Elazığ’da Ne Yapılır? Mutlaka Yaşamanız Gereken 18 Harika Deneyim

Elazığ’da ne yapılır diye sorduğunuzda, alacağınız cevap bir “Çayda Çıra” mumunun ışığında, bir “Kürsübaşı” gecesinin müziğinde ve Hazar Gölü’nün “batık şehri”nin sularında gizlidir. Burası, genellikle komşularının (Diyarbakır, Malatya) gölgesinde kalmış gibi görünse de, Anadolu’nun en köklü devletlerine (Urartu, Artuklu) ev sahipliği yapmış, depremlerle sınanmış ama o “Gakgoş” ruhunu asla kaybetmemiş, derin bir şehirdir.

Elazığ’da Ne Yapılır? “Gakgoşlar Diyarı”nda Tarih, Lezzet ve Fırat Dolu 18 Unutulmaz Deneyim

Bu şehir, size bir yanda 5000 yıllık bir “Süt Kalesi”ni, diğer yanda “Buzda Dans” gibi eşsiz bir lezzeti ve bir başka yanda da Fırat’ın yarattığı o muazzam göllerin mavisini sunar. Eğer siz de bu “Harput” mirasçısı şehri, “görmek” ile yetinmeyip “yaşamanızı” sağlayacak, sınır tanımayan, eylem dolu bir rehber arıyorsanız, başlıyoruz.

1. Harput Kalesi’ne (Süt Kalesi) Tırmanın ve Bin Yıllık Manzaraya Hükmedin

Bu, Elazığ’daki bir numaralı, en ikonik eylemdir. Urartulardan Bizans’a, Artuklulardan Osmanlı’ya uzanan bu devasa kale, şehrin 5000 yıllık hafızasıdır.

Mardin’den Ne Alınır? Telkari Gümüşten Mavi Badem Şekerine 12 Büyüleyici Hediye

×

Ne Yapmalı: O sarp yokuşu tırmanın ve kalenin burçlarına çıkın. Buradan, bir yanda modern Elazığ Ovası’nı, diğer yanda Keban Baraj Gölü’nün o muazzam mavisini 360 derece izleyin. Kalenin harcının su kıtlığında süt ile karıldığı “Süt Kalesi” efsanesini yerinde dinleyin.

2. Harput Ulu Camii’nde “Pisa Kulesi”ne Rakip “Eğri Minare”yi Görün

Anadolu’nun en eski camilerinden biri olan bu Artuklu (1157) başyapıtı, mimarisiyle sizi şaşırtacak.

Ne Yapmalı: Caminin o sakin avlusuna girin. Sade ama etkileyici mimarisini inceleyin. Ardından, gözünüzü hemen minaresine çevirin. O 7.5 derecelik belirgin eğriliği ile İtalya’daki Pisa Kulesi’ne nasıl meydan okuduğunu bizzat görün.

3. Tarihi Harput Evleri Arasında (Şefik Gül) Nostaljik Bir Yürüyüş Yapın

Harput, sadece kaleler ve camilerden ibaret değildir. Burası, yaşayan bir “SİT” alanıdır.

Ne Yapmalı: O arnavut kaldırımlı, daracık sokaklara dalın. O klasik, cumbalı, “hayat” denilen iç avlulu, taş ve kerpiç karışımı tarihi Harput evlerini arayın. Restore edilerek müze ve kültür evine dönüştürülen Şefik Gül Kültür Evine girerek o dönemin zarafetini yaşayın.

4. Arap Baba Türbesi’nde (ve Mescidi) Selçuklu Mimarisine ve Efsaneye Dokunun

Harput’un en önemli manevi duraklarından biri. Artuklu döneminden kalma bu türbe, hem mimarisi hem de efsanesiyle ünlüdür.

Ne Yapmalı: O zarif taş işçiliğine sahip türbenin içine girin. Bir zamanlar burada “bozulmayan bir cesedin” (veya mumyanın) bulunduğuna dair o meşhur Arap Baba efsanesini dinleyin ve o mistik atmosferi soluyun.

5. “Çayda Çıra” Efsanesinin ve “Kürsübaşı” Geleneğinin Ruhunu Hissedin

Elazığ, Türkiye’nin en zengin müzik kültürlerinden birine (“Harput Müziği”) sahiptir. O meşhur “Çayda Çıra” (ellerde mumlu tabaklarla oynanan) halayı, bir düğün efsanesinden doğmuştur.

Ne Yapmalı: Bir otelin (veya Harput’taki konakların) düzenlediği otantik bir Kürsübaşı gecesine (Gaziantep’in Sıra Gecesi’nin Elazığ versiyonu) katılın. O köz ateşindeki “kürsü”nün etrafında toplanın, Harput müziğinin o ağırbaşlı makamlarını dinleyin ve o meşhur “Çayda Çıra” gösterisini izleyin.

6. Hazar Gölü Kıyısında (Sivrice) Bir “Göl Denizi”nde Yüzün

Burası, Elazığ’ın “denizi”dir. Tektonik bir göl olan Hazar, tertemiz suları ve plajlarıyla “Doğu’nun Rivierası” gibidir.

Ne Yapmalı: Sivrice ilçesindeki halk plajlarından veya tesislerden birine gidin. O berrak, sodasız ve serin “göl denizi”nde yüzmenin keyfini çıkarın. Göl kenarındaki restoranlarda gün batımına karşı oturun.

7. Hazar Gölü’ndeki “Batık Şehir”in Sualtı Kalıntılarını Keşfedin

Hazar Gölü’nün en büyük sırrı, sularının altında yatan 4000 yıllık o “Batık Şehir”dir. (Kiklopların şehri olduğuna inanılır).

Ne Yapmalı: Bir tekne turuna katılın. O sakin suda ilerlerken, teknenin altından veya suyun yüzeyinden, o batık kilisenin (veya kale kalıntılarının) o gizemli silüetini görmeye çalışın.

8. Keban Baraj Gölü’nün O Muazzam Büyüklüğüne “Seyir Tepesi”nden Bakın

Türkiye’nin en büyük yapay göllerinden biri olan Keban, Fırat’ın gücünün bir anıtıdır.

Ne Yapmalı: Keban ilçesine gidin ve baraj gövdesinin hemen üzerindeki Seyir Tepesine çıkın. O uçsuz bucaksız, fiyort benzeri su kütlesinin, dağların arasındaki o masmavi yayılışını izleyin ve Fırat’ın ne kadar devasa bir güce dönüştüğüne tanıklık edin.

9. Çırçır Şelalesi’nde (Keban) “Buz Gibi Alabalık” Yiyin

Burası, Keban Barajı’nın hemen altında, baraj kapaklarından boşalan suyun yarattığı, Türkiye’nin en genç ve en gür şelalelerinden biridir.

Ne Yapmalı: O devasa suyun gürültüsünün ve serinliğinin tam yanına kurulmuş Alabalık Restoranlarından birine oturun. O buz gibi Fırat suyunda yetişen taze alabalıktan sipariş edin ve o adrenalin dolu manzara eşliğinde yemeğinizi yiyin.

10. Hazarbaba Dağı’na Çıkarak Göle Karşı Kayın (Mevsimindeyse)

Hazar Gölü’ne adını veren o görkemli dağ, 2347 metre yüksekliğindedir ve zirvesinde bir kayak merkezi barındırır.

Ne Yapmalı:Kışın giderseniz, Hazarbaba Kayak Merkezi’ne çıkın ve ayaklarınızın altındaki Hazar Gölü manzarasına karşı kaymanın o eşsiz keyfini yaşayın. Yazın giderseniz, o keskin dağ havasını solumak ve manzarayı izlemek için zirveye tırmanın.

11. Şire Pazarı’na Girin ve Orijinal “Orcik” (Cevizli Sucuk) Tadın

Bu, Elazığ’ın “enerji bombası” ve en meşhur hediyeliğidir. Cevizin, dut pekmezine batırılıp kurutulmasıyla yapılan bu lezzet, Malatya’nın “köme”sinden farklı bir karaktere sahiptir.

Ne Yapmalı: Kapalı Çarşı’nın yanındaki Şire Pazarına girin. O baş döndürücü pekmez ve ceviz kokusunu içinize çekin. Taze yapılmış Orcik (veya fıstıklı, bademli versiyonları) ve Pestil tadımı yapın.

12. “Kofik” (Kuru Dolma) ve “Sırın” Yemeğini Deneyin

Elazığ mutfağının imzaları. “Kofik”, kurutulmuş patlıcan veya bibere verilen isimdir.

Ne Yapmalı: Yöresel yemek yapan otantik lokantalara (Örn: Elazığ Mutfağı) gidin. Bol ekşili, sumaklı o meşhur Kofik Dolmasını (Kuru Patlıcan Dolması) tadın. Veya, incecik yufkaların rulo yapılıp, üzerine yoğurt ve kızgın tereyağı dökülmesiyle yapılan o muazzam Sırın (veya Gömbe) yemeğini sipariş edin.

13. “Harput Köftesi”nin (Büyük Köfte) Ekşili Lezzetine Bakın

Bu, Elazığ’ın en meşhur sulu yemeğidir. İnce bulgur, kıyma, soğan ve reyhanla yoğrulan devasa köftelerin, domatesli, soğanlı ve sumak ekşili bir sosta pişirilmesiyle yapılır.

Ne Yapmalı: Esnaf lokantalarında, bu “ana yemek” gücündeki, doyurucu ve hafif ekşimsi lezzeti, yanında taze pideyle birlikte tadın.

14. “Buzda Dans” (Pekmezli Buz) ile Serinleyin

Burası Elazığ’a özgü, eşi benzeri olmayan bir tatlıdır. Bir tür “Buz Helvası”.

Ne Yapmalı: Özellikle yaz aylarında, Harput’taki veya merkezdeki tatlıcılarda bu lezzeti arayın. Karsambaç (buz rendesi) üzerine, dut pekmezi, tereyağı ve bol ceviz dökülmesiyle yapılan bu “Buzda Dans” ile serinleyin.

15. “Ağın Leblebisi”ni Sıcak Sıcak Yiyin

Elazığ’ın Ağın ilçesi, Türkiye’nin en iyi ve en farklı leblebilerinden birini üretir. Sırrı, odun ateşinde ve kumda kavrulmasıdır.

Ne Yapmalı: Ağın ilçesine gidin (veya merkezdeki kuruyemişçilerde tazesini arayın). O meşhur, kumda kavrulmuş sıcak leblebinin tadına bakın.

16. Kapalı Çarşı’da Dolaşın ve “Ağın Bezi”ni Arayın

Eski Elazığ’ın kalbinin attığı yer. Bu tarihi çarşı, hala otantikliğini koruyan bir esnaf merkezidir.

Ne Yapmalı: O hareketli, dar sokaklara dalın. Orcikçilerin, peynircilerin, bakırcıların ve Ağın Bezi (veya “çit” denilen el dokuması) satan dükkanların arasına karışın.

17. Elazığ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi’nde Urartu Mirasını Görün

Harput’ta ve höyüklerde gördüğünüz o 5000 yıllık tarihin kanıtlarını görmek için bu müzeye gidin.

Ne Yapmalı: Urartu, Hitit ve Roma dönemlerinden kalma o muazzam eserleri, sikkeleri ve mühürleri inceleyin. Etnografya bölümünde ise, “Kürsübaşı” geleneğini ve o zengin “Gakgoş” kültürünü yansıtan eşyaları görün.

18. Palu’nun Tarihi Köprüsü ve Urartu Kalesi’nin İzini Sürün (Bonus Görev)

Eğer vaktiniz bolsa ve yoldan çekinmiyorsanız, Elazığ’ın en tarihi ilçelerinden Palu’ya gidin.

Ne Yapmalı: Murat Nehri üzerinde, Roma/Selçuklu döneminden kalma o devasa Tarihi Palu Köprüsünün üzerinden yürüyün. Ardından, sarp bir kayalığın üzerine kurulmuş Palu Kalesine tırmanın ve o meşhur Urartu Kaya Yazıtını (Menua’nın Yazıtı) arayın.

Elazığ’da ne yapılır sorusunun cevabı, bu şehrin “Gakgoş” lakaplı insanının mertliğinde, Harput’un tarihi ağırlığında ve Fırat’ın “Cansuyu” verdiği lezzetlerde gizlidir. Bir yanda Hazar Gölü’nün mavisi, diğer yanda Orcik’in tatlılığı; bir yanda Süt Kalesi’nin efsanesi, diğer yanda Ulu Cami’nin eğri minaresi… Elazığ, size “gerçek” ve “samimi” bir Anadolu deneyimi vaat eder.