Bu yazımız içerisinde Muğla Tarihi Yerler üzerine konuşacağız. Muğla’nın sınırlarından içeri girdiğinizde, sadece Türkiye’nin en uzun sahil şeridine sahip şehrine değil, aynı zamanda antik dünyanın en savaşçı, en sanatkar ve en mistik medeniyetlerinin beşiğine adım atarsınız. Coğrafyası öylesine dağlık, ormanlık ve koylarla parçalanmıştır ki, antik dönemde bu bölgenin kuzeyini “Karialılar”, güneyini ise “Likyalılar” yurt edinmiştir.
Burası sıradan bir tatil beldesi değildir; Büyük İskender ordularıyla geldiğinde kapılarında aylarca bekletilmiş, Romalı gladyatörler en kanlı dövüşlerini buradaki arenalarda yapmış ve St. Jean Şövalyeleri denizden gelebilecek saldırılara karşı devasa kaleleri bu topraklara dikmiştir. Günümüzde şezlongların ve yatların işgal ettiği o koylarda, aslında binlerce yıllık batık şehirler ve tanrılara adanmış tapınaklar yatmaktadır.
YeGez olarak hazırladığımız bu devasa rehberde, sizi sadece denize girmeye değil; dünyanın yedi harikasından birinin kalıntılarına dokunmaya, terk edilmiş hayalet bir köyün o ürpertici sessizliğini dinlemeye ve dağların zirvesinden Ege ile Akdeniz’in kesiştiği noktadaki o antik bilim merkezine doğru unutulmaz bir yolculuğa davet ediyoruz!
Bölüm: Şövalyelerin Gölgeleri ve Dünyanın Yedi Harikası (Bodrum)
Muğla tarihine, antik çağdaki adıyla Halikarnassos’tan, yani bugünün Bodrum’undan başlıyoruz. Burası sadece bembeyaz evleriyle değil, şövalyelerin ve kralların amansız mimari yarışıyla şekillenmiş bir coğrafyadır.
Şövalyelerin Taştan Bekçisi: Bodrum Kalesi ve Sualtı Arkeoloji Müzesi
Bodrum merkeze iner inmez, iki limanın arasındaki o devasa yarımadada tüm heybetiyle sizi karşılayan yapı Bodrum Kalesi‘dir (St. Peter Kalesi). 1402 yılında St. Jean Şövalyeleri tarafından inşasına başlanan bu kale, dönemin Hristiyan dünyasının denizdeki en sarsılmaz ileri karakoluydu.
Yeryüzünden Silinen Efsane: Halikarnas Mozolesi
Dünyanın Yedi Harikası’ndan birinin Bodrum’da olduğunu bilmek ve onun bulunduğu alana gidip boşlukla karşılaşmak, YeGez okurları için tarihin en hüzünlü deneyimlerinden biridir.
Deniz Manzaralı Helenistik Zarafet: Bodrum Antik Tiyatrosu
Halikarnas’ın o muazzam zenginliğinden günümüze en sağlam şekilde ulaşabilmiş tek devasa yapı Antik Tiyatro‘dur. Kral Mausolos döneminde (M.Ö. 4. yüzyıl) başlanıp Roma döneminde genişletilen bu tiyatro, Bodrum Limanı’na ve Bodrum Kalesi’ne tepeden bakan, dünyadaki en güzel manzaralı tiyatrolardan biridir.
İskender’in Kanlı Hendekleri: Myndos Kapısı
Bodrum’dan Gümbet’e doğru giderken karşınıza çıkan taş yıkıntıları, sıradan eski duvarlar değil; M.Ö. 334 yılında dünyayı dize getiren Büyük İskender’i bile kapısında aylarca durduran ve terleten o efsanevi Myndos Kapısı‘dır.
Bölüm: Hayalet Köyler ve Dağlara Oyulmuş Tapınaklar (Fethiye)
Bodrum’un bembeyaz evlerini geride bırakıp, Muğla’nın doğusuna, sarp dağların denize dik indiği, Likya medeniyetinin ve çok kültürlü hüznün kalbi olan Fethiye’ye (Antik Telmessos) geçiyoruz.
Mübadelenin Sessiz Çığlığı: Kayaköy (Karmylassos)
Fethiye’ye giden hiçbir YeGez okuru, Hisarönü’nün hemen arkasındaki dağ yamacında yatan o ürpertici ve hüzünlü manzarayı görmeden geri dönemez. Çam ormanlarının ortasında, birbiri üstüne yığılmış, çatısız ve kapısız yaklaşık 3.500 adet taş evden oluşan devasa bir Hayalet Köy sizi karşılar: Kayaköy.
Krallara Layık Tapınak Mezarlar: Amyntas Kaya Mezarları
Fethiye şehir merkezinde (Paspatur çarşısında) gezerken başınızı dağlara doğru kaldırdığınızda, kayalara oyulmuş, adeta bir Yunan tapınağını andıran devasa sütunlu yapıların şehre yukarıdan baktığını görürsünüz. Bunların en büyüğü ve en görkemlisi M.Ö. 4. yüzyıldan kalma Amyntas Kaya Mezarı‘dır.
Likya’nın Kutsal Kalbi: Letoon Antik Kenti (UNESCO)
Sadece Fethiye’nin değil, tüm dünyanın en önemli inanç merkezlerinden birine, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Letoon’a gidiyoruz. Xanthos kenti ile birlikte koruma altında olan bu kutsal alan, Likya Federasyonu’nun “Dini Başkenti”ydi.
Uçan At Pegasus’un Diyarı: Tlos Antik Kenti
Letoon’dan sonra rotamızı yine Seydikemer sırtlarındaki sarp yamaçlara çeviriyoruz. Akdağlar’ın eteklerinde, Xanthos Vadisi’ne bir kartal gibi bakan Tlos Antik Kenti, Likya’nın en eski ve en büyük yerleşimlerinden biridir.
Bölüm: Gladyatörlerin, Aşkın ve Sanatın Şehirleri (Milas, Yatağan & Datça)
Muğla’nın iç kesimlerine ve o uzun, rüzgarlı Datça yarımadasına doğru ilerlediğinizde, antik çağın en zengin ve en sanatkar merkezleri sizi karşılar.
Gladyatörlerin ve Aşkın Şehri: Stratonikeia Antik Kenti
Dünyanın en büyük mermer kentlerinden biri olan Stratonikeia, “Aşkın ve Gladyatörlerin Şehri” olarak bilinir. M.Ö. 3. yüzyılda Suriye Kralı I. Seleukos, karısı Stratonike’yi (ki aslında kralın oğlunun aşık olduğu üvey annesidir, kral oğlunun aşkından ölmemesi için eşini oğluna bırakır) onurlandırmak için bu devasa kenti kurmuştur.
Ay Işığının ve Büyünün Tanrıçası: Lagina Hekate Tapınağı
Stratonikeia’yı gezdikten sonra rotanızı hemen 11 km ötedeki kutsal alana, antik çağın pagan hac merkezi olan Lagina‘ya çevirmeniz gerekir. Bu iki kent antik dönemde mermer sütunlu, gölgelikli kutsal bir yolla birbirine bağlıydı ve rahipler anahtarları taşıyarak devasa törenler düzenlerdi.
Ege ve Akdeniz’in Öpüştüğü Uç: Knidos Antik Kenti (Datça)
Datça yarımadasının o virajlı, badem ağaçlarıyla dolu yollarını bitirip yarımadanın tam burnuna, denizin bittiği yere geldiğinizde, antik çağın en büyük bilim, sanat ve ticaret merkezlerinden biri olan Knidos sizi karşılar.
Anadolu’nun En Zarif İncisi: Euromos (Zeus Lepsynos Tapınağı)
Milas ovasından Söke’ye doğru giderken, zeytin ağaçlarının arasından aniden gökyüzüne fırlayan ve Anadolu’da günümüze en kusursuz şekilde, dimdik ulaşabilmiş tapınaklardan biri olan Zeus Lepsynos Tapınağı’nı (Euromos) görürsünüz.
Sarp Kayalıklardaki Türk-İslam Başkenti: Beçin Kalesi
Muğla hep antik Roma veya Helenistik kentlerle anılır ama Milas’ın hemen güneyinde sarp bir kayalığın üzerine kurulan Beçin Kalesi ve Antik Kenti, 14. yüzyılda Menteşeoğulları Beyliği’ne başkentlik yapmış devasa bir Türk-İslam şaheseridir. Orhan Bey Camii, Kızılhan ve devasa surlarıyla, Anadolu beyliklerinin o sarp ve güvende olma arzusunun taşa yansımış en güzel halidir. (UNESCO Geçici Listesi’ndedir ve Müzekart geçerlidir).
Bölüm: Nehirlerin Sırrı, Kralların Mezarları ve Eski Muğla Evleri
Mermer kentlerden çıkıp; nehirlerin sazlıklar arasında çizdiği labirentlere, gizli adalara ve Muğla’nın o kendine has ahşap konaklarına doğru yola koyuluyoruz.
Sazlıkların ve Kralların Labirenti: Kaunos Antik Kenti (Dalyan)
Dalyan’a gittiğinizde, Köyceğiz Gölü’nü denize bağlayan o zümrüt yeşili dalyanın (sazlık kanalın) kenarında durup karşı dağlara baktığınızda aklınızı başınızdan alacak bir manzara görürsünüz: Dağların sarp yüzeyine, yerden onlarca metre yükseğe adeta birer İyon tapınağı gibi oyulmuş Kral Mezarları.
Kanuni’nin Rodos Üssü: Marmaris Kalesi ve Hafsa Sultan Kervansarayı
Marmaris’in o gürültülü barlar sokağının ve yat limanının hemen arkasında, daracık taş sokakların zirvesinde Marmaris Kalesi gizlidir.
Kleopatra’nın Altın Kumları: Sedir Adası (Kedrai)
Gökova Körfezi’nin o büyüleyici sularında, zeytin ağaçlarıyla kaplı bir adaya çıkıyoruz. Burası, antik adıyla Kedrai, günümüzdeki adıyla Sedir Adası‘dır.
Ahşabın ve Bacaların Zarafeti: Saburhane Meydanı ve Tarihi Muğla Evleri
Muğla’ya gelip sadece sahilleri gezenler, bu şehrin asıl sivil mimari ruhunu kaçırırlar. Muğla’nın merkez ilçesi olan Menteşe’deki Saburhane Meydanı ve etrafı, Osmanlı dönemi Rum ve Türk mimarisinin omuz omuza verdiği bozulmamış bir mahalledir.
YeGez Muğla Ziyaretçi Rehberi: İklim Stratejisi ve Ege Sofrası
Muğla öylesine devasa bir şehirdir ki; Bodrum’dan Fethiye’ye araçla gitmek bile saatler sürer. Bu coğrafyayı bir “YeGez Seyyahı” gibi fethederken şu altın kuralları asla unutmayın:
İklim Stratejisi: Ne Zaman Gidilir?
Gastronomi: Zeytinyağının ve Otların Efsanesi
Kapanış: Turkuazın ve Mermerin Destanına Veda
Muğla; sadece güneş kremi sürüp şezlongda yatılacak bir tatil beldesi değil, toprağını her kazdığınızda altından gladyatörlerin, tanrıların ve şövalyelerin fışkırdığı devasa bir imparatorluklar atlasıdır.
Halikarnas Mozolesi’nin o devasa çukuruna bakarken insanın ve eserlerinin nasıl yok olduğuna hüzünlenir, Kayaköy’ün o terk edilmiş taş evlerinde rüzgarın fısıltısını dinlersiniz. Knidos’ta Ege ve Akdeniz’in öpüştüğü o burunda güneşi batırırken, binlerce yıl önce aynı güneşe bakıp yıldızları hesaplayan astronomları yanınızda hissedersiniz. Muğla, mavinin yeşile, mermerin ise efsaneye karıştığı yeryüzündeki en şiirsel coğrafyadır.
YeGez olarak hazırladığımız bu 18 duraklık devasa Muğla rehberinin, Likya’nın ve Karia’nın o mistik kıyılarında size kusursuz bir yol arkadaşı olmasını diliyoruz. Ege’nin meltemi ve antik mermerlerin sıcaklığı hep aklınızda, yollarınız hep açık olsun!
Muğla rehberleri
Muğla ile ilgili 15 rehber daha sizi bekliyor.
