Iğdır’da Ne Yapılır? Mutlaka Yaşamanız Gereken 18 Harika Deneyim

Iğdır’da ne yapılır diye sorduğunuzda, alacağınız cevap bir yanda Ağrı Dağı’sının heybetinden, diğer yanda Gökkuşağı Tepeleri’nin renklerinden gelir. Burası, Türkiye haritasında genellikle küçük bir nokta olarak görülse de, coğrafi önemi, saklı tarihi ve Azeri, Fars ve Anadolu kültürlerinin harmanlandığı eşsiz mutfağıyla devasa bir deneyim vaat eder.

Iğdır’da Ne Yapılır? “Güneşin Doğduğu Şehir”de 18 Unutulmaz Deneyim

Bu şehir, size bir yanda 100 yıllık tuz mağaralarını, diğer yanda dünyanın en büyük ikinci meteor çukurunu sunar. Eğer siz de bu “Serhat Şehri”ni, “görmek” ile yetinmeyip “yaşamanızı” sağlayacak, sınır tanımayan, eylem dolu bir rehber arıyorsanız, başlıyoruz.

1. Ağrı Dağı’nın (Ararat) Görkemli Yüzünü Selamlayın

Bu, Iğdır’daki bir numaralı eylemdir. Türkiye’nin en yüksek dağı olan efsanevi Ağrı Dağı’nın %65’i Iğdır sınırları içindedir.

Mardin Tarihi Yerler Rehberi: Taşın Şiiri (Dara & Deyrulzafaran)

×

Ne Yapmalı: Ağrı Dağı’na tırmanmak özel izinler ve profesyonellik gerektirse de, onun varlığını hissetmek için zirveye çıkmanıza gerek yok. Özellikle güneşin doğduğu veya battığı “altın saatler”de, ovanın ortasından bir tanrı gibi yükselen o 5.137 metrelik zirvenin, o başı dumanlı heybetini izleyin. Bu, Nuh Tufanı’ndan bu yana anlatılan efsanelerin merkezine bakmaktır.

2. Tuzluca Tuz Mağaraları’nda Yerin Altındaki “Tuz Sarayı”na Girin

Burası, Iğdır’ın en şaşırtıcı ve en popüler doğa harikasıdır. 55 dönümlük bir alana yayılan bu kaya tuzu mağaraları, Türkiye’nin 100 yıllık tuz ihtiyacını karşılayabilecek bir rezerve sahip.

Ne Yapmalı: O devasa, kamyonların bile içine girdiği tünellerin (galerilerin) içinde yürüyün. O kristalize tuz duvarlarına dokunun. Astım ve solunum yolu hastalıklarına iyi geldiğine inanılan o şifalı ve sabit sıcaklıktaki havayı derin derin içinize çekin.

3. “Gökkuşağı Tepeleri”nde (Tuzluca) Bir Renk Paletinin İçinde Yürüyün

Burası, Iğdır’ın “Arizona”sı veya “Peru”sudur. Volkanik küllerin ve minerallerin milyonlarca yılda oluşturduğu bu tepeler, kırmızı, sarı, kahverengi ve yeşilin binbir tonunu bir arada sunar.

Ne Yapmalı: Özellikle gün batımına yakın bir zamanda bu tepelere gidin. O yumuşak ışıkta daha da belirginleşen renklerin arasında yürüyüş yapın ve kendinizi adeta bir ressamın paletinin içindeymiş gibi hissederek muhteşem fotoğraflar çekin.

4. Dünyanın En Büyük İkinci “Meteor Çukuru”na Bakın

Evet, yanlış duymadınız. 1892 yılında, İran sınırına yakın bir noktaya düşen bir göktaşının yarattığı bu çukur, dünyanın en büyük ikinci meteor çukurudur.

Ne Yapmalı: Karakoyunlu ilçesinden Korhan Yaylası’na doğru ilerleyin ve o 60 metre derinliğinde, 35 metre genişliğindeki devasa boşluğun kenarında durun. Evrenden gelen bir parçanın, yeryüzünde nasıl bir iz bıraktığına bu ıssız bozkırın ortasında tanıklık edin.

5. “Türkiye’nin En Doğu Ucu”na (Dilucu) Ayak Basın

Burası, coğrafi bir “ilk”tir. Iğdır’ın Aralık ilçesindeki Dilucu Sınır Kapısı, Türkiye’nin en doğu ucudur. Güneşin, Türkiye’de ilk doğduğu yerdesiniz.

Ne Yapmalı: “Üç Ülkeye Sınır” (Ermenistan, Azerbaycan/Nahçıvan, İran) olan bu stratejik kavşak noktasına gidin. Aras Nehri’nin kıyısında durun ve “Türkiye’nin en doğusundayım” demenin o sembolik gururunu yaşayın.

6. Balıklı Göl’de (Taşlıca) Zirvede Bir Vaha Keşfedin

Ağrı Dağı’nın eteklerinde, 2.241 metre rakımda saklı kalmış bir doğa harikası.

Ne Yapmalı: O zorlu ama keyifli yolu göze alıp bu yüksek rakımlı göle çıkın. O berrak suda yaşayan kırmızı benekli alabalıkları görün. Gölün kenarında piknik yapın ve Ağrı Dağı’nın eteğindeki bu muazzam sükunetin tadını çıkarın.

7. İrem Bağları’nda “Cennet”in Rivayetini Dinleyin

Iğdır Ovası, mikroklima iklimi sayesinde bir “meyve bahçesi”dir. Rivayete göre, Nuh Tufanı sonrası Hz. Nuh’un gemisinin durduğu yerin yakınındaki bu bereketli bağlar, “İrem’in Cennet Bahçeleri” olarak anılır.

Ne Yapmalı: O meşhur kayısı (Iğdır’ın “aprikot”u meşhurdur), elma ve şeftali bahçelerinin arasında dolaşın. O bereketli toprağın ve mikroklima iklimin yarattığı bu vahanın keyfini sürün.

8. Harmandöven (Ejder) Kervansarayı’nda Bir Selçuklu Şaheserine Dokunun

Burası, Iğdır’ın en önemli tarihi yapısıdır. 12. yüzyılda Selçuklular tarafından, İpek Yolu üzerine inşa edilmiş bu kervansaray, muazzam bir taş işçiliğine sahiptir.

Ne Yapmalı: O devasa taç kapının önünde durun ve o geometrik desenlere, ejder figürlerine hayran kalın. Kervansarayın avlusuz, uzun koridorlu mimarisini inceleyerek bir zamanlar burada konaklayan tüccarları ve yolcuları hayal edin.

9. Karakoyunlu “Koç Başlı Mezar Taşları” Açık Hava Müzesi’ni Gezin

Burası, Türklerin Orta Asya’dan getirdiği en otantik geleneklerden birinin anıtıdır. Karakoyunlular döneminden kalma bu mezarlıkta, kahramanlığı ve yiğitliği simgeleyen koç başı şeklinde yontulmuş yüzlerce mezar taşı bulunur.

Ne Yapmalı: Karakoyunlu ilçesindeki bu açık hava müzesinde dolaşın. O siyah bazalt taşların üzerine işlenmiş figürleri, kılıç, kalkan kabartmalarını ve o koç boynuzlarının heybetini inceleyin.

10. Karakale Harabesi’nde (Urartu) Sınırın Sıfır Noktasından Tarihe Bakın

Ermenistan sınırının sıfır noktasında, Aras Nehri’ne hakim bir tepede kurulmuş bu Urartu kalesi, bölgenin ne kadar kadim bir yerleşim yeri olduğunu kanıtlar.

Ne Yapmalı: O sarp tepedeki kale kalıntılarına tırmanın (izin almanız gerekebilir). Zirveden, tam karşınızdaki Ermenistan topraklarını ve Aras Nehri’nin çizdiği o keskin sınırı izleyin.

11. Şehit Türkler Anıtı ve Müzesi’nde Bir Yakın Tarih Yüzleşmesi Yaşayın

Türkiye’nin en yüksek anıtlarından (43.5 metre) biri olan bu yapı, 1915-1920 yılları arasında bölgede yaşanan trajik olayları ve Ermeni mezalimini anmak için yapılmıştır.

Ne Yapmalı: O gökyüzüne uzanan beş kılıçtan oluşan anıtın heybetine tanıklık edin. Altındaki müze bölümüne girerek o döneme ait belgeleri, fotoğrafları ve o acı dolu tarihi yüzleşmeyi yaşayın.

12. “Bozbaş” Yemeğini Orijinal Toprak Tasında Yiyin

Bu, Iğdır’ın “Mahreç İşaretli” (coğrafi tescilli), bir numaralı imzasıdır. Kuzu inciği (pöç), nohut (veya lepe), zerdeçal (sarı kök) ve patatesin, taş fırınlarda veya güveçlerde saatlerce ağır ağır pişirilmesiyle yapılan, şifa dolu bir yemektir.

Ne Yapmalı: Bu işi yapan otantik esnaf lokantalarına (Örn: İranlılar Saray Lokantası) gidin. Önünüze gelen o bakır maşrapadaki veya tastaki yemeği, tırnak pideyi suyuna bana bana yiyin.

13. “Taş Köfte”nin Farklı Lezzetini Deneyin

Bu, bildiğiniz köftelere benzemez. Zırhla çekilmiş etin, “lepe” (sarı mercimek), pirinç, zerdeçal ve çeşitli baharatlarla yoğrulup, haşlanarak yapıldığı, sulu bir köfte yemeğidir.

Ne Yapmalı: Yöresel yemek yapan lokantalarda bu farklı ve doyurucu köfteyi arayın. O zerdeçalın verdiği sarı rengi ve lepe’nin kattığı farklı dokuyu keşfedin.

14. “Lepeli Ekşili Pilav” ile Sofranızı Zenginleştirin

Iğdır pilavı “lepe”siz (sarı mercimek) düşünülemez. Bu pilav, et suyu, “lepe”, zerdeçal ve bazen ekşi tat vermesi için erik kurusu katılarak yapılan, zengin ve aromatik bir pilavdır.

Ne Yapmalı: Bozbaş veya diğer et yemeklerinin yanına mutlaka bu yöresel pilavdan söyleyin.

15. Iğdır Usulü “Kuymak”ın Tadına Bakın

Karadeniz kuymağından tamamen farklıdır. Bu, un, tereyağı ve zerdeçal (sarı kök) ile yapılan, helva kıvamında bir yemektir.

Ne Yapmalı: Kahvaltıda veya bir ara öğün olarak bunu arayın. Asıl olayı, üzerine dökülen “Kepleme”dir (Nabat şekeri, tarçın ve çeşitli baharatlardan oluşan bir İran karışımı). Bu farklı lezzeti mutlaka deneyin.

16. “Katlet” (Kafkas Usulü Köfte) Yiyin

Kafkas mutfağından Iğdır’a miras kalan bu lezzet, patates püresi ile kıymanın harmanlanıp, galeta ununa bulanarak kızartıldığı bir köfte (kotlet) türüdür.

Ne Yapmalı: Esnaf lokantalarında veya ev yemeği mekanlarında, bu farklı ve lezzetli köfteyi tadın.

17. “Patlıcan Reçeli” ile Kahvaltınıza Şaşkınlık Katın

Iğdır’ın en ilginç ve en meşhur tatlısı. Küçük, körpe patlıcanların kireç kaymağında bekletilip, şekerle kaynatılmasıyla yapılan bu reçel, kahvaltıların yıldızıdır.

Ne Yapmalı: Çarşıdaki yerel ürün satıcılarından veya kahvaltı salonlarından bu eşsiz reçeli tadın. O kıtır kıtır patlıcan dokusunun nasıl bir tatlıya dönüştüğüne hayret edin ve evinize götürmek için bir kavanoz alın.

Iğdır’da ne yapılır sorusunun cevabı, bu şehrin “uçlarda” yaşayan karakterinde gizlidir. Bir yanda Ağrı Dağı’nın görkemli zirvesi, diğer yanda Tuz Mağaraları’nın derinliği; bir yanda Gökkuşağı Tepeleri’nin canlı renkleri, diğer yanda Bozbaş’ın derin lezzeti… Iğdır, Türkiye’nin en doğu ucunda, size hem coğrafi hem de kültürel bir keşif vaat eder.