Kırşehir’de Ne Yapılır? Mutlaka Yaşamanız Gereken 16 Harika Deneyim

Bu, Kırşehir’deki bir numaralı kültürel deneyimdir. Burası, sadece Neşet Ertaş’a değil, Muharrem Ertaş’tan Çekiç Ali’ye kadar tüm “Anadolu Abdalları” geleneğine adanmış yaşayan bir müzedir.

• Ne Yapmalı: O muazzam binanın içine girin. Sazın ve sözün bu topraklarda nasıl bir “gönül meselesi” olduğunu anlatan balmumu heykellerini, ozanların kişisel eşyalarını ve sazlarını görün. Eğer şanslıysanız, binanın içindeki “Bozlak” atölyelerinden veya anma programlarından birine denk gelin. O acıyı, sevinci ve isyanı gırtlağından dünyaya haykıran bu müziğin, neden Kırşehir’in ruhu olduğunu bizzat hissedin.

Neşet Ertaş’ın, “Ayak turabı (tozu) olayım” dediği babası Muharrem Ertaş’ın ayakucuna defnedildiği o mütevazı mezarlığa gidin. Burası bir anıt mezardan çok, bir “ziyaret” yeridir.

• Ne Yapmalı: Bağbaşı Mezarlığı’ndaki o sade mezar taşının önünde durun. Mezar taşındaki, ustanın kendi el yazısıyla yazılmış o meşhur “Sakin ol ha, insanoğlu. İncitme canı, incitme” sözlerini okuyun. Bozkırın ortasında, bu büyük ustanın felsefesine sessizce kulak verin.

Kırşehir, aynı zamanda “Ahilik” teşkilatının, yani Anadolu esnaf ve zanaatkar birliğinin başkentidir. Ahi Evran-ı Veli, bu teşkilatın kurucusu ve piridir.

• Ne Yapmalı: 14. yüzyılda yapılan bu külliyeye (cami ve türbe) girin. Sadece bir türbe ziyareti yapmayın. “Ahilik” felsefesinin ne olduğunu (dürüstlük, kardeşlik, kaliteli işçilik) düşünün. Günümüzdeki “esnaflık” kültürünün 800 yıl önce bu topraklarda nasıl bir ahlak temeline oturtulduğunu hissedin.

Burası Kırşehir’in en ikonik yapısıdır ve bir mimari harikasıdır. 1272 yılında, bir medreseden çok, bir astronomi gözlemevi olarak inşa edilmiştir.

• Ne Yapmalı: O muazzam, Selçuklu taş işçiliğinin eseri olan taç kapıdan içeri girin. Medresenin ortasındaki kuyuya (o dönemde yıldızların yansımasını incelemek için kullanıldığı rivayet edilir) ve çatısındaki açık kubbeye (gözlem kulesi) bakın. Avludaki sütunların bazılarının, antik Roma yapılarından (roket şeklinde) devşirildiğini fark edin. 750 yıl önce bozkırın ortasında yıldızların incelendiği bir okulda olduğunuzu bilmek tüylerinizi diken diken edecek.

Kırşehir’deki en şaşırtıcı ve en uluslararası durak. Japon Prens Takahito Mikasa’nın desteğiyle, 30 yılı aşkın süredir kazılan bir höyük ve yanına kurulmuş muazzam bir müze.

• Ne Yapmalı: Önce, höyüğün tam karşısına, Japonya dışındaki en büyük Japon bahçelerinden biri olan Mikasanomiya Anı Bahçesine girin. O bonsailerin, göletlerin ve minimalist peyzajın ortasında, bozkırda olduğunuzu unutun. Ardından, höyük şeklinde tasarlanmış o muhteşem Arkeoloji Müzesine girin. Hititlerden Friglere, 4000 yıllık bir tarihin nasıl katman katman ortaya çıkarıldığına şahit olun.

Şehir merkezindeki bu modern müzeyi atlamayın. Kaman’da gördüklerinizin bir tamamlayıcısı olarak, Kırşehir coğrafyasının tüm tarihini burada bulacaksınız.

• Ne Yapmalı: Asurlardan Hititlere, Roma’dan Selçuklu ve Osmanlı’ya kadar bölgeden çıkan arkeolojik eserleri inceleyin. Ama asıl olarak, Etnografya salonuna zaman ayırın. “Abdallık” geleneğine, Ahi Evran kültürüne ve Kırşehir’in geleneksel yaşamına ait o kıyafetleri, sazları ve eşyaları görün.

Kapadokya’nın bir uzantısı olan Kırşehir de yeraltı şehirlerine ev sahipliği yapar. Mucur’daki bu yerleşim, bölgenin en bilinenidir.

• Ne Yapmalı: 10 metre yerin altına, o daracık tünellerden (dehlizlerden) inin. Hristiyanlığın ilk dönemlerinde, insanların saklanmak ve ibadet etmek için bu kayaları nasıl oyduğunu görün. Odaları, havalandırma bacalarını ve o devasa sürgü taşlarını (kapılar) keşfedin.

Burası “Kırşehir’in Galatasaray Lisesi”dir. 1880’lerde “Taş Mektep” olarak yapılan bu görkemli bina, birçok önemli devlet adamı ve sanatçı yetiştirmiştir.

• Ne Yapmalı: O tarihi binanın avlusuna girin (eğitim devam etmiyorsa). O yüksek tavanlı koridorlarda ve taş duvarların arasında yürüyün. Bir zamanlar bu sıralarda oturan öğrencilerin, bu binada alınan eğitimin ciddiyetini hayal edin.

Burası Kırşehir’in doğa harikasıdır. 180’den fazla kuş türüne ev sahipliği yapan bu tuzlu göl, özellikle flamingoların ve turnaların (bozlaklara konu olan) en önemli üreme ve konaklama alanlarından biridir.

• Ne Yapmalı: (Not: Göl, mevsimsel kuraklıktan etkilenebilir, gitmeden su durumunu kontrol edin). Kuş gözlem kulesine çıkın ve yanınıza bir dürbün alın. Özellikle ilkbahar ve sonbahar göç dönemlerinde, o binlerce kuşun yarattığı o muazzam ses ve renk cümbüşüne tanıklık edin.

Kırşehir, aynı zamanda bir kaplıca şehridir. Şehir merkezindeki bu tarihi termal tesis, yüzyıllardır şifa dağıtmaktadır.

• Ne Yapmalı: Otantik bir kaplıca deneyimi için tarihi hamam bölümüne girin. O yüksek kubbenin altında, Selçuklu döneminden beri aktığı söylenen o 42 derecelik kükürtlü, şifalı suyun içinde yorgunluğunuzu atın.

Bozkırın ortasındaki devasa “iç deniz”. Kırşehir’in Ankara ve Aksaray ile sınırını çizen bu devasa baraj gölü, şehrin en önemli su kaynağıdır.

• Ne Yapmalı: Göl kenarındaki mesire alanlarına veya balık restoranlarına gidin. Bozkırın ortasında o uçsuz bucaksız “deniz” manzarasını izleyin. Sakinliğin tadını çıkarın veya mevsimiyse taze göl balığı (sazan) yiyin.

Kırşehir Kalesi, aslında şehrin merkezindeki tarihi bir höyüktür. Günümüzde etrafı devasa bir şehir parkı (Kent Park) ile çevrilidir.

• Ne Yapmalı: Aşıkpaşa Türbesi’nin de bulunduğu bu tepeye (Kale) çıkın ve şehri kuşbakışı izleyin. Ardından, parkın içindeki göletlerin, yeşil alanların ve sosyal tesislerin tadını çıkarın. Burası, şehrin modern ve yeşil yüzüdür.

Her şehrin bir köftesi var ama Kırşehir’inki farklıdır. Bu, ızgara değil, tencere yemeğidir. İnce bulgur ve kıymanın yoğrulup, nohutla birlikte pişirildiği, bol salçalı ve naneli bir sulu köftedir.

Ne Yapmalı: Merkezdeki esnaf lokantalarından birine oturun. Bir tabak “Kırşehir Köftesi” söyleyin. Yanında gelen taze pideyi o yemeğin suyuna bana bana yiyin.

Kırşehir mutfağı, bozkırın verdiği (et ve buğday) ile yetinen, doyurucu yemekler üzerine kuruludur.

• Ne Yapmalı: Çullamayı (tavuk etinin yufka ve cevizle buluştuğu bir tür tirit) veya Kelecoşu (soğanla kavrulmuş etin, bayat pide üzerine serilip yoğurtlanması) sorun. Bu otantik lezzetleri tadarak, bölgenin gastronomik kültürünü keşfedin.

Kırşehir’in bir diğer zenginliği de yer altından çıkarılan Onyx (Oniks) taşıdır.

• Ne Yapmalı: Cacabey Medresesi’nin etrafındaki tarihi çarşıya (Uzun Çarşı) girin. Esnafın hareketliliğini izleyin. Özellikle, Onyx taşının işlendiği küçük atölyelere girin. O yarı saydam, damarlı taşın nasıl bir vazoya, bibloya veya tesbihe dönüştüğünü görün.

Burası şehrin kalbidir. Tüm tarihi yapıların (Cacabey, Ahi Evran, Alaaddin Camii) kesişim noktasında, modern ve canlı bir meydan.

• Ne Yapmalı: Gezinizi tamamladıktan sonra, meydandaki kafelerden birine oturun. Bir yanda 750 yıllık Cacabey Medresesi’nin taç kapısını, bir yanda şehrin modern yaşamını izleyerek bir yorgunluk kahvesi veya çayı için.

Kırşehir’de ne yapılır sorusunun cevabı, gösterişli binalarda değil, bir sazın telinde, bir Ahi’nin duasında ve bir astronomi medresesinin kubbesinde gizlidir. Bu şehir, size Anadolu’nun neden bu kadar derin ve bilge bir coğrafya olduğunu fısıldayan, “gönül gözü” ile gezilmesi gereken bir yerdir.