 1. Malatya’da Ne Yapılır? Kayısının Başkentinde 7000 Yıllık Tarihe ve Lezzete Doyacağınız 17 Deneyim
- 1.1. 1. Arslantepe Höyüğü’nde “İlk Devletin” Doğuşuna Tanıklık Edin (UNESCO)
- 1.2. 2. Battalgazi (Eski Malatya) Surlarında Bir Destanın İzini Sürün
- 1.3. 3. Battalgazi Ulu Camii’nde “İran Mimarisi”nin Anadolu’daki İmzasına Hayran Kalın
- 1.4. 4. Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı’nda Bir Kahve Molası Verin
- 1.5. 5. “Kağıt Kebabı”nı Orijinal Fırınında Yiyin
- 1.6. 6. Şire Pazarı’na Girin ve “Güneşin Altın Yumurtası”nı Tadın
- 1.7. 7. “Analı Kızlı” Çorbası ile Ziyafete Başlayın
- 1.8. 8. “Kiraz Yaprağı Sarması”nın Ekşi Lezzetini Keşfedin
- 1.9. 9. Bir Akşam “Fahri’nin Yeri”nde Tava Yiyin
- 1.10. 10. Levent Vadisi’ndeki Cam Terasta Boşluğa Adım Atın
- 1.11. 11. Gürpınar Şelalesi’nin Buz Gibi Sularıyla Serinleyin
- 1.12. 12. Sultansuyu Harası’nda Asil Atları Sevin
- 1.13. 13. Tohma Kanyonu’nun Üzerindeki Asma Köprüde Yürüyün
- 1.14. 14. Kanalboyu’nda Bir Akşam Yürüyüşü Yapın
- 1.15. 15. Bakırcılar Çarşısı’nda Çekiç Seslerini Dinleyin
- 1.16. 16. Malatya Müzesi’nde Arslantepe’nin Orijinallerini Görün
- 1.17. 17. Fotoğraf Makinesi Müzesi’nde Nostaljik Bir Yolculuğa Çıkın
Malatya’da Ne Yapılır? Kayısının Başkentinde 7000 Yıllık Tarihe ve Lezzete Doyacağınız 17 Deneyim
Eğer siz de bu “güneşin altın yumurtası” ile anılan şehrin derinliklerine inmeye, Fırat’ın kenarındaki kanyonlarda kaybolmaya ve Selçuklu mimarisinin zarafetine dokunmaya hazırsanız, işte size Malatya’da yapmanız gereken 17 eylem dolu deneyim.
Malatya’yı keşfetmek, bir tarih kitabının en eski sayfalarını çevirmek ve Anadolu’nun en cömert sofralarından birine konuk olmak demektir.
1. Arslantepe Höyüğü’nde “İlk Devletin” Doğuşuna Tanıklık Edin (UNESCO)
Bu, Malatya’daki bir numaralı, dünya çapında bir deneyimdir. Burası, Mısır Piramitleri’nden bile eski, M.Ö. 5000’lere dayanan, tarihteki ilk saray devleti yapısının, bürokrasinin ve muhasebenin doğduğu yerdir. O kerpiç sarayın kalıntılarına girin, duvarlardaki renkli figürleri ve o meşhur Aslanlı Kapının (replikaları) önünde durun. 7000 yıl önce bir kralın dünyaya hükmettiği noktadasınız.
2. Battalgazi (Eski Malatya) Surlarında Bir Destanın İzini Sürün
Burası, şehrin asıl kalbidir. Efsanevi kahraman Seyyid Battal Gazinin memleketi olan bu tarihi yerleşkeyi, sur duvarlarını takip ederek yürüyerek gezin. Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı’nın izlerini taşıyan o daracık sokaklarda, bir zamanlar burada yaşanan kahramanlık hikayelerini hayal edin.
3. Battalgazi Ulu Camii’nde “İran Mimarisi”nin Anadolu’daki İmzasına Hayran Kalın
Battalgazi’nin içindeki bu Selçuklu şaheseri, Türkiye’de görebileceğiniz en farklı camilerden biridir. Klasik Osmanlı camilerinden farklı olarak İran Selçuklu mimarisindeki “dört eyvanlı” plana ve o muhteşem firuze ve patlıcan moru çinilerle süslenmiş tuğla minaresine ve kubbesine hayran kalacaksınız.
4. Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı’nda Bir Kahve Molası Verin
Battalgazi’nin tam kalbinde, 1637’de yapılmış bu devasa kervansarayın avlusuna girin. Bir zamanlar İpek Yolu tüccarlarının atlarını bağladığı, geceleri konakladığı o revaklı (kemerli) avluda oturun. Taş duvarların serinliğinde bir yorgunluk kahvesi için ve o tarihi atmosferi soluyun.
5. “Kağıt Kebabı”nı Orijinal Fırınında Yiyin
Bu, Malatya’nın imzasıdır ve bir kebaptan çok daha fazlasıdır. Kuzu etinin, sebzelerle birlikte yağlı bir kağıda sarılıp, mahalledeki taş fırınlara gönderilmesiyle yapılır. Orijinal bir “Malatya Fırın Lokantası”na gidin. Kağıt açıldığında çıkan o buharı ve kokuyu içinize çekin. Yanında gelen taze pideyi o etin suyuna bana bana yiyin.
6. Şire Pazarı’na Girin ve “Güneşin Altın Yumurtası”nı Tadın
Burası Malatya’nın altın borsasıdır. Dünyanın kayısı merkezi olan bu kapalı çarşıya (Şire Pazarı) girin. O baş döndürücü tatlı kayısı kokusunu içinize çekin. Tezgahlardaki onlarca çeşit kayısıyı (özellikle “gün kurusu” ve “islimli” farkını sorun) tadın. Ve mutlaka, o meşhur kayısı dönerini veya kayısı çekirdeği ezmesini deneyin.
7. “Analı Kızlı” Çorbası ile Ziyafete Başlayın
Bu bir çorbadan çok, bir ana yemektir. İçinde irili ufaklı (analı-kızlı) bulgur köfteleri, nohut ve et bulunan bu yoğurtlu, naneli ve doyurucu lezzeti, özellikle esnaf lokantalarında tadın.
8. “Kiraz Yaprağı Sarması”nın Ekşi Lezzetini Keşfedin
Bu, Malatya’ya özgü, başka yerde zor bulacağınız bir lezzettir. Asma yaprağı yerine, taze kiraz yaprağının (veya ayva yaprağı) içine bulgur veya yarma sarılmasıyla yapılır. Genellikle üzerine bol sarımsaklı yoğurt dökülerek, soğuk yenen bu ekşimsi ve farklı lezzeti mutlaka arayın.
9. Bir Akşam “Fahri’nin Yeri”nde Tava Yiyin
Malatya’da “Tava” bir kültürdür. Sac üzerinde, domates, biber ve etin ağır ağır pişmesiyle yapılan bu yemeğin en meşhur adreslerinden olan “Fahri’nin Yeri” gibi salaş ve otantik bir mekana gidin. O cızırdayan sac masanıza geldiğinde, taze ekmekle bu ziyafete ortak olun.
10. Levent Vadisi’ndeki Cam Terasta Boşluğa Adım Atın
Burası Malatya’nın “Grand Canyon”udur. 65 milyon yıllık jeolojik oluşumların olduğu bu 28 km’lik vadiye gidin. 240 metre yükseklikteki o devasa cam seyir terasının üzerine çıkın. Ayaklarınızın altındaki o muazzam boşluğa bakın ve vadinin içindeki ilginç kaya formasyonlarını (mağaraları) izleyin.
11. Gürpınar Şelalesi’nin Buz Gibi Sularıyla Serinleyin
Şehrin sıcağından kaçmak için en ideal yer. Darende yolu üzerindeki bu doğa harikasına gidin. Kayaların arasından 30-40 metreden dökülen şelalenin yarattığı o serin “su buharı”nı (sis) yüzünüzde hissedin. Kenardaki çardaklara oturun ve taze bir alabalık yiyin.
12. Sultansuyu Harası’nda Asil Atları Sevin
Burası, 1865’ten beri safkan Arap atı yetiştiriciliğinin yapıldığı tarihi bir haradır (at çiftliği). O yemyeşil arazide dolaşın, padoklardaki o asil atları ve sevimli tayları sevin. Binicilik tesislerinde ata binmeyi deneyin.
13. Tohma Kanyonu’nun Üzerindeki Asma Köprüde Yürüyün
Darende ilçesindeki Somuncu Baba Külliyesi’nin hemen yanından akan Tohma Çayı’nın yarattığı bu kanyona gidin. Kanyonun içinden akan buz gibi suda ayaklarınızı serinletin ve o sarp kayalıkların üzerindeki asma köprüde yürüyüş yapın.
14. Kanalboyu’nda Bir Akşam Yürüyüşü Yapın
Burası Malatya’nın “İstiklal Caddesi”dir. Şehrin en modern ve en sosyal noktası olan, ortasından bir kanal geçen bu yemyeşil caddede yürüyüş yapın. Şık kafelere oturun, dondurma yiyin ve Malatya’nın genç, dinamik yüzünü görün.
15. Bakırcılar Çarşısı’nda Çekiç Seslerini Dinleyin
Eski Malatya’da değil, modern şehrin merkezinde (Akpınar) yer alan bu tarihi çarşıya girin. O daracık sokaklarda, hala son ustaların elinde dövülen bakır tepsilerin, cezvelerin çekiç seslerini dinleyin. O otantik havayı koklayın ve el yapımı bir hatıra alın.
16. Malatya Müzesi’nde Arslantepe’nin Orijinallerini Görün
Arslantepe’de replikalarını gördüğünüz o devasa aslan heykellerinin ve kabartmaların (steller) orijinallerini görmek için şehir merkezindeki bu müzeye gidin. 7000 yıllık bir medeniyetin eserlerine bu kadar yakından bakmak, gezinizi tamamlayacak.
17. Fotoğraf Makinesi Müzesi’nde Nostaljik Bir Yolculuğa Çıkın
Türkiye’nin en ilginç ve en büyük tematik müzelerinden biri. 1876’dan günümüze, 2000’den fazla fotoğraf makinesinin sergilendiği bu müzeye girin. O körüklü, ahşap, casus kameraların arasında nostaljik bir yolculuk yapın.
Malatya’da ne yapılır sorusunun cevabı, bu şehrin size sunduğu o zengin “denge”de gizlidir. Bir yanda 7000 yıllık Arslantepe’nin tarihi ağırlığı, diğer yanda kayısının tatlı hafifliği; bir yanda Battalgazi’nin destansı ruhu, diğer yanda Kanalboyu’nun modern keyfi… Malatya, sizi her lokmada ve her adımda şaşırtacak, doyurucu bir Anadolu şehridir.





