Rize Kışın Gezilecek Yerler: Ayder’de Termal Kar ve Fırtına Vadisi

Çam ormanlarıyla kaplı bu efsanevi yayla, kış aylarında metrelerce karın altında kalarak Karadeniz’in en popüler ve büyüleyici kış sporları merkezine dönüşmektedir. Ahşap bungalovların bacalarından tüten dumanlar eşliğinde, dondurucu soğuğa inat kaplıca sularına girmek ve çam ağaçlarının arasından süzülen bembeyaz pistlerde kayak yapmak, ziyaretçilerine doğanın en vahşi ve aynı zamanda en konforlu kışlık yüzünü eşsiz bir Karadeniz misafirperverliğiyle sunmaktadır.

Fırtına Vadisi’nin sarp ve ürkütücü kayalıkları üzerinde, denizden yüzlerce metre yüksekte adeta bir kartal yuvası gibi tünemiş olan bu Orta Çağ kalesi, kışın karlar altında kaldığında “Yüzüklerin Efendisi” sahnelerini aratmayan olağanüstü epik ve dramatik bir görünüme bürünmektedir. Dondurucu vadi rüzgarlarının o karanlık taş duvarlar arasında çıkardığı uğultuyu dinleyerek zirveye tırmanmak, tarihin o sarsılmaz savunma mimarisini vahşi doğanın kış uykusuyla harmanlayarak ziyaretçilerin ruhunda sarsıcı bir iz bırakmaktadır.

Kaçkar Dağları’ndan kopup gelen buz gibi suların oluşturduğu bu devasa vadi, kış mevsimi geldiğinde sularının hırçınlığından hiçbir şey kaybetmezken, etrafındaki ormanların kırağı tutmasıyla kusursuz bir kış masalına dönüşmektedir. Vadinin üzerine birer gerdanlık gibi dizilmiş asırlık kemerli taş köprülerin (Şenyuva gibi) karlı silüetleri eşliğinde, dondurucu derenin sesini dinleyerek yürüyüş yapmak, doğanın o durdurulamaz ilkel gücüyle insanın o zarif mimari dokunuşunun kışın o sert şartlarında nasıl ahenk içinde olduğunu kanıtlamaktadır.

Kaçkar Dağları Milli Parkı’nın derinliklerinde yer alan ve bölgenin debisi en yüksek şelalesi olan Palovit, kış aylarında etrafındaki kayaların ve bitki örtüsünün tamamen buz tutmasıyla adeta kristalden bir doğa heykeline dönüşmektedir. Metrelerce yüksekten dökülen dondurucu suların havada yarattığı o soğuk buhar bulutu eşliğinde ormanın o derin ve ıssız sessizliğine gömülmek, ekstrem doğa fotoğrafçıları ve macera tutkunları için Karadeniz’in en vahşi, en gürültülü ve en büyüleyici kışlık doğa sahnelerinden birini yaratmaktadır.

Karadeniz’in gökyüzüne en yakın noktalarından biri olan bu efsanevi yayla, kış mevsiminin o dondurucu ve zorlu günlerinde bulutların üzerine çıkarak ziyaretçilerine tam anlamıyla uçsuz bucaksız, bembeyaz bir sis denizi manzarası sunmaktadır. Ulaşımın metrelerce kar sebebiyle son derece ekstrem bir hal aldığı bu zirvede, sadece bulutların hareketini ve dondurucu rüzgarın sesini dinleyerek dünyadan tamamen izole olmak; doğanın o acımasız ama bir o kadar da ödüllendirici, sürreal ve destansı yüzünü keşfetmek isteyenler için yaratılmış kusursuz bir inziva rotasıdır.

Şehrin tam kalbinde, çay bahçeleriyle çevrili bir tepe üzerinde asırlardır şehre nöbet tutan bu tarihi garnizon, kış mevsiminde kar veya şiddetli Karadeniz yağmurlarıyla yıkandığında son derece ağırbaşlı, hüzünlü ve nostaljik bir görünüme kavuşmaktadır. Kalenin asırlık taş surlarına yaslanıp, aşağıda köpüren hırçın Karadeniz’i ve bacalarından duman tüten Rize sokaklarını o dondurucu rüzgarlar eşliğinde kuşbakışı izlemek, ziyaretçilere hem şehrin çok katmanlı tarihi geçmişini hem de doğanın o melankolik kışlık karakterini derinlemesine hissettiren huzurlu bir sığınak sunmaktadır.

Karadeniz sivil mimarisinin en görkemli ahşap ve taş sentezlerinden biri olan bu 19. yüzyıl konağı, dışarıda fırtınalar koparken Rize’nin köklü etnografik geçmişine sığınmak isteyenler için sımsıcak, iklimlendirilmiş ve kusursuz bir kapalı alan durağıdır. Geniş cumbaları, ahşap işlemeli tavanları ve eski Rize kışlarının o sobalı, samimi yaşam kültürünü yansıtan canlandırmalarıyla dolu odalarında dolaşmak; ziyaretçileri kışın o dondurucu ayazından çekip alarak, Karadeniz insanının o telaşsız, köklü ve estetik ev içi yaşantısına doğru harika bir kültürel zaman yolculuğuna çıkarmaktadır.

Rize’yi Erzurum’a bağlayan ve geçmişte kış aylarında aylarca kapalı kalan bu efsanevi geçit bölgesi, günümüzde dünyanın en uzun tünellerinden biriyle aşılsa da, tünel girişlerindeki o metrelerce yüksekliğe ulaşan devasa kar duvarlarıyla Türkiye’nin en ekstrem kış manzaralarını sunmaya devam etmektedir. Tünelin o devasa mühendislik karanlığından çıkıp bir anda Ovit dağlarının o bıçak gibi kesen ayazına ve göz alabildiğine uzanan beyazlığına adım atmak, insanın doğa ile olan o amansız mücadelesini ve kışın o sert, tavizsiz karakterini en epik haliyle tecrübe ettirmektedir.

Çamlıhemşin’in o sarp tepelerinde, yan yana duran ve kendine has ahşap Karadeniz evleriyle bir kartpostal karesini andıran bu yaylalar, kış mevsiminde tamamen karlar altına gömülerek ulaşılması en zor ama estetik açıdan en büyüleyici “Karlar Ülkesi” inzivalarına dönüşmektedir. Yalnızca kar motorları veya ekstrem yürüyüşlerle ulaşılabilen bu ıssız platolarda, asırlık çam ormanlarının beyaz karanlığında süzülen ahşap evlerin bacalarından çıkan o cılız dumanı izlemek; kalabalıktan, teknolojiden ve şehrin hızından tamamen koparak doğanın o en ilkel, sessiz ve dondurucu kucağına sığınmaktır.

Fındıklı ilçesinin derinliklerinde yer alan ve Karadeniz sivil mimarisinin o muazzam ahşap-taş işçiliğini en bozulmamış haliyle günümüze taşıyan bu tarihi köy, kış mevsiminde karlar altında kaldığında tam bir nostaljik açık hava müzesine dönüşmektedir. Kış yağmurlarının veya karın ıslattığı o devasa tarihi Laz konaklarının arasında, dondurucu rüzgarlar eşliğinde yürüyüş yapmak ve bu asırlık evlerin o geniş çatılarından süzülen kışın o melankolik havasını solumak, yöre halkının o zorlu doğa şartlarına karşı sergilediği estetik ve dayanıklı mimari zekayı derinlemesine hissettirmektedir.

Rize’nin sarp ve buz gibi dağlarının arasına gizlenmiş bu eşsiz şifa merkezi, dışarıda metrelerce kar varken yeryüzüne çıkan yüksek dereceli termal sularıyla bedeni ve ruhu yenileyen kusursuz bir kışlık sığınaktır. Karadeniz’in o dondurucu ayazının vadide uğuldadığı anlarda, çam ormanlarıyla çevrili açık termal havuzlardan yükselen sıcak buhar bulutlarının arasına kendinizi bırakmak; doğanın ateş ve buzu aynı anda sunduğu bu mucizevi atmosferde tüm kış yorgunluğunuzu saniyeler içinde silip atarak, ziyaretçilerine son derece lüks ve şifalı bir dağ inzivası yaşatmaktadır.

Fırtına Vadisi’nin o deli dolu sularının kenarında konumlanan ve dizilere de ev sahipliği yapmış olan bu tarihi ahşap-taş mimarili köy, kış mevsiminde vadinin o sisli ve melankolik atmosferinde tam bir nostalji rotasına dönüşmektedir. Kışın dondurucu rüzgarlarına karşı direnen o meşhur tek kemerli taş köprüsünde yürüyüş yaptıktan sonra, hemen nehir kenarındaki asırlık ahşap kahvehaneye sığınıp yanan odun sobasının başında demli bir Karadeniz çayı yudumlamak; modern dünyadan tamamen koparak o eski, telaşsız ve sıcak Karadeniz kışlarına doğru hüzünlü ve estetik bir zaman yolculuğu yapmanızı sağlamaktadır.

Güneysu ilçesinde, bulutları delen sarp bir dağın tam zirvesine bir kartal yuvası gibi inşa edilmiş olan bu anıtsal cami, kış aylarında karla kaplandığında ve zirveye sis çöktüğünde adeta gökyüzünde süzülen bir mabedi andırarak son derece mistik ve görkemli bir manzara sunmaktadır. Çam ormanları arasından kıvrılarak çıkılan bu 1130 rakımlı tepede, dışarıdaki bıçak gibi kesen kış ayazından korunarak caminin o manevi atmosferine sığınmak ve terasından karlar altındaki Rize vadilerini uçsuz bucaksız bir şekilde izlemek, insanı doğanın haşmeti karşısında derin bir tefekküre ve huzura davet etmektedir.

Şehrin tam kalbinde yer alan ancak yüksek konumuyla Rize’ye panoramik bir pencereden bakan bu devasa botanik parkı, kış mevsiminde çay bitkilerinin üzerine taze kar düştüğünde ortaya çıkan o yeşil ve beyazın kusursuz uyumuyla ziyaretçilerini büyülemektedir. Karadeniz’in o deli rüzgarlarına karşı seyir teraslarında yürüyüş yapıp, şehrin limanına çöken o puslu kış griliğini izledikten sonra, parkın içerisindeki tesislere girip henüz fabrikadan çıkmış en taze Rize çayını sıcacık yudumlamak, kış aylarında şehirden çok uzaklaşmadan Karadeniz ruhunu hissetmek için tasarlanmış harika bir kısa moladır.

Çamlıhemşin’in derinliklerine doğru uzanan ve Kaçkar Dağları’nın o ulaşılması güç eteklerinde yer alan bu iki efsanevi doğa harikası, kış mevsimi geldiğinde metrelerce karın altında kalarak sivil dünyanın tüm kargaşasından tamamen izole olmuş, destansı bir buzul çağı inzivasına dönüşmektedir. Kışın bu sarp vadilere ulaşmak ekstrem doğa şartlarına meydan okumayı gerektirse de; donmuş derelerin sesi eşliğinde, o eski Hemşin ahşap evlerinin karlar altındaki ıssızlığını ve yalnızlığını fotoğraflamak, adrenalin ve keşif tutkunları için Türkiye’deki en vahşi ve en şiirsel kışlık yeryüzü cennetlerinden birini sunmaktadır.

Pazar ilçesi sahilinde, Karadeniz’in hırçın sularının tam ortasında minik bir kayalık adacık üzerinde asırlarca fırtınalara direnmiş olan bu yalnız ve gizemli kale, kış mevsiminde köpüren dev dalgaların dövdüğü anlarda kelimenin tam anlamıyla destansı bir Orta Çağ masalına dönüşmektedir. Dondurucu Karadeniz lodosunun estiği puslu bir kış gününde sahil kenarına geçip, kalenin o siyah taş duvarlarına çarparak metrelerce yükselen dalgaları teleobjektifle fotoğraflamak; denizin gücünü ve tarihin o sarsılmaz direnişini aynı kadrajda birleştirerek ziyaretçilerin ruhunda derin bir melankoli ve hayranlık uyandırmaktadır.

Dışarıda Karadeniz’in o dondurucu ve nemli rüzgarları eserken, Rize’nin köklü tekstil kültürünü yaşatan bu tarihi el tezgahlarının bulunduğu atölyelere sığınmak, şehri efor sarf etmeden ve üşümeden keşfetmek isteyenler için harika bir kapalı alan etkinliğidir. Ahşap tezgahların çıkardığı o ritmik dokuma sesleri arasında dolaşırken, kenevir ipliğinin ustaların ellerinde nasıl o zarif ve asırlık “Feretiko” bezlerine dönüştüğünü sıcacık bir ortamda izlemek; kış tatilinin o durağan ritmine çok yakışan, Karadeniz kadınının asırlık el emeğine saygı duruşunda bulunduğunuz nostaljik bir kültür rotasıdır.

Çayeli’nin sarp ormanlarına gizlenmiş ve dikey bir kaya bloğundan metrelerce aşağıya bembeyaz köpükler halinde dökülen bu görkemli doğa harikası, kış mevsiminde artan kar ve yağmur sularıyla debisini zirveye taşıyarak adeta ormanın içinde kükreyen beyaz bir canavara dönüşmektedir. Etrafını saran kış ağaçlarının kırağı tutmuş dalları arasından şelalenin döküldüğü gölete doğru ilerlemek ve suyun o şiddetli çarpışmasıyla etrafa saçılan dondurucu su zerreciklerinin yüzünüze vurması, ziyaretçilere Karadeniz kışının o evcilleştirilemez, vahşi ve gürültülü gücünü iliklerine kadar hissettiren muazzam bir doğa macerasıdır.

Dünyaca ünlü balıyla bilinen ve İkizdere’nin o gökyüzüne değen zirvelerinde yer alan bu efsanevi plato, kış mevsimi geldiğinde metrelerce kalınlıktaki kar örtüsüyle dış dünyadan tamamen koparak kelimenin tam anlamıyla derin bir kış uykusuna yatan destansı bir yeryüzü inzivasına dönüşmektedir. Kış aylarında bu bölgeye sadece ekstrem doğa sporcuları veya özel turlarla ulaşılabiliyor olsa da; o sarp vadilerin, buz tutmuş şelalelerin ve kara gömülmüş ahşap yayla evlerinin yarattığı o mutlak, dondurucu sessizlik, doğanın o acımasız ve vahşi saflığını arayanlar için Türkiye’deki en epik kışlık meydan okumalardan birini vadetmektedir.

Kaçkar Dağları’nın dondurucu rüzgarlarında harcanan enerjiyi, Karadeniz’in o bol tereyağlı ve sımsıcak lezzetleriyle geri kazanmak, bu yorucu kış tatilinin tartışmasız en ödüllendirici, en sıcak ve damak çatlatan final aşamasıdır. Eksi derecelerdeki ayazdan kurtulup, bakır tavada uzayan ve fıkırdayan o efsanevi “Muhlama”ya mısır ekmeği banmak; ardından taş fırınlarda bakır tencerelerde pişen meşhur “Rize Kavurması”nı tatmak ve şerbetli ince yufkanın karabiberle buluştuğu sıcacık “Laz Böreği” ile bedeni şarj etmek, vücudun o amansız kış soğuğuna karşı ihtiyaç duyduğu tüm enerjiyi en geleneksel şekilde sunmaktadır.