Bartın Kışın Gezilecek Yerler: Amasra’nın Hüzünlü Güzelliği ve Hırçın Dalgaları

Karadeniz’in o dondurucu ve bitmek bilmeyen poyraz rüzgarlarının dövdüğü bu sarp yarımada üzerindeki devasa Ceneviz garnizonu, kış mevsiminde o sarp kayalıkların üzerine çöken pus ve hırçın dalgalarla tam bir epik denizci destanına bürünmektedir. Ziyaretçi kalabalığının tamamen bittiği o dondurucu kış günlerinde, kalenin o karanlık ve asırlık taş dehlizleri arasında yürüyerek Karadeniz’in o köpüren, gri sonsuzluğunu izlemek; medeniyetlerin doğanın bu acımasız kış şartlarında hayatta kalma ve denize hükmetme mücadelesini sarsıcı bir şekilde hissettirmektedir.

Sormagir (Boztepe) Mahallesi ile Zindan Mahallesi’ni birbirine bağlayan ve altından Karadeniz’in o deli sularının geçtiği bu tek kemerli tarihi taş köprü, kış aylarında dev dalgaların köprünün altından şiddetle geçmesiyle adeta bir doğa gösterisine sahne olmaktadır. Dondurucu deniz rüzgarları eşliğinde bu asırlık köprünün üzerinde durup, her iki taraftan da köpürerek gelen Karadeniz fırtınasını izlemek; ziyaretçilere denizin o evcilleştirilemez gücünü ve taş mimarinin bu güce karşı olan o asil direnişini iliklerine kadar yaşatmaktadır.

Dışarıda eksi derecelerdeki o dondurucu Karadeniz ayazı eserken veya şiddetli yağmurlar yağarken, Amasra’nın o daracık sokaklarına gizlenmiş atölyelere sığınmak ve şimşir ağacının kokusuyla harmanlanmış sımsıcak bir zanaat dünyasına adım atmak kış tatilinin en kültürel molasıdır. Ustaların o nasırlı elleriyle ahşaba şekil verdiği o dumanı tüten, sobalı dükkanlarda vakit geçirmek; Karadeniz insanının o sert doğaya karşı sanatı nasıl bir direniş ve ekmek kapısı olarak kullandığını ziyaretçilere efor sarf etmeden, konforla yaşatmaktadır.

Karadeniz’in o dondurucu ve yağışlı poyrazından kaçıp, binlerce yıllık antik bir denizcilik geçmişine sımsıcak bir ortamda sığınmak isteyenler için tasarlanmış olan bu müze, kış aylarında Amasra gezilerinin en konforlu durağıdır. İklimlendirilmiş salonlarda, Roma ve Hellenistik dönemlere ait zarif heykelleri, amforaları ve Osmanlı dönemi etnografik eserleri üşümeden incelemek; ziyaretçilere Fatih Sultan Mehmet’in “Çeşm-i Cihan” dediği bu topraklara efor sarf etmeden, son derece entelektüel ve lüks bir zaman yolculuğu yaşatmaktadır.

Karadeniz sahil şeridinde yer alan ve 80 milyon yıl önce volkanik patlamalarla oluşan bu devasa bazalt lav sütunları, kış mevsiminde o sarp kayalıklara çarpan hırçın kış dalgalarıyla tam bir İskoçya fiyordunu andıran epik bir manzaraya bürünmektedir. Ziyaretçilerin olmadığı o dondurucu ve ıssız kış günlerinde, ahşap yürüyüş yollarından geçerek bu altıgen yapılı devasa sütunların önünde durmak; insanın doğanın o evcilleştirilemez, maskülen ve jeolojik heykeltıraşlık gücü karşısındaki küçüklüğünü iliklerine kadar hissettirmektedir.

Cumhuriyet döneminin o ahşap ve sanayi hamlelerinin kalbi olan Bartın’da, dışarıdaki dondurucu soğuktan kaçıp şehrin o “çektirme” (ahşap gemi) tarihine ve sosyal hafızasına sımsıcak bir ortamda sığınmak isteyenler için efsanevi bir duraktır. Eski belediye binasının restore edilmesiyle oluşturulan bu iklimlendirilmiş modern salonlarda, madencilik tarihini, yöresel tel kırma sanatını ve asırlık Bartın sokaklarını üşümeden incelemek; ziyaretçilere şehrin o köklü Karadeniz kültürünü konforlu ve entelektüel bir atmosferde yaşatmaktadır.

Geleneksel Karadeniz sivil mimarisinin o estetik, ahşap karkaslı ve “Daraba” denilen çitlerle çevrili şaheserlerini barındıran bu eski mahalleler, kış mevsiminde Arnavut kaldırımlarına düşen karlar ve bacalarından tüten odun dumanlarıyla tam bir nostaljik kış masalına bürünmektedir. Türkiye’de üzerinde tekneyle taşımacılık yapılabilen tek nehir olan Bartın Irmağı’nın (Parthenios) o dondurucu ve puslu kıyısına (Yalı Boyu) dizilmiş bu tarihi konakların arasında yürümek; ziyaretçileri modern çağın telaşından söküp alarak geçmişin o samimi ve sımsıcak kışlarına götürmektedir.

Yaz aylarında Batı Karadeniz’in en popüler ve kalabalık plajlarından biri olan bu devasa çam ormanlarıyla çevrili sahil şeridi, kış mevsiminde tamamen ıssızlaşarak Karadeniz’in o kışlık, hırçın ve melankolik güzelliğini sergileyen devasa bir doğa platosuna dönüşmektedir. Dondurucu rüzgar eşliğinde kordonda yürüyüş yapıp, ormanla denizin birleştiği o noktada patlayan dev dalgaları izlemek; şehrin gürültüsünden anında sıyrılıp doğanın o mutlak, yalnız ve yavaşlayan kışlık döngüsüyle baş başa kalmak isteyenler için eşsiz bir inzivadır.

Türkiye’nin dünyaya armağan ettiği en büyük ekolojik hazinelerden biri olan bu sarp ve geçit vermez orman denizi, kış aylarında metrelerce karın altında kalarak sivil dünyanın tüm kargaşasından tamamen izole olmuş destansı bir İskandinav kış safarisine dönüşmektedir. Dondurucu rüzgarların o asırlık ağaçların ve karstik kanyonların arasında çıkardığı uğultuyu dinleyerek orman içi patikalarda kar yürüyüşü yapmak; insanın doğanın o evcilleştirilemez, vahşi ve ilkel gücüyle baş başa kaldığı, oldukça eforlu ve adrenalin yüklü bir kışlık macera sunmaktadır.

Bartın’ın Ulus ilçesinde, orman denizinin tam ortasında açılmış devasa ve yemyeşil bir plato olan Uluyayla, kış mevsiminde metrelerce kar altında kalarak tam bir “Alp” kışını aratmayan ekstrem bir kar safarisi merkezine dönüşmektedir. Gökyüzüne uzanan asırlık ağaçların dondurucu rüzgarlar eşliğinde geçit vermediği bu bakir coğrafyada, karlar altındaki ahşap yayla evlerinin yalnızlığını fotoğraflamak; doğanın o en saf, en el değmemiş ve en maskülen halini iliklerine kadar hissetmek isteyen macera tutkunları için Karadeniz’deki en iddialı inziva noktalarından biridir.

Amasra-Bartın eski karayolu üzerinde, sarp kayalıkların bağrına oyulmuş bu eşsiz Roma anıtı, kış aylarında üzerini örten kırağı ve çevresindeki çıplak ağaçların hüzünlü silüetiyle tam bir antik yolculuk durağına dönüşmektedir. Dondurucu rüzgarın o devasa kartal kabartması ve Roma askeri figürü etrafında uğuldayarak geçtiği bu ıssız noktada durup, 2000 yıl önceki yolcuların kış fırtınalarında bu geçitte nasıl dinlendiklerini hayal etmek; ziyaretçilere zamanın ve doğanın sarsılmaz gücünü derinden hissettiren epik bir deneyim sunmaktadır.

Amasra’nın hemen arkasındaki ormanlık yamaçlarda yer alan ve yılın her dönemi sabit bir sıcaklığa sahip olan bu devasa yeraltı dünyası, dışarıda dondurucu Karadeniz yağmurları yağarken sığınılacak en gizemli ve sıcak doğa durağıdır. Mağaranın o loş, kristalleşmiş kireçtaşı sarkıtları ve dikitleri arasında el feneri ışığında yürümek; dışarıdaki kış fırtınasından tamamen izole, milyonlarca yıllık bir sessizliğe ve jeolojik bir sanat galerisine adım atmak isteyenler için kusursuz bir kışlık inziva sunmaktadır.

Amasra Küçük Liman mevkiinde, denizin içinden bir kule gibi yükselen bu antik yapı kalıntısı, kış aylarında Karadeniz’in o devasa ve öfkeli dalgalarının üzerinde patladığı anlarda tam bir doğa tiyatrosuna sahne olmaktadır. Dondurucu deniz poyrazına karşı liman kıyısında yürüyüp, bu asırlık kayanın hırçın sularla olan bitmek bilmeyen mücadelesini izlemek; Bartın’ın o denize meydan okuyan denizci ruhunu ve kışın o maskülen estetiğini iliklerinize kadar hissettiren muazzam bir seyir noktasıdır.

Küre Dağları’nın o sarp ve geçit vermez derinliklerine gizlenmiş, 20 metre yüksekten dökülen bu görkemli şelale; kış aylarında sularının kısmen donması ve etrafındaki kanyon duvarlarının bembeyaz bir örtüyle kaplanmasıyla kelimenin tam anlamıyla bir “Buzdan Şato”ya dönüşmektedir. Dondurucu kış sessizliğini bozan o gürül gürül su sesini dinleyerek karlı patikalardan şelalenin altına ulaşmak; doğanın o evcilleştirilemez, vahşi ve saf güzelliğini en ıssız kış atmosferinde keşfetmek isteyen macera tutkunları için eşsiz bir inzivadır.

Şehrin tam kalbinde, asırlardır ticaretin ve sosyal hayatın nabzını tutan bu tarihi meydan, kış mevsiminde o zarif şadırvanın üzerine düşen karlar ve çevresindeki asırlık çınarların çıplak dallarıyla tam bir klasik Anadolu şehri silüetine bürünmektedir. Dondurucu rüzgarlardan kaçıp şadırvanın o asil kubbesi altında durmak ve kışın o telaşsız şehir ritmini izlemek; Bartın’ın o ağırbaşlı ve köklü geçmişini modern çağın ortasında sessizce hissettirmektedir.

Büyük Liman’ın hırçın dalgalarına inat daha sakin bir sığınak sunan Küçük Liman (Antik Liman), kış mevsiminde o dondurucu ve puslu gökyüzü altında son derece melankolik ve pastoral bir liman kasabası estetiğine bürünmektedir. Dondurucu poyraz eşliğinde antik mendirek üzerinde yürüyüp, limanda sarsılan küçük balıkçı teknelerini ve kışlayan deniz kuşlarını izlemek; Amasra’nın o binlerce yıllık denizci karakterini en duru ve yalnız haliyle ruhunuzda hissetmenizi sağlamaktadır.

Dünyada ahşap gemi yapımının yaşayan son kalelerinden biri olan Kurucaşile ilçesi, kış mevsiminde dışarıda lapa lapa kar yağarken atölyelerden yayılan o taze talaş kokusu ve dumanı tüten sobalarıyla tam bir zanaat sığınağına dönüşmektedir. Ustaların o nasırlı elleriyle kışın o sert ağaçlarını şekillendirerek devasa teknelere dönüştürdüğü o sıcak atölyelere girmek; ziyaretçilere Nuh’un gemisinden bu yana süregelen o kadim denizcilik zanaatını efor sarf etmeden, konforla yaşatmaktadır.

Bartın’ın Kurucaşile yolu üzerindeki balta girmemiş ormanlarına saklanmış bu gizli doğa harikası, kış mevsiminde sularının debisinin artması ve etrafındaki ağaçların kırağı tutmasıyla tam bir “Kuzey Ormanları” atmosferine bürünmektedir. Karlı ve çamurlu patikalardan geçerek o dondurucu sessizliğin ortasındaki bu su kütlesine ulaşmak; insanın doğanın o mutlak, yalın ve dondurucu sükuneti karşısında duyduğu hayranlığı zirveye taşıyan, adrenalin dolu bir kış yürüyüşü noktasıdır.

Bartın’ın o asil sivil mimarisini yansıtan ve eski bir konak olan bu yapı, kışın o sert dondurucu akşamlarında dışarıdaki soğuktan kaçıp kentin sosyal geçmişine sığınmak için tasarlanmış kusursuz bir kapalı alandır. Ahşap tavan işlemeleri ve sedirli odalarında sergilenen yöresel tel kırma yazmaları, eski radyoları ve antika mobilyaları üşümeden incelemek; ziyaretçileri 19. yüzyılın o telaşsız ve asil Bartın kışlarına doğru harika bir zaman yolculuğuna çıkarmaktadır.

Karadeniz’in o dondurucu ve fırtınalı poyrazında harcanan enerjiyi, yörenin o bol vitaminli ve sımsıcak lezzetleriyle geri kazanmak, bu yorucu kış tatilinin tartışmasız en ödüllendirici ve damak çatlatan finalidir. Eksi derecelerdeki deniz kıyısından kaçıp; 27 farklı çeşit taze bitki ve özel sosla hazırlanan o meşhur, sanat eseri görünümlü “Amasra Salatası”nın yanına; mısır ununa bulanıp nar gibi kızarmış taze kış mezgitini veya hamsisini koymak, bedeni şarj etmenin ve kışa meydan okumanın en lezzetli yoludur.